4 δισ. ευρώ για μειώσεις φόρων και εισοδηματικές ενισχύσεις

Τον δρόμο για νέες μόνιμες μειώσεις φόρων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις ανοίγει ο περιορισμός της φοροδιαφυγής και τα πρόσθετα έσοδα που αναμένεται να εισέλθουν στα κρατικά ταμεία έως και το 2027.

Παρουσιάζοντας το νέο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό – Διαρθρωτικό Πρόγραμμα 2025-2028 ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κωστής Χατζηδάκης τόνισε ότι πρωταγωνιστικό ρόλο για τις νέες μειώσεις φόρων θα παίξει η μείωση της φοροδιαφυγής. «Αυξάνοντας τα έσοδα από φοροδιαφυγή θα μπορούμε να αποποιούμαστε την είσπραξη κάποιων φόρων, δηλαδή να μειώνουμε το φορολογικό βάρος», είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός εκτιμώντας ότι μέχρι και το 2027 τα πρόσθετα έσοδα από φοροδιαφυγή θα φτάσουν τα 2,5 δισ. ευρώ.

Οπως αποκάλυψε ο Κωστής Χατζηδάκης, η Ελλάδα πέτυχε στη διαπραγμάτευση με την Κομισιόν να αυξήσει το όριο δαπανών για την 4ετία 2025-2028 κατά 4 δισ. ευρώ συγκριτικά με τις αρχικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο για να καλυφθούν δαπάνες πέρα από τις τρεις βασικές κατηγορίες που περιλαμβάνουν λειτουργικές δαπάνες, δαπάνες για συντάξεις και εθνική άμυνα. «Μας μένει και ένας χώρος 1 δισ. για τις υπόλοιπες παρεμβάσεις, σαν και αυτές που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ από τον Πρωθυπουργό», εξήγησε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Aπό το περίπου 1 δισ. ευρώ που απομένει σε ετήσια βάση, περίπου τα μισά αφορούν δαπάνες οι οποίες έχουν ήδη ανακοινωθεί από την κυβέρνηση ή έχουν carry over, όπως για παράδειγμα η ετήσια προσαρμογή των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων (300 εκατ. ευρώ τον χρόνο) και η περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα το 2027 (230 εκατ. ευρώ). Απομένουν έτσι περίπου 2 δισ. ευρώ στην τετραετία, που μπορεί να αποτελέσουν «μαξιλαράκι» για παροχές, το οποίο θα αυξηθεί με τα έσοδα ύψους 2,5 δισ. ευρώ ετησίως από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.

Οπως διευκρίνισε ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς, η αύξηση των δαπανών θα είναι 3,7% το 2025 (έναντι 3% αρχικής πρότασης), 3,6% το 2026, 3,2% το 2027 και 3% το 2028. Τα όρια αυτά είναι «κλειδωμένα», κοινώς δεν μπορούν να αλλάξουν στο διάβα των επόμενων ετών, αλλά σε μία τετραετία θα «κλειδώσουν» εκ νέου για την επόμενη τετραετία. Αν υπάρξει παραβίαση των ανώτατων ορίων αύξησης των πρωτογενών δαπανών, οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ, με βάση τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες, έρχεται αντιμέτωπη με διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Το ίδιο συμβαίνει και στην περίπτωση παραβίασης του στόχου για δημοσιονομικό έλλειμμα μεγαλύτερο από 3% του ΑΕΠ, με την Ελλάδα να έχει επαρκές περιθώριο ασφαλείας καθώς το δημοσιονομικό έλλειμμα έχει συνεκτιμηθεί με την Κομισιόν σε ένα εύρος από 0,8% έως και 1,2% του ΑΕΠ έως και το 2028.

Τι προβλέπει

Το νέο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό – Διαρθρωτικό Πρόγραμμα 2025-2028 προβλέπει:

• Το πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό, από 2,4% του ΑΕΠ εφέτος (έναντι αρχικής πρόβλεψης για 2,1% του ΑΕΠ), θα διαμορφωθεί σε 2,5% του ΑΕΠ το 2025 και σε 2,4% του ΑΕΠ για κάθε ένα από τα επόμενα έτη.
• Το ποσοστό αύξησης στις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες έπειτα από διαπραγμάτευση με την Κομισιόν ψήλωσε στο 3,7% για το 2025, 3,6% για το 2026, 3,1% για το 2027 και 3% για το 2028.
• Το ονομαστικό ΑΕΠ, από 232 δισ. ευρώ, θα διαμορφωθεί σε 242 δισ. ευρώ το 2025, 253 δισ. ευρώ το 2026, 263 δισ. ευρώ το 2027 και 272 δισ. ευρώ το 2028. Σύμφωνα με τον υπουργό, οι προβλέψεις αυτές είναι συντηρητικές, καθώς η Κομισιόν δεν λαμβάνει υπόψη τις εισροές από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ.
• Το δημόσιο χρέος, από 153,7% του ΑΕΠ σήμερα, θα μειωθεί στο 133,4% του ΑΕΠ το 2028.
• Το δημοσιονομικό έλλειμμα (με όριο το 3% του ΑΕΠ), από 1% του ΑΕΠ εφέτος, θα διαμορφωθεί σε 0,6% του ΑΕΠ το 2025, 0,8% του ΑΕΠ το 2026, 1,1% του ΑΕΠ το 2027 και 1,2% του ΑΕΠ το 2028.
• Το ΑΕΠ θα τρέξει με τις εξής ταχύτητες: 2,2% εφέτος (2,2% η πρόβλεψη της ΕΕ), 2,3% το 2025 (1,8% η πρόβλεψη της Κομισιόν), 2% το 2026 (0,7% προβλέπει η ΕΕ), 1,5% το 2027 (αντί 0,7% που προβλέπει η ΕΕ) και 1,3% το 2028 (η Κομισιόν προβλέπει 0,8%).
• Η ανεργία θα αποκλιμακωθεί από 10,5% εφέτος σε 9,7% το 2025, 9,2% το 2026, 8,7% το 2027 και 8,5% το 2028.