SOS για την ψυχική υγεία των εφήβων

Την άνοιξη του 2023, ο γενικός χειρουργός των Ηνωμένων Πολιτειών, Βίβεκ Μάρθι, προειδοποίησε ότι πυκνώνουν τα στοιχεία που οδηγούν στο συμπέρασμα πως η συχνή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι επιβλαβής για την πνευματική και ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Λίγο μετά, η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (ΑΡΑ) εξέδωσε τη δική της ανακοίνωση για το ίδιο θέμα, που κινείται σε ανάλογη κατεύθυνση.

Τον περασμένο Ιούνιο ο Μάρθι κάλεσε το Κογκρέσο να υιοθετήσει πρόταση με την οποία οι ψηφιακές πλατφόρμες θα υποχρεούνται να συνοδεύουν τις αναρτήσεις που απευθύνονται στους νέους σε ηλικία με επίπεδα κινδύνου αναφορικά με τη χρήση τους.

Σύμφωνα με τη μελέτη που είχε εκπονήσει με την επιστημονική του ομάδα, η δεύτερη δεκαετία της ζωής του ανθρώπου είναι εξαιρετικά κρίσιμη για τη διαμόρφωση κρίσιμων στοιχείων που σφραγίζουν τον χαρακτήρα του και τον συναισθηματικό του κόσμο, ανάμεσα στα οποία και το επίπεδο αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης. Αυτός είναι και ο λόγος που «η συχνή χρήση των κοινωνικών μέσων ενδέχεται να συνδέεται με σημαντικές αλλαγές στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο», επιδρώντας εν δυνάμει σε λειτουργίες όπως η συναισθηματική ωρίμανση και συμπεριφορά, όπως και ο έλεγχος των συναισθημάτων.

Αγχος και κατάθλιψη

Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και τα προκαταρκτικά συμπεράσματα μεγάλης παγκόσμιας έρευνας που διεξάγουν επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και τα οποία διαπιστώνουν πως «υφίσταται μια ευθεία σχέση ανάμεσα στα υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης με τον χρόνο που αφιερώνεται στο Διαδίκτυο και τους ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης», όπως τόνισε στους «Financial Times» ο επικεφαλής της ομάδας, καθηγητής υγείας στη γνωσιολογία, Τζον Γκάλαχερ.

Αξίζει να σημειωθεί πως στόχος αυτής της έρευνας, στην οποία αναμένεται να συμμετέχουν συνολικά 50.000 άνθρωποι στις «ευαίσθητες» ηλικίες σε βάθος δεκαετίας, είναι να ερευνηθούν όσο πιο αναλυτικά γίνεται οι τάσεις και οι αλλαγές που συντελούνται στην ψυχική και πνευματική τους υγεία. Με τον τρόπο αυτό, όπως ανέφερε ο Γκάλαχερ, θα καταστεί δυνατό να δημιουργηθεί ένας «μοναδικός χάρτης πνευματικής και ψυχικής υγείας» για το σύνολο του ενήλικου πληθυσμού – αρχικά του Ηνωμένου Βασιλείου και, σε βάθος χρόνου, περισσότερων χωρών.

Την ίδια στιγμή οι ειδικοί δεν υποτιμούν και τα δυνητικά οφέλη που μπορεί να έχει η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τους νέους.

Οπως χαρακτηριστικά έδειξε έρευνα του ινστιτούτου Pew το 2022, το 58% των εφήβων και των γονέων τους θεωρούν ότι γίνονται περισσότερο αποδεκτοί μέσα από τη χρήση τους, το 67% πιστεύει ότι μέσα από αυτά θα βρει ανθρώπους που θα προσφέρουν υποστήριξη σε δύσκολες στιγμές, το 71% εκτιμά πως τους δίνεται η δυνατότητα να παρουσιάσουν καλύτερα τη δημιουργική πλευρά του χαρακτήρα τους, ενώ για το 80% έχει μεγάλη σημασία πως με τον τρόπο αυτό νιώθουν πιο «συνδεδεμένοι» με ό,τι συμβαίνει στις ζωές των φίλων τους.