Λαός ή Κολωνάκι;

Η πιο κοινή ανάλυση του πρώτου γύρου των εκλογών στο ΠΑΣΟΚ ήταν αυτή που εισέφερε τη διαίρεση λαός Vs Κολωνάκι. Σύμφωνα με την ανάγνωση αυτή, οι λαϊκές δυνάμεις, που συνήθως ευδοκιμούν στην περιφέρεια, εξέλεξαν τον Νίκο Ανδρουλάκη και, έστω στον πήχη, τον Χάρη Δούκα, καταβάλλοντας τις δυνάμεις του αστισμού που κατοικοεδρεύουν στα άστεα – δηλαδή στα Κολωνάκια. Κάπως έτσι, σύμφωνα με την ανάλυση αυτή, το ΠΑΣΟΚ μοιάζει να ξεμπέρδεψε με τον γόνο της αστικής τάξης Παύλο Γερουλάνο και την «ακροκεντρώα» Αννα Διαμαντοπούλου και, πλέον, ανενόχλητο, ξαναδίνει ραντεβού με την ιστορία. Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες.

Οι εξαπλουστεύσεις αυτού του τύπου, η προσπάθεια εξήγησης της πολιτικής μέσω της εισαγωγής μιας πολιτισμικής διαίρεσης, δεν εξηγούν ούτε γιατί εξελέγη πριν από έναν χρόνο δήμαρχος στην Αθήνα (στα Κολωνάκια) ο λαϊκός (και στην ουσία λαϊκιστής) Χάρης Δούκας ούτε γιατί ο Μητσοτάκης επί δύο τετραετίες κέρδισε με άνεση τις εκλογές και την αυτοδυναμία με ποσοστά χωρίς ιδιαίτερες αποκλίσεις στην Αθήνα και την περιφέρεια.

Η διάκριση Αθήνα – περιφέρεια ίσως είχε νόημα στα τέλη της δεκαετίας του 1950, όταν ο Μανώλης Χιώτης έγραφε το γνωστό τραγούδι για τη Μαίρη Λίντα. Ισως και τις επόμενες δεκαετίες. Σήμερα, που όλη η Ελλάδα είναι δικτυωμένη, που τις συνειδήσεις διαμορφώνουν οι σταρ των τηλεοπτικών πρωινάδικων και τις αξίες οι ινφλουένσερ του Ιντερνετ, η έννοια του αστικού κέντρου δεν έχει τη σημασία που είχε στο παρελθόν. Επειδή οι κοινωνικές αναμείξεις είναι πολύ βαθιές, ιδίως στην Ελλάδα που η αστική κουλτούρα ήταν περιορισμένης εμβέλειας.

Αν το σχήμα αυτό, η πολιτισμική ανάγνωση δηλαδή της διαμάχης στο ΠΑΣΟΚ απομακρυνθεί από τις αναλύσεις, το μόνο που μένει για να διαβάσει κανείς τις εξελίξεις στο κόμμα αυτό είναι η πολιτική. Οι δύο νικητές του πρώτου γύρου έχουν γνωστή ταυτότητα. Προσωπικά, υποστήριξα ότι οι ταυτότητες και των δύο οδηγούν σε νέα περίοδο εσωστρέφειας.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης είναι ο πολιτικός που έστησε το σημερινό ΠΑΣΟΚ πάνω σε έναν προσωποκεντρικό μηχανισμό, ποντάροντας στη μυθολογία του ανδρεϊκού παρελθόντος και στον αντιμητσοτακισμό. Ο Χάρης Δούκας επίσης έχει στήσει δικό του δίκτυο οπαδών, επικαλείται επίσης τον Ανδρέα, πολεμά τον Μητσοτάκη και τη Δεξιά δι’ ενός λαϊκού μετώπου, ελπίζοντας ότι οι μετακινούμενοι πληθυσμοί από τον ΣΥΡΙΖΑ θα διευρύνουν το ακροατήριο του κόμματος. Αν κερδίσει ο νυν πρόεδρος θα επιδιώξει να δώσει ρόλο στους ηττηθέντες του πρώτου γύρου, Γερουλάνο και Διαμαντοπούλου, κυρίως για την εκπόνηση προγράμματος που θα υπερβαίνει τον σημερινό συνδικαλιστικό ορίζοντα του κόμματος – αν αντέξουν τα συγκεκριμένα στελέχη, και ιδίως η Διαμαντοπούλου, να προτείνουν πρόγραμμα που, στον βαθμό κατά τον οποίο αφορά την πραγματικότητα, θα συγκρουστεί με τη ρητορική του αρχηγού. Αν κέρδιζε ο αντίπαλός του, το μοντέλο ανάπτυξης θα ήταν εκείνο του ΣΥΡΙΖΑ – και από την άποψη αυτή, το ΠΑΣΟΚ προβάλλεται ως σημαία ευκαιρίας.

Οποιος κι αν κερδίσει, κι οι δυο θα μιλάνε στο όνομα του λαού – και θα προσπαθήσουν να δείξουν ότι ο λαός εκφράζεται δι’ αυτών. Εδώ θα υπάρχει συναγωνισμός, επειδή τον δικό του λαό θα διεκδικεί στην ίδια δεξαμενή και ο Στέφανος Κασσελάκης, είτε μείνει στον ΣΥΡΙΖΑ είτε κάνει δικό του μαγαζί.

Πολύς λαός για μετρημένα κουκιά.