Η Κίντμαν στη σκιά του Καζαντζίδη

Στην πραγματικότητα, ο μόνος λόγος για τον οποίο αξίζει να δει κανείς το «Babygirl» (Ολλανδία / ΗΠΑ, 2024), τρίτη ταινία της ολλανδής σκηνοθέτριας Χαλίνα Ριν, είναι η πρωταγωνίστριά του, Νικόλ Κίντμαν. Στα 58 της χρόνια, η αυστραλέζα ηθοποιός δίνει μια θαρραλέα, full frontal ερμηνεία, παίζοντας την καλοπιασμένη αστή, σύζυγο, μητέρα και wonder woman επαγγελματία (CEO σε μεγάλη φίρμα παραγωγής προϊόντων στη Νέα Υόρκη), που παρασυρμένη από τα πάθη της θα μπλέξει σε μια άνευ προηγουμένου ερωτική σχέση με έναν νεότερό της μαθητευόμενο στην ίδια δουλειά (Χάρις Ντίκινσον). Ο έλεγχος που από παιδί ακόμα η Ρόμι της Κίντμαν ήθελε να έχει στα πάντα θα χαθεί, οπότε η Ριν θα ακολουθήσει, κατά γράμμα, όλα τα κλισέ που διακρίνονται σε αυτές τις ιστορίες – τόσο στη ζωή, όσο και στην αναπαραγωγή τους στο σινεμά. Δεν υπάρχει τίποτα στο «Babygirl» που να μη γίνει, άπαξ και έχεις προβλέψει ότι θα γίνει. Από την πρώτη γνωριμία των δύο ανθρώπων μέχρι την εμπλοκή του συζύγου (Αντόνιο Μπαντέρας) στην υπόθεση, η ταινία σού δίνει αυτό ακριβώς που περιμένεις ότι θα δεις. Αρα, το μόνο που αναπόφευκτα μένει είναι η όσο το δυνατόν πιο «πικάντικη» απεικόνιση των δρωμένων, κυρίως όσων γίνονται πίσω από τις κλειστές πόρτες. Η Κίντμαν ξαπλωμένη μπροστά στο λάπτοπ της να αυνανίζεται παρακολουθώντας πορνό στο Διαδίκτυο, η Κίντμαν να κάνει τα σεξουαλικά χατίρια στον νεότερό της γιατί της Ρόμι τής αρέσει να κάνει αυτά που της λένε, η Κίντμαν σε κατάσταση εξαθλίωσης αντιμέτωπη με τον Μπαντέρας, η Κίντμαν, η Κίντμαν, η Κίντμαν… Ολοι δουλεύουν για την Κίντμαν, αλλά το πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσεται αυτή η δουλειά είναι μπανάλ, κοινότοπο και χιλιοειπωμένο. Κατά πάσα πιθανότητα, η ταινία θα οδηγήσει την ηθοποιό στα Οσκαρ (υπάρχουν στιγμές που θαρρείς ότι όλη η ταινία γυρίστηκε για αυτόν μόνο τον λόγο), αλλά η θέση της είναι κάπου στο πίσω μέρος του μυαλού, μια ανάμνηση που στο πέρασμα του χρόνου θα φθαρεί.

