Μοναδική ευκαιρία;

Οι τελευταίες εξελίξεις στη Συρία ανοίγουν ένα καινούργιο παράθυρο για την εξωτερική μας πολιτική. Εχω κι άλλες φορές αναφέρει πως ανεξάρτητα από τις όποιες αντιδεοντολογικές κινήσεις της Τουρκίας και τη διαφοροποίησή της από τις δυτικές θέσεις, οι σχέσεις της με τη Ρωσία αποτελούν τον κυρίαρχο παράγοντα για τη στάση των δυτικών δυνάμεων και του ΝΑΤΟ απέναντί της. Σε όλη την πορεία της σύγχρονης ιστορίας μόνο όταν η Τουρκία είχε άσχημες σχέσεις με τη Ρωσία η Ελλάδα κατόρθωνε να προωθήσει τα εθνικά της συμφέροντα αντίθετα με τις επιδιώξεις της Αγκυρας. Κάτι τέτοιο διαφαίνεται και πάλι τώρα με την αντίθεση Ρωσίας με την Τουρκία σε σχέση με την ανατροπή του Ασαντ και την υπονόμευση των ρωσικών συμφερόντων στη Μέση Ανατολή.

Επειτα από πάνω από 60 χρόνια το καθεστώς Ασαντ στη Συρία ανετράπη. Αυτό έγινε από τους σουνίτες ισλαμιστές που με την υποστήριξη κατά βάση της Τουρκίας κατόρθωσαν να εκμεταλλευθούν τις γεωπολιτικές συγκυρίες (αδυναμία της Ρωσίας να παρέμβει, όπως στο παρελθόν, λόγω εμπλοκής της στην Ουκρανία και τις δυσκολίες του Ιράν να κινητοποιήσει τη Χεζμπολάχ από τον γειτονικό Λίβανο και τις δικές του σιιτικές παραστρατιωτικές οργανώσεις λόγω εμπλοκής τους στις τρέχουσες αντιπαραθέσεις με το Ισραήλ) και να χτυπήσουν αποτελεσματικά το καθεστώς της Δαμασκού.

Η Τουρκία εκμεταλλεύθηκε απόλυτα τη στιγμή αυτή ισχύος, αγνόησε απόλυτα τα συμφέροντα της Ρωσίας και ενεθάρρυνε τους ισλαμιστές να προχωρήσουν στο τελικό τους χτύπημα. Το καθεστώς Ασαντ είχε φανεί ήδη από την προ δεκαετίας περίπου κρίση στη χώρα πως είχε πήλινα πόδια. Η σουνιτική πλειοψηφία της χώρας τού είχε ήδη στρέψει την πλάτη. Οι Κούρδοι, που είχαν διακριθεί στις μάχες κατά του Ισλαμικού Κράτους (ISIS), είχαν τη δική τους ατζέντα και την ανησυχία για τη μόνιμη απειλή της Τουρκίας και αδιαφορούσαν για τις τύχες της Δαμασκού, ενώ Ρώσοι και Ιρανοί είχαν ουσιαστικά στα χέρια τους τις τύχες της χώρας και του καθεστώτος. Με μοναδική στήριξη τη μειονότητα των σιιτών Αλαουιτών, που αποτελούν τη φυλή προέλευσης της οικογένειας Ασαντ (αν και η γυναίκα του είναι Αγγλίδα), η μακροημέρευση του προσωποπαγούς καθεστώτος ήταν εξαιρετικά αμφίβολη.

Με την προοπτική ανόδου στην εξουσία του Ντόναλντ Τραμπ, που πιθανότατα να μετέβαλλε σε πολλά σημεία τον γεωπολιτικό χάρτη, ιδιαίτερα της Μέσης Ανατολής, αλλά και τη στάση των ΗΠΑ απέναντι στη Ρωσία και τον ενδεχόμενο απεγκλωβισμό της από την ουκρανική κρίση, κάποιοι έκριναν πως ήταν απαραίτητο να δράσουν. Η Τουρκία γνωρίζει πως οι Κούρδοι καιροφυλακτούν για να εξασφαλίσουν κάποια ανεξαρτησία, που πιθανότατα μια κυβέρνηση Τραμπ να μην τους την αρνηθεί. Και με το εχθρικό απέναντι στην Τουρκία καθεστώς Ασαντ στη Συρία θα σκοτείνιαζε για την Αγκυρα παραπέρα ο ορίζοντας. Ετσι ο κύβος ερρίφθη.

Με μια επίθεση-αστραπή από τις αντάρτικες σουνιτικές ισλαμιστικές δυνάμεις της Hayat Tahrir al Sham (HTS), με στήριξη αποκλειστικά σχεδόν της Αγκυρας – μπορεί και του Ισραήλ – πάνω στις κύριες πόλεις της Συρίας, το καθεστώς Ασαντ κατέρρευσε. Πρώτα έπεσε το Χαλέπι, ακολούθησαν η Χαμά (όπου πριν από δεκαετίες, ο πατέρας Χαφέζ Ασαντ είχε εξοντώσει περίπου 20.000 σουνίτες μουσουλμάνους – με την πλήρη ανοχή των «προοδευτικών» της εποχής), η Χολμς και τελευταία η Δαμασκός.

Η Αγκυρα έδρασε με επιτυχία, αιφνιδιαστικά κι αυτόνομα. Η Δύση μουδιασμένα χαιρέτισε την πτώση του δικτάτορα χωρίς να γνωρίζει τι θα ακολουθήσει. Αυτή τη στιγμή ΗΠΑ, Ρωσία και ΝΑΤΟ δεν είναι χαρούμενοι με την Αγκυρα. Θα αφήσουμε κι αυτή την ευκαιρία να πάει χαμένη;