Πολιτική πόλωση {CR}και υγεία

Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος Trump ήδη από τον πρώτο δημόσιο λόγο του μετά την επικράτησή του στις εκλογές υποσχέθηκε ότι ο αντιεμβολιαστής Robert Kennedy Jr «θα κάνει πάλι την Αμερική υγιή» κάτω από τη δική του διακυβέρνηση. Ενώ οι σοβαροί επιστήμονες σε όλον τον κόσμο «τρομοκρατήθηκαν» από αυτή την απόφαση, οι Ρεπουμπλικανοί ψηφοφόροι δεν ανησύχησαν καθόλου. Η άποψη ότι οι επιλογές του κόσμου στα θέματα υγείας βασίζονται στις πολιτικές και κοινωνικές ταυτότητές τους και όχι στις συστάσεις των επιστημόνων επιβεβαιώθηκε σε μια πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό «Nature Medicine» που προέρχεται από τα Πανεπιστήμια της Νέας Υόρκης και Columbia. Ενας από τους συγγραφείς της μελέτης, ο καθηγητής K. Ruggeri, είπε ότι «τα θέματα της υγείας είναι διαχρονικά φορτισμένα, αλλά σήμερα έχουμε μια νέα πραγματικότητα: ο κόσμος δεν επιλέγει απλά τη μία θέση, αλλά παλεύει παθιασμένα ενάντια της άλλης». Το παράδειγμα της στάσης των δύο κομμάτων στην Αμερική στο θέμα των εμβολιασμών έναντι του COVID-19 είναι χαρακτηριστικό. Η μάλλον «αντιεμβολιαστική» γραμμή του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος απέναντι στην «εμβολιαστική» γραμμή του Δημοκρατικού Κόμματος οδήγησε σε ένα ποσοστό 43% περισσότερων θανάτων μεταξύ των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων, όπως δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό «JAMA Int. Med.» της Αμερικανικής Ιατρικής Εταιρείας.

Πολλοί κοινωνικοί καθοριστικοί παράγοντες για την υγεία μπορούν να επηρεάσουν τον επιπολασμό μιας νόσου, την πρόληψή της, ακόμα και το προσδόκιμο επιβιώσεως των πολιτών. Ο ΠΟΥ αλλά και άλλοι σημαντικοί οργανισμοί έχουν δώσει ειδική έμφαση στα μη καθαρά ιατρικά αίτια μιας νόσου. Η πόλωση των πολιτικών κομμάτων αποτελεί έναν επιπλέον παράγοντα που μπορεί να αυξήσει τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Η ρητορική των πολιτικών ενώνει τους ψηφοφόρους σε απόψεις για θέματα υγείας, σωστές ή λαθεμένες, που δεν στηρίζονται σε ψύχραιμη λογική αλλά σε οπαδική λογική. Αυτή η πόλωση παρεμποδίζει στο να υπάρξουν σωστές συμπεριφορές σε θέματα δημόσιας υγείας. Η ιδεολογική αλλά και συναισθηματική πόλωση όταν οι ψηφοφόροι λατρεύουν το κόμμα τους και μισούν τους ψηφοφόρους των άλλων κομμάτων έχει αυξηθεί στην Αμερική και στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια με αρνητικά αποτελέσματα και στην υγεία. Εει μελετηθεί ότι άτομα που ιδεολογικά είναι πιο ακραία από τον μέσο όρο των ψηφοφόρων ενός κόμματος έχουν χειρότερη φυσική και ψυχική υγεία.

Οι πολιτικοί ηγέτες μπορούν να κάνουν χειρότερη τη δημόσια υγεία με το να συνδέουν τις πολιτικές υγείας με την κομματική ταυτότητα και όχι με τις συμβουλές των ειδικών. Αυτός ο τύπος πολιτικής συμπεριφοράς είναι πιο συχνός ανάμεσα σε λαϊκιστές ηγέτες που διασπείρουν αντισυμβατικές γνώμες και λύσεις ενάντια στις επιστημονικά τεκμηριωμένες θέσεις. Στις ΗΠΑ ένα πρόσφατο γκάλοπ έδειξε ότι 63% των Δημοκρατικών συμφωνούσαν ότι «είναι πολύ καλό να εμβολιάζονται τα παιδιά τους», ενώ στους Ρεπουμπλικανούς το ποσοστό αυτό έπεφτε στο 26%. Είναι ενδιαφέρον ότι το 2015 τα ποσοστά ήταν υψηλά και παρόμοια μεταξύ των δύο κομμάτων.

Είναι προφανές ότι η πολιτική πόλωση των τελευταίων ετών κάνει κακό στη δημόσια υγεία. Για αυτό και πρέπει η εμπιστοσύνη στους γιατρούς και τους άλλους επιστήμονες να επανέλθει στους πολίτες, αγνοώντας τις διαφορετικές ρητορικές των πολιτικών κομμάτων. Η παρουσία επιστημόνων και μάλιστα ειδικών στη δημόσια υγεία σε όλα τα πολιτικά κόμματα ίσως βοηθήσει στον περιορισμό της πολιτικής πόλωσης και σε αυτά τα θέματα με αποτέλεσμα την καλύτερη υγεία των πολιτών.

Ο καθηγητής Δημήτρης Λινός είναι διευθυντής της Χειρουργικής Κλινικής του Ομίλου ΥΓΕΙΑ, Lecturer in Surgery Harvard Medical School και εθελοντής ιερέας