Ζωή σαν ροκ μπαλάντα

Σχεδόν ένα μήνα μετά τα γενέθλιά της, η ποπ / ροκ έχασε μία από τις πλέον εμβληματικές προσωπικότητες της δεκαετίας του ’60. Icon των sixties, η αγγλίδα γαλανομάτα τραγουδίστρια και ηθοποιός ήταν πολλά περισσότερα από μούσα των ανδρών ροκ σταρ. Χάραξε τη δική της καριέρα, η οποία βασίστηκε στην εξερεύνηση του εαυτού της και μέσω αυτής των φίλων της.

Είναι δύσκολο να μιλήσουμε για τη Μάριαν, χωρίς να χρησιμοποιήσουμε κλισέ εκφράσεις και λέξεις. Η τραγουδίστρια και ηθοποιός που ήταν διάσημη από την ενηλικίωσή της έως το φευγιό της, επέζησε ως θρέμμα της δεκαετίας του ’60, όπου για πολλούς αντικατόπτριζε την απόλυτη ροκ – επιθυμητή – γυναίκα.

Θα μπορούσε να είχε καταλήξει περιφερόμενο σύμβολο των Swinging Sixties, αλλά χάρη στο ταλέντο και την επιμονή της, έχτισε μια καριέρα πολλών δεκαετιών ως μια σταθερά cool και ενδιαφέρουσα μουσικός. Το αριστούργημά της «Broken English» του 1979, με τους θρήνους και τις εξομολογήσεις της αλλά και τα κοινωνικά της σχόλια, συνοδεύονται από συναρπαστική μείξη ηλεκτρονικής, ρέγκε, πανκ, new wave και μπλουζ. Από τα καλύτερα άλμπουμ επιστροφής στη δισκογραφία, καλλιτέχνη.

Η Φέιθφουλ γεννήθηκε στο Λονδίνο το 1946, κόρη βρετανού στρατιωτικού και ουγγαρέζας πρώην χορεύτριας μπαλέτου που ήταν, επίσης, βαρόνη. Για ένα διάστημα, η οικογένεια ζούσε σε μια κοινότητα στο Oxfordshire. Αλλά αφού οι γονείς της χώρισαν όταν εκείνη ήταν έξι ετών, η Φέιθφουλ και η μητέρα της μετακόμισαν στο Ρέντινγκ.

Στα 17 της, η Φέιθφουλ «τράβηξε» πάνω της τα λαμπερά φώτα του Λονδίνου, όπου την «ανακάλυψε» σε ένα πάρτι ο Αντριου Λουγκ Ολνταμ, των Rolling Stones. Ο τελευταίος ναι μεν τη χαρακτήρισε «άγγελο» αλλά, επικρατούντος του σεξισμού στον χώρο του ροκ, εστιάζοντας στη συνέχεια σε σημεία του σώματός της. Σήμερα αντίστοιχος χαρακτηρισμός δεν θα «περνούσε». Στη συνέχεια έπεισε τους Μικ Τζάγκερ και Κιθ Ρίτσαρντς να της γράψουν μια επιτυχία, και το έκαναν με το «As Tears Go By». Απολαυστική ποπ μπαλάντα που ταίριαζε στη σοπράνο φωνή της. Κυκλοφόρησε το 1964 ως το ντεμπούτο της σινγκλ, ανέβηκε στο νούμερο εννέα στο Ηνωμένο Βασίλειο και στο νούμερο 22 στις ΗΠΑ.

Ως έφηβη, σημείωσε άλλες τρεις επιτυχίες στο Top 10 του Ηνωμένου Βασιλείου – με τα «Come And Stay With Me», «Summer Nights» και την αιθέρια μπαλάντα «This Little Bird». Στη συνέχεια στράφηκε στην υποκριτική. Η εμφάνισή της στην ταινία «The Girl on a Motorcycle» του 1967, ντυμένη με catsuit (γυναικείο ολόσωμο ρούχο που εφαρμόζει στενά, καλύπτοντας το σώμα από τον λαιμό μέχρι τα πόδια), την έκανε το cool icon των 60ς.

Οι όποιες όμως επαγγελματικές προσπάθειές της, επισκιάστηκαν από την προσωπική ζωή της. Αρχισε να βγαίνει με τον Τζάγκερ το 1966, την ίδια χρονιά που χώρισε από τον πρώτο της σύζυγο, τον καλλιτέχνη Τζον Ντάνμπαρ, με τον οποίο απέκτησε ένα γιο, τον Νίκολας. Και ενώ παρουσιάστηκε ως η συνοδός του ροκ σταρ εντούτοις εκείνη ήταν που επηρέασε τους Stones. Εκείνη έδωσε στον Τζάγκερ το σκοτεινό σατιρικό μυθιστόρημα του ρώσου συγγραφέα Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, «The Master and Margarita», το οποίο αποτέλεσε τη βάση για το σινγκλ «Sympathy for the Devil» (1968). Εχει δηλώσει επίσης ότι η «κάθοδός» της στον κόσμο των ναρκωτικών, «πυροδότησε» τα κλασικά έργα του Stones, όπως το «You Can’t Always Get What You Want» του 1969 και το «Wild Horses» του 1970. «Ξέρω ότι με χρησιμοποίησαν ως μούσα για εκείνα τα σκληρά τραγούδια για τα ναρκωτικά», θυμάται χρόνια αργότερα.

