ΗΧΟ{CR}Δύναμα

Χάιντν: Οι πλήρεις συμφωνίες. Συμφωνική της Χαϊδελβέργης, Τόμας Φέι, Γιοχάνες Κλουμπ,

Hänssler Classic, 36 CD

 Ο «πατέρας της συμφωνίας» επιστρέφει, για μία ακόμη φορά, δυναμικά: η Συμφωνική της Χαϊδελβέργης ολοκλήρωσε πλέον τον κύκλο των ηχογραφήσεων των συμφωνιών του Χάιντν και τώρα, έπειτα από μία περίοδο ετών όπου αυτές εκδίδονταν σταδιακά, είναι πλέον διαθέσιμες σε μία ενιαία έκδοση που προστίθεται στις, συγκριτικά όχι πολλές, που ήδη υπάρχουν. Οχι πολλές, όχι λόγω μειωμένης σημασίας, μα επειδή το συμφωνικό έργο του Χάιντν είναι τεράστιο σε όγκο και η πλήρης ηχητική καταγραφή του απαιτεί χρόνο και μεγάλη επένδυση από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές. Μάλιστα, εν προκειμένω, ο χρόνος υπήρξε καθοριστικός για την πορεία αυτής της πλήρους ηχογράφησης που σε αντίθεση με όσες έχουν προηγηθεί δεν πραγματοποιείται υπό τη μπαγκέτα ενός, αλλά δύο αρχιμουσικών.

Ο Τόμας Φέι ήταν εκείνος που ξεκίνησε αυτό το κολοσσιαίων διαστάσεων εξαιρετικά τολμηρό εγχείρημα ήδη από το 1999, το οποίο, πάντως, τον δικαίωσε: απέκτησε από νωρίς το δικό του κοινό και συνεχίστηκε απρόσκοπτα τόσο από πλευράς ζήτησης, όσο και από πλευράς επιδοκιμασίας της διεθνούς κριτικής. Ο Φέι μαθήτευσε σε δύο διαμετρικά αντίθετους μουσικούς πόλους: κυρίως δίπλα στον «πρύτανη» του κινήματος των «οργάνων εποχής» Νικολάους Αρνονκούρτ αλλά και πλάι στον Λέοναρντ Μπερνστάιν, στην περίοδο που εκείνος δραστηριοποιήθηκε στη Γερμανία. Και υπήρξε ο εμπνευστής και ιδρυτής αυτής της Ορχήστρας, η οποία φέρει απόλυτα την προσωπική του σφραγίδα, που, πάντως, δεν είναι «αντίγραφο» ούτε των δύο δασκάλων του, ούτε άλλων μαέστρων: ο Φέι έφτιαξε έναν δικό του ήχο και έναν δικό του δρόμο απόδοσης των έργων με τα οποία καταπιάστηκε, με μεικτό πρόσημο ανάμεσα στην παλαιότερη και τη νεότερη αντίληψη, ασφαλώς πιο κοντά στη δεύτερη, αλλά όχι καθαρόαιμα στα όριά της. Η δραστηριότητά του υπήρξε ακατάπαυστη, μέχρι που, το 2014, αν και πολύ νέος, μία τραγωδία υγείας τον καθήλωσε.

Ομως, εκτός από το ότι η ίδια η Ορχήστρα έμενε πλέον ακέφαλη, το «πρότζεκτ Χάιντν» παρέμενε επίσης ημιτελές – παρά την αναμονή για το ενδεχόμενο βελτίωσης της υγείας του. Τελικά, ο συμπατριώτης του, γεννημένος το 1980, Γιοχάνες Κλουμπ, ανέλαβε να ολοκληρώσει την έκδοση Χάιντν, σε μία διαδικασία που συνολικά απαίτησε ένα τέταρτο αιώνος. Και το έκανε με συνέπεια προς την παράδοση της Ορχήστρας και του Φέι και, πράγματι, με μεγάλη επιτυχία.

Ο Κλουμπ είναι ο τρίτος στη σειρά, μετά τον Φέι και τον Μπέντζαμιν Σπίλνερ που ανεβαίνει στο πόντιουμ της ιδιαίτερης αυτής ορχήστρας, με κύριο στοιχείο της μοναδικότητάς της ότι είναι μία από τις ελάχιστες η οποία απαρτίζεται από νέους freelance μουσικούς – ίσως και η μοναδική με διεθνή απήχηση. Το ρεπερτόριό της κινείται μεταξύ του κλασικισμού και του πρώιμου ρομαντισμού και θεωρείται σήμερα μεταξύ των κορυφαίων ορχηστρών «εποχής» του κόσμου.

Καθώς λοιπόν η έκδοση αυτή προσμετράται στις πλήρεις ηχογραφήσεις «εποχής» του συμφωνικού Χάιντν, το ενδιαφέρον μεγαλώνει ακόμη περισσότερο, αφού το είδος εξακολουθεί να μειοψηφεί στην πλήρη δισκογραφία των συμφωνιών του συνθέτη. Και πολύ περισσότερο, καθώς εδώ υπάρχει μια σταθερή αντίληψη, μια σαφής θέαση και αποτύπωση του έργου του, που φέρει όλη τη φρεσκάδα ενός ήχου σύγχρονου και νεανικού, είναι γεμάτη ορμή και τόλμη, αλλά δεν χαρακτηρίζεται από το «φανατισμό» που πολλές φορές σημάδεψε κάποιες αντίστοιχες πρώιμες προσεγγίσεις: εδώ ο Χάιντν αντιμετωπίζεται ως αυτό που είναι: ως ο κατεξοχήν συμφωνικός συνθέτης και όχι ως κάποιος που έγραψε για κάτι περισσότερο από… κουαρτέτα εγχόρδων, επαυξημένα με πνευστά και τύμπανα…