Οπως με τα τσιγάρα

Εχουν γίνει… προέκταση του χεριού μας. Ανάγκη, συνήθεια, εθισμός, εξάρτηση. Τα smartphones κάνουν τη ζωή μας πιο εύκολη, αλλά έχουν αποκτήσει και μορφή ναρκωτικού. Οσο κι αν ο χαρακτηρισμός ακούγεται βαρύς, το πρόβλημα υπάρχει. Ειδικά στους νέους. Τα «έξυπνα κινητά» έχουν γίνει η νικοτίνη της τεχνολογίας.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκφράζει την ανησυχία του για τη χρήση τους, ειδικά από εφήβους, και προτείνει τη ρύθμισή τους με τρόπο παρόμοιο με τα προϊόντα καπνού. Να αντιμετωπιστούν σαν ένα νέο τσιγάρο. Μαζί με τα κοινωνικά δίκτυα προκαλούν ψυχολογικά προβλήματα στις νεαρές ηλικίες. Ο συναγερμός έχει σημάνει. Οι μετρήσεις σε Ευρώπη και Αμερική σοκάρουν. Οι ειδικοί προτείνουν μέτρα όπως όρια ηλικίας και περιορισμοί σε συγκεκριμένους χώρους.

Οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και την εκπαίδευση των εφήβων είναι σοβαρές και απαιτούν αντιμετώπιση. Αγχος, κατάθλιψη και μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης είναι συμπτώματα που δεν μπορείς να αγνοήσεις. Εκείνοι που ξέρουν, όπως η Natasha Azzopardi Muscat από τον ΠΟΥ, υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να εφαρμοστούν αυστηρότερα μέτρα για τον περιορισμό της υπερβολικής χρήσης τους, με βάση το παράδειγμα των καπνικών προϊόντων, όπου η ρύθμιση και η ενημέρωση υπήρξαν κρίσιμες για τη μείωση της χρήσης τους.

Το βασικό επιχείρημα είναι ότι τα smartphones και οι εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης λειτουργούν ως μέσα συνεχούς διέγερσης του εγκεφάλου, προκαλώντας παρόμοιο είδος εθισμού με το κάπνισμα. Οι ειδοποιήσεις, τα likes, τα σχόλια και άλλες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις στα social προκαλούν την απελευθέρωση ντοπαμίνης, της ορμόνης της ευχαρίστησης, στον εγκέφαλο, καθιστώντας δύσκολο το «στοπ». Τσιγάρο ατέλειωτο.

Ο ψηφιακός εθισμός είναι πιο έντονος στους νέους, οι οποίοι δεν έχουν ακόμα αναπτύξει πλήρως την ικανότητα αυτοελέγχου. Προβλήματα, όπως οι διαταραχές στον ύπνο, η μείωση της σωματικής δραστηριότητας, η απομόνωση από τον φυσικό κόσμο και η μείωση των κοινωνικών δεξιοτήτων, αποτελούν πλέον συχνά φαινόμενα στους εφήβους που περνούν υπερβολικό χρόνο στις οθόνες τους. Τα παιδιά μπορεί να έχουν ακόμα μεγαλύτερη έκθεση σε αρνητικό περιεχόμενο, όπως βία, επιθετική συμπεριφορά ή κυβερνοεκφοβισμό, ενώ οι ψυχολογικές επιπτώσεις ενισχύονται από τη διαρκή ανάγκη τους να συγκρίνονται με τα «ιδανικά» πρότυπα που τους προβάλλονται. Οι επιπτώσεις στην εκπαίδευση επίσης ανησυχητικές.

Οι μαθητές που χρησιμοποιούν smartphones στο σχολείο έχουν χαμηλότερες επιδόσεις, λόγω της μειωμένης ικανότητας συγκέντρωσης και της απόσπασης προσοχής που προκαλούν οι συσκευές. Πολλές χώρες και σχολεία έχουν θεσπίσει περιορισμούς στη χρήση τους, κάτι που θυμίζει τις αρχές της απαγόρευσης καπνίσματος σε σχολικούς χώρους. Χρειάζεται καλύτερη ενημέρωση και εκπαίδευση τόσο για τα παιδιά όσο και για τους γονείς. Ο ρόλος των κυβερνήσεων είναι κρίσιμος, αφού θα πρέπει να επιβάλουν κανόνες που να περιορίζουν την υπερβολική έκθεση, όπως συνέβη με τις διαφημίσεις για προϊόντα καπνού και την απαγόρευση χρήσης σε δημόσιους χώρους.

Η ιδέα της «αντιμετώπισης των smartphones σαν τσιγάρα» αποκαλύπτει την ανάγκη αντίδρασης. Τα smartphones, αν και προσφέρουν λύσεις, καθίστανται επικίνδυνα αν δεν χρησιμοποιούνται με μέτρο και υπευθυνότητα.