Η μουσική {LF}του ήθους και της ευγένειας

Εφυγε ο πιο πολυτραγουδισμένος συνθέτης όλων των εποχών αλλά και ένας σπουδαίος πιανίστας με ιδιαίτερη κλίση στην τζαζ και στον αυτοσχεδιασμό. Εγώ ήμουν μαθητής του δημοτικού σχολείου, στην ιδιαίτερη μου πατρίδα στη Θεσσαλονίκη όταν άκουγα τις εκπομπές του. Η τραγουδίστρια της εποχής Δανάη είχε προτρέψει τον Μίμη να δώσει εξετάσεις στο ραδιόφωνο της ΕΙΡ. Ετσι έγινε ο πρώτος σολίστας του ελληνικού ραδιοφώνου. Είχε δημιουργήσει μια μπάντα με τους πιο σπουδαίους μουσικούς. Εκείνη την περίοδο λοιπόν που εγώ ήμουν μαθητής του δημοτικού, ο πατέρας μου είχε δημιουργήσει μια big band στα πρότυπα που Ντιουκ Ελινγκτον. Ετσι ο πατέρας μου, παράλληλα με την κλασική μουσική την οποία άρχιζα να σπουδάζω από τα έξι μου χρόνια, με μύησε στην τζαζ πολύ νωρίς. Για τους καθηγητές του Ωδείου εκείνη την εποχή η τζαζ ήταν αιρετική μουσική. Μας απειλούσαν μάλιστα ότι αν μάθουν ότι παίζουμε αυτό το είδος θα μας έδιωχναν από το Ωδείο. Ετσι άρχισα ν’ ακούω στο ραδιόφωνο το τζαζ κουαρτέτο του Μίμη Πλέσσα – σαν το κρυφό σχολείο. Πού να φανταζόμουν τότε ότι ύστερα από 20 χρόνια θα συναντούσα αυτόν τον σπουδαίο δάσκαλο.

Ο Μίμης είχε τη γενναιοδωρία – αυτή που τον χαρακτήριζε πάντοτε ως άνθρωπο – να μιλήσει στη Finos Film και να κάνω την πρώτη μου ταινία. Είχε τίτλο «Οι αμαρτωλοί», μια ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη – Φίνος Φιλμ, με την οποία έκαναν επίσης ντεμπούτο ο Χρήστος Νομικός και η Μπέτυ Λιβανού. Εξαιτίας του έζησα ένα όνειρο. Ηταν ένα σπουδαίο δώρο από την πλευρά του διότι ο κινηματογράφος εκείνη την εποχή ήταν ένα λαοφιλές είδος. Πάρα πολλά τραγούδια που ακούγονταν στις ταινίες γίνονταν μετά επιτυχίες. Ενα μέρος της σπουδαίας μουσικής του είχε ακολουθήσει αυτή τη διαδικασία. Εγραψε σπουδαία τραγούδια για τον ελληνικό κινηματογράφο που έγιναν κοινή μουσική μνήμη για τον περισσότερο κόσμο.

Πριν όμως από αυτή την υπέροχη χειρονομία του είχαν προηγηθεί κάποιες ηχογραφήσεις με την ορχήστρα του και έτσι είδε τις δυνατότητές μου στην τζαζ. Αυτά ήταν τα πρώτα μου βήματα όταν ήρθα από τη Θεσσαλονίκη για ν’ αναζητήσω τον δρόμο μου στην Αθήνα. Θυμάμαι για παράδειγμα ότι έκανα ηχογραφήσεις στα 45άρια που έκανε ο Μίμης Πλέσσας με τη Μαρινέλλα. Κάπως έτσι αρχίσαμε να συνεργαζόμαστε και να γνωριζόμαστε σιγά σιγά καλύτερα.