Το 1967, συνελήφθη σε αστυνομική επιδρομή στο Redlands, το εξοχικό σπίτι του Ρίτσαρντς στο Δυτικό Σάσεξ. Ο Τζάγκερ και ο Ρίτσαρντς συνελήφθησαν για κατοχή ναρκωτικών, αλλά η Φέιθφουλ, η οποία βρέθηκε να φορά μόνο ένα γούνινο χαλί, υπέστη το μεγαλύτερο πλήγμα στη φήμη της. «Με κατέστρεψε. Το να είσαι άνδρας τοξικομανής και να συμπεριφέρεσαι έτσι είναι… γοητευτικό (…). Μια γυναίκα σε αυτή την κατάσταση γίνεται πόρνη και κακή μητέρα», είχε δηλώσει. Λίγο μετά από αυτό το περιστατικό, η ζωή και η καριέρα του Φέιθφουλ κατέρρευσαν. Το 1970 χώρισε από τον Τζάγκερ, έχασε την επιμέλεια του γιου της και εξαρτήθηκε ακόμα περισσότερο από τα ναρκωτικά. Για δύο χρόνια, έζησε στους δρόμους της συνοικίας Σόχο του Λονδίνου καθώς πάλευε με τον εθισμό στην ηρωίνη και την ανορεξία. Σε μελλοντικές συνεντεύξεις, είπε ότι επέζησε μόνο χάρη στην καλοσύνη των αγνώστων.

Το 1976, σημείωσε μια απροσδόκητη νούμερο 1 επιτυχία στην Ιρλανδία με την υπέροχη κάντρι διασκευή «Dreamin» My Dreams», αλλά η αναγέννησή της ξεκίνησε οριστικά τρία χρόνια αργότερα με το καθοριστικό της άλμπουμ, το «Broken English» του 1979. Μέχρι τώρα, η πρώην αυθόρμητη φωνή της Φέιθφουλ, είχε αλλάξει. Εγινε περισσότερο «καπνιστή» – λόγω των προβλημάτων που είχε – αλλά αυτό δεν την εμπόδισε να παρουσιάσει αυτό το άλμπουμ ορόσημο της διαδρομής της. Στο σινγκλ «The Ballad Of Lucy Jordan» αφηγείται την ιστορία μιας βαριεστημένης και πιθανώς καταθλιπτικής νοικοκυράς των προαστίων με τρομερή ενσυναίσθηση.

Το «Broken English» αποδείχθηκε το εφαλτήριο για τη μακρά και γόνιμη τελική διαδρομή της. Η Φέιθφουλ συνεργάστηκε με τους Blur, Beck και Pulp στο ηλεκτρικό άλμπουμ «Kissin Time» του 2002 και στη συνέχεια συνέγραψε με τον Nick Cave και την PJ Harvey το σκοτεινό και ροκ «Before The Poison» του 2005. Το 2018, κυκλοφόρησε το 20ο στούντιο σετ της, «Negative Capability», το οποίο περιελάμβανε το «They Come At Night», ένα βαθιά συγκινητικό τραγούδι για τις τρομοκρατικές επιθέσεις του Νοεμβρίου 2015 στο Παρίσι. Ενα χρόνο αργότερα, το τραγούδησε στο Bataclan, εκεί όπου σκοτώθηκαν 90 άνθρωποι. Θα ήταν η τελευταία της συναυλία.

Στη διαδρομή της η Μάριαν Φέιφθουλ δεν φοβήθηκε καμιά μάχη. Το 2020, αφότου πέρασε 22 ημέρες στο νοσοκομείο λόγω Covid αποκάλυψε ότι είχε χάσει τη φωνή της στο τραγούδι, αλλά πρόσθεσε αισιόδοξα: «Πιστεύω στα θαύματα». Την επόμενη χρονιά, κυκλοφόρησε το τελευταίο της άλμπουμ, «She Walks In Beauty», στο οποίο απήγγειλε βρετανική ρομαντική ποίηση πάνω από πρωτότυπη μουσική που συνέθεσε ο Nick Cave και το μέλος των Bad Seeds, Warren Ellis. Ηταν ένα κομψό κύκνειο άσμα.

Πέθανε στο Λονδίνο περιτριγυρισμένη από την οικογένειά της, μάλλον πιο κοντά στον παράδεισο από όσο θα περίμενε η ίδια.