Προσφυγικές δομές: μια ζωή που δεν μοιάζει αληθινή

Απομόνωση σε απομακρυσμένες δομές υποδοχής, έλλειψη υπηρεσιών ψυχικής υγείας και εξειδικευμένων υπηρεσιών παιδικής προστασίας, κενά υγειονομικής περίθαλψης λόγω περιορισμένου προσωπικού και πόρων, υποβαθμισμένες συνθήκες διαβίωσης με ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής: oι μαρτυρίες των παιδιών που «φιλοξενούνται» σε προσφυγικές δομές κάνουν λόγο για μια ζωή που δεν μοιάζει αληθινή.

Αυτός, εξάλλου, είναι και ο τίτλος της κοινής  Εκθεσης του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες και της οργάνωσης «Save the Children», που παρουσιάζει την καθημερινή ζωή των παιδιών σε προσφυγικές δομές στην Ελλάδα, τονίζοντας αυτό που, σύμφωνα με τους συγγραφείς της, θα έπρεπε να είναι αυτονόητο: οι μαζικές δομές δεν είναι χώροι για να μεγαλώνουν παιδιά.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περισσότεροι από 58.226 άνθρωποι εισήλθαν στην Ελλάδα μέχρι τον Δεκέμβριο του 2024, με ένα στα τέσσερα άτομα που ζητούν προστασία να είναι παιδί. Πέρυσι, δε, υποβλήθηκαν 18.634 αιτήσεις ασύλου από παιδιά, τα περισσότερα εκ των οποίων – 11.775 – είναι κάτω των 13 ετών. Τα παιδιά που ζητούν άσυλο στην Ελλάδα προέρχονται κυρίως από τη Συρία (28%), το Αφγανιστάν (20%), την Αίγυπτο (10%), την Τουρκία, την Παλαιστίνη, το Πακιστάν και το Ιράκ.

Αξίζει να σημειωθεί πως η έκθεση αφορά το 2024 και στηρίχθηκε στις μαρτυρίες παιδιών, γονέων και εμπειρογνωμόνων. Σύμφωνα με αυτές, τα παιδιά αποκαλύπτουν μια βαθιά αίσθηση απομόνωσης σε απομακρυσμένες δομές υποδοχής, όπου η μεγάλη απόσταση – σε συνδυασμό με δυσκολίες στη συγκοινωνία – δυσχεραίνει την πρόσβαση σε σχολεία, σε υγειονομική περίθαλψη και άλλες βασικές υπηρεσίες, και έτσι ενισχύονται το άγχος, η απογοήτευση και μια βαθιά αίσθηση αποκλεισμού. Ταυτόχρονα, αισθάνονται μοναξιά, άγχος και στρες που συνδέονται με το περιβάλλον διαβίωσης, το οποίο σε κάποιες περιπτώσεις προσομοιάζει με περιβάλλον κράτησης.