Βουτιά στον εφιάλτη

Μια «βουτιά» στον εφιάλτη, σε μια ταινία που δύσκολα μπορείς να περιγράψεις αλλά που με τον τρόπο της μπορεί να σε παρασύρει στο εντελώς παλαβό σύμπαν της, αποπειράται ο γερμανός σκηνοθέτης Τιμ Κρέγκερ στη «Θεωρία του Σύμπαντος» (Die Theorie von Allem / Universal theory, Γερμανία, 2022). Βασικό πρόσωπο της ιστορίας ένας νεαρός φοιτητής Φυσικής (Γιαν Μπούλοφ), ο οποίος συνοδεύει τον μέντορά του (Χανς Τσίχλερ) στις Αλπεις του 1962, προκειμένου να λάβουν μέρος σε ένα επιστημονικό συνέδριο Φυσικής, ενώ ο πρώτος προσπαθεί συγχρόνως να ολοκληρώσει τη διπλωματική του. Κορύφωση του συνεδρίου είναι η παρουσίαση μιας προκλητικής θεωρίας για την ύπαρξη παράλληλων πραγματικοτήτων και μέσα από αυτή την αφορμή ο Κρέγκερ συνδυάζει το στοιχείο της μεταφυσικής στην ταινία: παράξενα φαινόμενα μοιάζουν να επιβεβαιώνουν τη θεωρία με δυσοίωνες φιγούρες, αλλόκοτους σχηματισμούς νεφών στον ουρανό, ανεξήγητους θανάτους. Σαν να έχουν βγει από τον κόσμο βιβλίων του Φραντς Κάφκα, εκπρόσωποι του νόμου αναζητούν μυστικά κρυμμένα στο ξενοδοχείο του συνεδρίου, ενώ από την αφήγηση δεν θα λείψει ο έρωτας του φοιτητή με μια αινιγματική πιανίστρια (Ολίβια Ρος). Οσο όμως η ιστορία προχωρά, τόσο τα ερωτήματα αυξάνονται αντί να απαντώνται, τόσο η πραγματικότητα δείχνει να απομακρύνεται. Οι επιρροές από τον γερμανικό εξπρεσιονισμό είναι διάχυτες στην ταινία και η μουσική του Ντιέγκο Ράμος Ραμίρεζ (σε συνεργασία με τον Ντέιβιντ Σουάιγκερτ) είναι τόσο επίμονη (σχεδόν σε κάθε πλάνο της ταινίας) που λειτουργεί καταπιεστικά. «Η θεωρία του Σύμπαντος» δεν είναι εύκολη ταινία στην παρακολούθησή της, αλλά είναι ένα πραγματικό έργο τέχνης στην όψη, από αυτά που σπανίως βλέπουμε πλέον στον κινηματογράφο – πόσω μάλλον στον ασπρόμαυρο (η αίσθηση που σου αφήνει θυμίζει κάπως τον «Φάρο» του Ντέιβιντ Εγκερς). Τη συνιστούμε με αρκετή επιφύλαξη στους θεατές που αρέσκονται να ανακαλύπτουν παράξενες φωνές ή, καλύτερα, κραυγές.

Επιστροφή στην αθωότητα

Οι «Ιστορίες των ζώων για τα Χριστούγεννα» (Le grand Noël des animaux) είναι μια φετινή γαλλογερμανική συμπαραγωγή κινουμένων σχεδίων, τόσο αγνών και αθώων στην όψη, στην αφήγηση και στο πνεύμα, που μπορούν πραγματικά να προκαλέσουν συγκίνηση ανεξαρτήτως ηλικίας θεατών. Ενα φιλοζωικό κολάζ με την υπογραφή έξι γυναικών σκηνοθετών από διαφορετικές γωνιές του πλανήτη που επιστρέφουν στο χειροποίητο, σχεδόν «πρωτόγονο» animation. Θα μπορούσες μάλιστα να πεις ότι οι ζωγραφιές δεν είναι και τόσο διαφορετικές από εκείνες που θα έκανε ένα μικρό παιδί στο αντίστοιχο σχολικό μάθημα. Και αυτό, ως εύρημα, είναι εκπληκτικό. Οι σκηνοθέτριες είναι οι Καμίγ Αλμεράς, Καρολίν Ατιά, Τζεϊλάν Μπέιογλου, Χαρούνα Κίσι, Νατάλια Τσερνισέβα, Ολέσια Σχούκινα και προέρχονται από τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Τουρκία, τη Ρωσία και την Ιαπωνία. Στην ταινία που κάνει μια χιονισμένη διαδρομή από τον Βόρειο Πόλο ως την Ιαπωνία, κάθε ιστορία έχει πρωταγωνιστή ένα (ή περισσότερα) διαφορετικά ζώα. Οπότε η αλεπού, ο πελαργός, η φάλαινα, η κότα, ο λύγκας, η αρκούδα και η κουκουβάγια έχουν τον δικό τους λόγο και ο άνθρωπος – πλην κάποιων εξαιρέσεων – είναι ανύπαρκτος. Μετά τον «βομβαρδισμό» των οπτικοακουστικών εφέ στο σύγχρονο αμερικανικό κινούμενο σχέδιο, είναι πολύ χαρμόσυνο να παρακολουθείς αυτή την επιστροφή στην πρώτη ύλη – και πρώτη ύλη εδώ είναι επίσης η αθωότητα της παιδικής ψυχής, τη φλέβα της οποίας η ταινία χτυπάει με επιτυχία. Δίνοντας τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο στα ζώα, οι σκηνοθέτριες καταφέρνουν να κάνουν τον θεατή κάθε ηλικίας να ταυτιστεί, να δείξει κατανόηση και πραγματική αγάπη. Γιατί μόνον αυτά είναι τα συναισθήματα που βάζουν λάδι στα γρανάζια των ιστοριών που περιγράφονται εδώ.