Η έξοδος

Στα τριάντα χρόνια που το Εθνικό Θέατρο λειτουργεί ως ΝΠΙΔ, στην καρέκλα του καλλιτεχνικού διευθυντή έχουν καθίσει επτά συνολικά επικεφαλής, ξεκινώντας από τον Νίκο Κούρκουλο, που παρέμεινε ως τον θάνατό του (1993-2007) και καθόρισε το τοπίο της νέας εποχής. Ακολούθησε ο Γιάννης Χουβαρδάς, ο μόνος με δύο θητείες στο ενεργητικό του (2007-2010 & 2010-2013). Μετά τη σκυτάλη πήραν ο Σωτήρης Χατζάκης (2013-2015), ο Στάθης Λιβαθινός (2015-2019), ο Δημήτρης Λιγνάδης (2019-2021), η Ερι Κύργια ως μεταβατική (2021), για να φτάσουμε στον εν ενεργεία Γιάννη Μόσχο (φωτογραφία), του οποίου η θητεία λήγει τον προσεχή Δεκέμβριο (22/12/2024). Να θυμίσουμε ότι Γιάννης Μόσχος είναι ο μόνος, ως τώρα τουλάχιστον, που αναδείχθηκε μέσα από τη διαδικασία αξιολόγησης της ειδικής επιτροπής που θεσμοθέτησε το υπουργείο Πολιτισμού.

Ο καθένας τους άφησε ή θα αφήσει, λιγότερο ή περισσότερο έντονο, το δικό του αποτύπωμα και μια παρακαταθήκη για τον επόμενο. Και όλοι τους, σχεδόν, μοιράστηκαν τη συνήθεια πια ο πρώτος χρόνος της θητείας τους να υλοποιεί το πρόγραμμα του προηγούμενου, ενώ ο τελευταίος δικός τους να υλοποιείται από τον επόμενο. Κάτι που δείχνει ότι το ΥΠΠΟ δεν βιάζεται και αφήνει τα πράγματα να φτάσουν στο μη παρέκει για να πάρει τις αποφάσεις του. Οπως τώρα που ενώ η θητεία του εν ενεργεία καλλιτεχνικού διευθυντή λήγει σε τρεις μήνες, καμία κίνηση ή συζήτηση δεν έχει μεσολαβήσει ως τώρα ανάμεσα στις δύο πλευρές – είτε προς την ανανέωση είτε προς τη μη ανανέωση. Βέβαια, αυτό το τελευταίο είναι που οδηγεί στο επόμενο στάδιο: Τι μέλλει γενέσθαι στο Εθνικό; Ποια διαδικασία θα ακολουθηθεί για τη διαδοχή; Διότι μπορεί ο νόμος Κεραμέως να υπαγορεύει τον δρόμο μέσω ΑΣΕΠ, ωστόσο κάποιες τροποποιήσεις-τροπολογίες διευκολύνουν ή και επιτρέπουν την επιστροφή στην προηγούμενη συνθήκη, της απευθείας ανάθεσης από το ΥΠΠΟ. Μια δοκιμασμένη μέθοδος, που, κατά τη γνώμη μου, είναι και η πλέον ενδεδειγμένη. Στο θέατρο οι προδιαγραφές για τον καλλιτεχνικό διευθυντή δεν περιορίζονται στα στοιχεία ενός πλούσιου βιογραφικού. Εχουν βέβαια τη σημασία τους, χωρίς να είναι καθοριστικές. Χρειάζεται η ανάληψη της ευθύνης για την επιλογή.

Πάντως, μέσα σε αυτό το σκηνικό ο Γιάννης Μόσχος δρομολόγησε τη δική του αποχώρηση: Με σαφήνεια και αξιοπρέπεια αποχαιρέτησε το Εθνικό ανακοινώνοντας ένα ενδιαφέρον, ποικίλο και ολοκληρωμένο ρεπερτόριο για τη σεζόν 2024-2025. Και δήλωσε «παρών» στην ενημέρωση του επόμενου. Μερικές φορές η έξοδος έχει μεγαλύτερη αξία από την είσοδο…