Αποχαιρετισμός;

Ηταν 10 Νοεμβρίου του 2018 όταν, σε συνεννόηση με τον πάντοτε ανοιχτό σε νέες προτάσεις και νέες ιδέες Δημήτρη Δουλγερίδη, ξεκινούσε στο «Βιβλιοδρόμιο» μια στήλη με τίτλο Γλωσσίδια. Αρχικά ήταν μικρά κείμενα, των 50-60 λέξεων. Ενδεικτικά, αλλά και κάπως νοσταλγικά εκ μέρους μου, παραθέτω το πρώτο από αυτά τα κείμενα που είχε τίτλο «Κλοτσιές»: «Από κατάλογο με σοφές συμβουλές: Αν σε κλοτσήσει γάιδαρος, μην τον κλοτσήσεις πίσω (εκ του don’t kick him back)). Μπροστά, προφανώς, μπορείς να τον κλοτσήσεις όσο θέλεις. Δεν υπάρχει πρόβλημα».

Πέρασαν έκτοτε περισσότερα από έξι χρόνια. Ολο αυτό το διάστημα πρέπει να έγραψα περίπου 270 Γλωσσίδια. Μάλιστα, σταδιακά, τα κείμενα μεγάλωναν σε έκταση, έτσι που τα τελευταία χρόνια να φτάνουν τις περίπου 450 λέξεις. Σημείο αναφοράς τους πρωτίστως η γλώσσα, με τα προβλήματά της και με τα πάθη της, με τις παραξενιές της και με τις τσαχπινιές της, αλλά και η μετάφραση, η λογοτεχνία, τα βιβλία, η Ιστορία, η κίνηση των ιδεών. Μάλιστα, όσα κείμενα είχαν γραφτεί μέχρι το τέλος του 2022 έγιναν ήδη και βιβλίο, από τις εκδόσεις Πατάκη, με τίτλο βέβαια «Γλωσσίδια», όπως παλαιότερα είχαν γίνει βιβλία, από τις εκδόσεις Καστανιώτη τότε, και τα «Υπο-γλώσσια» που έγραφα το 2002-04 στο «Βήμα της Κυριακής».

Θα έχουν, άραγε, και μέλλον –εκτός από παρελθόν– τέτοιου είδους και τέτοιου ύφους κείμενα γραμμένα από το χέρι μου; Εδώ κάπου τα πράγματα γίνονται λίγο ασαφή. Η απόφασή μου να σταματήσει (προσωρινά;) η στήλη είναι αμιγώς προσωπική. Αλλωστε, κατά τη γνώμη μου, όλα τα πράγματα, και επομένως και οι δημοσιογραφικές στήλες, πρέπει να κλείνουν κάποτε τον κύκλο τους. Παραλλάσσοντας, λοιπόν, ελαφρώς το αντιχουντικό σύνθημα που φωνάζαμε το 1973, σκέφτηκα: «Εξι χρόνια αρκετά, ας μη γίνουνε επτά». Στο κάτω κάτω, και οι γραφιάδες έχουν συχνά ανάγκη από ανάπαυλα: να ανασυνταχθούν, να αναστοχαστούν, να ακούσουν και να δουν καινούργια πράγματα.

Ποια θα μπορούσε να είναι η συνέχεια; Ειλικρινά δεν ξέρω. Ισως έπειτα από λίγους μήνες αρχίσει «να με τρώει το χέρι μου», να μου λείπει μια στήλη. Ισως τότε υπάρξουν «Γλωσσίδια» β’ περίοδος. Ισως αλλάξουν όνομα, αν και όχι βέβαια ύφος και χαρακτήρα. Ισως εμφανιστούν με λίγο διαφορετική μορφή, πάντοτε γλωσσοκεντρικά αλλά και λίγο πιο πολιτικά. «Αγνωσται» δεν είναι μόνον «αι βουλαί του Κυρίου», κατά τη γνωστή εκκλησιαστική ρήση, αλλά και «αι βουλαί» και οι διαθέσεις ενός απλού γλωσσομανούς ο οποίος έγραφε αυτήν εδώ τη στήλη τα τελευταία περίπου έξι χρόνια. Το βέβαιο πάντως είναι ότι με όσους πιστούς αναγνώστες είχαν τα Γλωσσίδια –και δεν ήταν λίγοι, απ’ ό, τι φαίνεται– κάποια στιγμή θα ξανασυναντηθούμε. Οπως έλεγε και το παλαιό γνωστό τραγουδάκι: «Οχι, δεν χωριζόμαστε… μα θα ξανανταμώσουμε».

Εμμηνος ρήση (ακροτελεύτια;)

Το πρόβλημα με τους μεγάλους σαγηνευτές του πλήθους είναι πως τελικά σαγηνεύονται και οι ίδιοι από τη δύναμή τους και από την επιρροή που διαπιστώνουν ότι ασκούν.