Παρόλο που τότε η ζωή και οι ρυθμοί απαιτούσαν να παίζω – ως μουσικός – και σε άλλους δίσκους συνθετών με τον Μίμη συνδεθήκαμε βαθιά και ουσιαστικά. Εδώ πρέπει ν’ αναφέρω και μια συγκυρία η οποία λειτούργησε καταλυτικά στην ενδυνάμωση της σχέσης μας. Η Μαρία η γυναίκα μου ήταν φίλη με τη Λουκίλα πριν εκείνη γνωρίσει τον Μίμη. Οταν παντρεύτηκαν αυτές οι δύο φίλες μάς έφεραν πάρα πολύ κοντά και η φιλία μας έγινε πιο οικογενειακή. Σε γιορτές, όπως στα γενέθλιά του καθόμασταν στο πιάνο – εγώ από την αριστερή πλευρά κι εκείνος από τη δεξιά. Εγώ έπαιζα δηλαδή τα μπάσα κι εκείνος τα πρίμα και αυτοσχεδιάζαμε. Κάθε φορά ήταν κάτι καινούργιο. Και όταν τελειώναμε τα αμερικάνικα αρχίζαμε τα «πειράζουμε» ο ένας τα τραγούδια του άλλου. Από τα δικά μου του άρεσε «Τα γαλάζια σου γράμματα». Το τραγούδι – από τα τόσα υπέροχα έγραψε – που αγαπώ πολύ είναι το «Ποια νύχτα σ’ έκλεψε». Το μετέγραψα σε κοντσέρτο και το παρουσίασα στο Ηρώδειο, τον Σεπτέμβριο, στη συναυλία αφιερωμένη στον Μίμη. Ο Μίμης δεν μπορούσε να μπει μέσα και το άκουσε από το προαύλιο του Ηρωδείου. Την επόμενη μέρα πήγα στο σπίτι του και το έπαιξα προσωπικά σ’ εκείνον και το μαγνητοφώνησε η Λουκίλα.

Ο Μίμης αγαπήθηκε από όλες τις κοινωνικές τάξεις και όλες τις ηλικίες με πάθος όπως συμβαίνει σε όλους τους μεγάλους καλλιτέχνες. Αυτό το προνόμιο που είχε ο Μίμης – σε σχέση με τους συνθέτες – δεν το είχε κανείς άλλος. Αυτός είχε το πλεονέκτημα να συνεργαστεί με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο και τον Γιάννη Δαλιανίδη και να φτιάξουν αυτά του περίφημα μιούζικαλ μέσα από τα οποία τα κομμάτια του διαιωνίστηκαν γιατί οι ταινίες αυτές παίζονται συνεχώς. Ετσι ανανεώνεται συνεχώς το κοινό των τραγουδιών. Για μένα το πιο σπουδαίο όμως απ’ όλα είναι το γεγονός ότι ο Μίμης έκανε όλα αυτά τα σπουδαία έργα, αλλά διατηρούσε τη σεμνότητα που τον διέκρινε ως άνθρωπο. Και αυτό τον έκανε ακόμη πιο μεγαλειώδη. Κρατούσε αποστάσεις από τις δημόσιες σχέσεις και από κόμματα διατηρώντας την αυτονομία.

Εξυπηρετούσε και εκφραζόταν με άνεση όλα τα είδη της μουσικής. Πολλοί από εμάς είχαμε την ευκαιρία να συνεργαστούμε μαζί του σε συναυλίες και σε χώρους διασκέδασης, όπως το «Ταμπού» και το «Μισέλ». Ο Μίμης Πλέσσας κατάφερε όλα όσα πέτυχε με τη γνωστή του σεμνότητα και διακριτικότητα. Ηταν πάντα ένας άνθρωπος με απαράμιλλο ήθος και ευγένεια, τόσο προς τους συνεργάτες του όσο και προς το κοινό.

Το όνομα του Μίμη Πλέσσα είναι συνώνυμο της μουσικής του ήθους και της ευγένειας. Με το τέλος της ζωής του Μίμη έκλεισε ο κύκλος των χαμένων συνθετών της γενιάς του μεσοπολέμου. Μάνος, Μίκης και Μίμης τα τρία Μ με κεφαλαία γράμματα. Ολα αρχίζουν από Μ όπως και η μουσική.

Ο Γιώργος Χατζηνάσιος είναι συνθέτης