Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα: {CR}αναζητώντας λύσεις για όλους

Η στεγαστική κρίση στη χώρα μας έχει λάβει πρωτοφανείς διαστάσεις τα τελευταία χρόνια. Το μοντέλο που κυριαρχεί – ουσιαστικά το real estate – σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση των εισοδημάτων, ιδιαιτέρως των νέων, αλλά και τη συνεχιζόμενη ακρίβεια, έχει δημιουργήσει και επιτείνει το πρόβλημα, καθιστώντας την Ελλάδα πρωταθλήτρια στο κόστος στέγασης στο σύνολο των χωρών της ΕΕ.

Το πρόγραμμα της κυβέρνησης «Σπίτι μου 2» απευθύνεται κυρίως σε όσες και όσους μπορούσαν, ούτως ή άλλως, να αγοράσουν κατοικία. Αφορά αποκλειστικά σε συμπολίτες μας που πληρούν τις προδιαγραφές των τραπεζικών ιδρυμάτων για να αιτηθούν δανεισμό και διαθέτουν σημαντικά ίδια κεφάλαια (30.000-50.000 ευρώ), αποκλείοντας νέους χωρίς αποταμιεύσεις αλλά και άγαμους με εισόδημα άνω των 20.000 ευρώ. Η αποτυχία της «λογικής» των «επιδοτούμενων δανείων» αποτυπώνεται ευκρινώς στα στοιχεία: σύμφωνα με δημοσιεύματα, σε σύνολο 10.000 αιτήσεων που έχουν υποβληθεί στις Τράπεζες για το «Σπίτι μου 2», οι δικαιούχοι που έχουν βρει ακίνητο το οποίο καλύπτει τις προδιαγραφές του προγράμματος είναι λιγότεροι από 1.000, ενώ στο «Σπίτι μου 1» περίπου το 30% των πόρων έμεινε αχρησιμοποίητο. Η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών στρέφει τους δικαιούχους σε παλαιά ακίνητα που απαιτούν πρόσθετη χρηματοδότηση για ανακαίνιση. Παράλληλα, η αυξημένη ζήτηση οδηγεί σε άνοδο τιμών κατά 20%, με την κρατική επιδότηση να ωφελεί τελικά τις τράπεζες και τα funds.  Η πρόταση του Κινήματος Δημοκρατίας: Στέγαση για όλους

Για την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης, προτείνουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσεων που περιλαμβάνει συγκεκριμένα προγράμματα «κοινωνικής στέγης», προστασίας πρώτης κατοικίας και ρυθμιστικό πλαίσιο για την βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων.

1. Θεσμικές παρεμβάσεις

n Επαναφορά της πιστωτικής λειτουργίας του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων για παροχή στεγαστικών δανείων με χαμηλό επιτόκιο και ευνοϊκούς όρους σε ευπαθείς ομάδες ή για απόκτηση κατοικιών σε ακριτικές περιοχές και νησιά της άγονης γραμμής.

n Σύσταση υφυπουργείου Στεγαστικής Πολιτικής, το οποίο θα αναλάβει την εκπόνηση και υλοποίηση πολιτικών στήριξης της στέγης, συμπεριλαμβανομένου του νέου Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας.

2. Προστασία πρώτης κατοικίας

n Προστασία της πρώτης κατοικίας με την αγορά κόκκινων δανείων μικρών, μεσαίων επιχειρήσεων και νοικοκυριών από την Αναπτυξιακή Τράπεζα με εγγύηση του Δημοσίου.

n Επαναφορά της δικαστικής προστασίας της πρώτης κατοικίας με βάση τη διαφορά εισοδήματος και εύλογων δαπανών διαβίωσης.

3. Στοχευμένα προγράμματα

n Πρόγραμμα «Αποκέντρωση»: γενναία φορολογικά κίνητρα για αγορά ακινήτου για ιδιοκατοίκηση (όχι για δεύτερη κατοικία) ή για 10ετή μίσθωση σε ακριτικές περιοχές και σε περιφέρειες με έντονο δημογραφικό πρόβλημα.

n Πρόγραμμα «Πρώτο Σπίτι»: στήριξη νέων ατόμων και ζευγαριών για απόκτηση ή/και διατήρηση πρώτης κατοικίας με κάλυψη της διαφοράς του εισοδήματός τους από το ποσό των εύλογων δαπανών διαβίωσης.

n Πρόγραμμα «Σπίτι για όλους»: παροχή δυνατότητας μίσθωσης ακινήτων του Δημοσίου και των ΟΤΑ σε προσιτή τιμή για άτομα που βρίσκονται πάνω από τα εισοδηματικά όρια για την κοινωνική στέγη.

n Πρόγραμμα «Με το κλειδί στο χέρι»: κατασκευή 40.000 πράσινων και βιοκλιματικών κατοικιών εντός τετραετίας σε οικόπεδα του Δημοσίου και των ΟΤΑ.

4. Ειδικές παρεμβάσεις

n Πρόγραμμα «Εστία παντού»: ανέγερση 4.000 νέων φοιτητικών κλινών ανά έτος.

n Επιδοτούμενο ενοίκιο σε ακριτικές περιοχές, σε περιοχές με υπογεννητικότητα και σε δημοσίους υπαλλήλους σε περιοχές με ιδιαίτερα ακριβά ενοίκια.

n Σύσταση Ταμείου (στο πρότυπο του ιταλικού Gescal fund) για αγορά ή μίσθωση ακινήτων και εκμίσθωσή τους σε δικαιούχους με εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια.

Η υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου δράσεων αποτελεί μονόδρομο για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και την εξασφάλιση αξιοπρεπούς στέγης για όλους τους πολίτες. Η επιτυχία του εγχειρήματος προϋποθέτει συντονισμένη δράση, επαρκή χρηματοδότηση και κυρίως πολιτική βούληση, κάτι που ως Κίνημα Δημοκρατίας δηλώνουμε έτοιμοι να υλοποιήσουμε.

Ο Στέφανος Κασσελάκης είναι ιδρυτής και πρόεδρος του Κινήματος Δημοκρατίας