Διπλωματικός πυρετός {CR}με φόντο τη Συρία

Σε «δεύτερο πλάνο» φαίνεται πως εισέρχεται η ελληνοτουρκική προσέγγιση, κυρίως ως προς το σκέλος των υψηλών προσδοκιών που κατά καιρούς διατυπώνονταν και από τις δύο πλευρές, καθώς η ευρύτερη γειτονιά έχει προσώρας επισκιαστεί από τις εξελίξεις στη Συρία, τη σεναριολογία για την επόμενη ημέρα στην περιοχή και τον φημολογούμενο, αναβαθμισμένο ρόλο της Τουρκίας, εις βάρος άλλων βασικών δρώντων, όπως είναι η Κύπρος και η Ελλάδα. Οι προπαρασκευαστικές ενέργειες και από τις δύο αντιπροσωπείες για τη διεξαγωγή του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Αγκυρα συνεχίζονται απρόσκοπτα, χωρίς όμως να έχει σημειωθεί, μετά την πτώση του Ασαντ και τις διαρροές από τα τουρκικά ΜΜΕ για ανάγκη σύναψης συμφωνίας τουρκοσυριακής ΑΟΖ, καμία περαιτέρω πρόοδος ως προς την οριστικοποίηση της ημερομηνίας και της ατζέντας συζήτησης μεταξύ Μητσοτάκη – Ερντογάν. Προτεραιότητα και για τους δύο ηγέτες μοιάζει να είναι προς το παρόν η διασφάλιση της ομαλής μετάβασης σε ένα συμπεριληπτικό μέλλον στη Συρία – με τον τρόπο που το οραματίζεται και το νοηματοδοτεί ο καθένας –, το οποίο θα επιτρέπει και στην Ελλάδα και στην Τουρκία να έχουν τον ρόλο που επιθυμούν στην περιοχή.

Προληπτική κίνηση

Από πλευράς Κυριάκου Μητσοτάκη, πάντως, η πιθανότητα οποιασδήποτε συμφωνίας τουρκοσυριακής ΑΟΖ – στη λογική του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου – που θα καταπατά τα δικαιώματα της Κύπρου αποκλείστηκε κατηγορηματικά δημοσίως. Ο έλληνας Πρωθυπουργός, σε δηλώσεις του στις Βρυξέλλες, υπογράμμισε τις πρωτοβουλίες που έλαβε από κοινού με τον κύπριο πρόεδρο προς την κατεύθυνση της ενημέρωσης των ομολόγων τους για τις ανησυχητικές βλέψεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Πέραν της ενημέρωσης, η Ελλάδα με την Κύπρο και την Αυστρία προχώρησαν σε προληπτική κίνηση καταθέτοντας ένα σχέδιο στην ΕΕ το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες, θα αποτελέσει τον οδικό χάρτη των 27 για τα επόμενα βήματα στη Συρία. Στο εν λόγω σχέδιο τονίζεται το γεγονός πως σε περίπτωση σύναψης τουρκοσυριακής ΑΟΖ απειλούνται τα ευρωπαϊκά θαλάσσια σύνορα, ενώ, παράλληλα, προβλέπεται εγκατάσταση ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ στη Συρία άμεσα, με στόχο τη διαρκή παρακολούθηση όλων των τεκταινομένων στην περιοχή.

Αναφορικά με όποια ανησυχία απορρέει από πρωτοβουλίες και δηλώσεις από πλευράς Αγκυρας όσον αφορά τη Δαμασκό, ο έλληνας ΥΠΕΞ έχει επανειλημμένως συνομιλήσει, σύμφωνα με πληροφορίες, σχετικά με την επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας, ενώ στα τέλη Ιανουαρίου με αρχές Φεβρουαρίου αναμένεται να πραγματοποιήσει περιοδεία στον αραβικό κόσμο με βασικό θέμα στην ατζέντα τις εξελίξεις στη Συρία και την έκδηλη επιφυλακτικότητα των αραβικών κρατών για τις πιθανές κινήσεις της Τουρκίας στην περιοχή. Νωρίτερα, είναι εξαιρετικά πιθανό να έχει ήδη διεξαχθεί στο Κάιρο η κρίσιμη τριμερής Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου (η οποία αρχικά είχε οριστεί για την 8η Ιανουαρίου 2025), όπου είναι βέβαιο πως θα επιχειρηθεί να διαμορφωθεί ένα αρραγές μέτωπο συνεννόησης για μια σειρά από ζητήματα, από το Μεταναστευτικό μέχρι και τις θαλάσσιες ζώνες. Παρά τις εκατέρωθεν δηλώσεις, πάντως, για το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να συμβεί στη Συρία, παρά τους ισχυρισμούς των τουρκικών ΜΜΕ ότι η Ελλάδα δεν βρήκε την ανταπόκριση που έψαχνε στην ΕΕ για το ενδεχόμενο τουρκοσυριακής ΑΟΖ και παρά τις προκλήσεις επί του πεδίου από πλευράς Αγκυρας (που προ ημερών με ΝΟΤΑΜ αμφισβήτησε περιοχή έρευνας και διάσωσης εντός των χωρικών μας υδάτων), και οι δύο κυβερνήσεις είναι σίγουρο πως θα συνεχίσουν να εργάζονται για τα «ήρεμα νερά». Η έντονη αστάθεια που επικρατεί στην ευρύτερη γειτονιά και τα απτά οφέλη από την ελληνοτουρκική συνεργασία επί θεμάτων «χαμηλής ατζέντας» είναι βέβαιο πως θα συνεχίσουν να κινητροδοτούν Ελλάδα και Τουρκία να αναζητούν διαύλους επικοινωνίας ακόμη και αν χρειαστεί να αυξήσουν τα σημεία εκείνα στα οποία συμφωνούν ότι καταγράφουν διαφωνίες.