Τα αγκάθια στις διαπραγματεύσεις: από το καθεστώς της Γάζας ως τον Μπαργούτι

Τη δέκατη κατά σειρά περιοδεία του στη Μέση Ανατολή μετά την έναρξη του πολέμου, στις 7 Οκτωβρίου 2023, ξεκίνησε από χθες ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί συμφωνία για κατάπαυση του πυρός. Αν και οι αλλεπάλληλες «επικίνδυνες αποστολές» του Αντονι Μπλίνκεν δεν έχουν φέρει μέχρι στιγμής αποτέλεσμα, αυτή τη φορά οι πληροφορίες αναφέρουν πως η Ουάσιγκτον έχει εντείνει τις πιέσεις της, με σκοπό να φανεί φως στο τούνελ πριν από τις προεδρικές εκλογές της 5ης Νοεμβρίου.

Δεν είναι τυχαίο ότι την ίδια στιγμή, οι διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν την προηγούμενη εβδομάδα στην Ντόχα συνεχίζονται από αύριο στο Κάιρο, με την αμερικανική αντιπροσωπεία να δηλώνει «συγκρατημένα αισιόδοξη». «Είμαι αισιόδοξος, αλλά απέχουμε πολύ από το τέλος» είπε από την πλευρά του ο Τζο Μπάιντεν, ο οποίος προφανώς θα ήθελε να ολοκληρώσει τη μακρά πολιτική του διαδρομή και τη θητεία του στον Λευκό Οίκο με μια τέτοιας εμβέλειας διπλωματική επιτυχία. Οσο για τη Χαμάς, εμφανίζεται να κρατά μικρό καλάθι, επικαλούμενη τη στάση και τις απαιτήσεις του Ισραήλ – ωστόσο, αν και δεν συμμετέχει άμεσα, παρακολουθεί στενά και ενημερώνεται διαρκώς για τις εξελίξεις, κυρίως από τις αντιπροσωπείες της Αιγύπτου και του Κατάρ.

Καχυποψία

Το Ιράν, τέλος, δεν κρύβει ότι είναι καχύποπτο, θεωρώντας ως πιθανό το σενάριο Ισραήλ και ΗΠΑ να θέλουν να κερδίσουν χρόνο ενόψει των προαναγγελθέντων αντιποίνων του για τις δολοφονίες του Ισμαήλ Χανίγια και του Φουάντ Σουκρ. Πάντως, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναβολής ή και ακύρωσης της επίθεσης εάν επιτευχθεί συμφωνία, όπως φάνηκε και από σχόλιο της υπερσυντηρητικής εφημερίδας «Kayhan», η οποία θεωρείται προσκείμενη στον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ: στην περίπτωση που «η αντίσταση αποδεχθεί μια εκεχειρία και συμφωνήσει στην επιστροφή των εκτοπισμένων της Γάζας ως εκδίκηση για τον θάνατο του μάρτυρα Χανίγια, τότε το Ιράν θα μπορούσε να αποκηρύξει το δικαίωμά του για εκδίκηση, σε αυτό το στάδιο, προκειμένου να σώσει το παλαιστινιακό έθνος».

Οι πληροφορίες αναφέρουν, πάντως, ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν προχωρήσει αρκετά, καθώς όλες οι πλευρές φέρονται να έχουν αποδεχθεί το πρώτο στάδιο του σχεδίου που έχουν καταθέσει οι ΗΠΑ από τον Μάιο και έχει εγκριθεί και από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ενα από τα σημαντικότερα αγκάθια αφορά την παρουσία του ισραηλινού στρατού στη Λωρίδα, καθώς η Χαμάς απαιτεί την πλήρη αποχώρησή του ενώ η κυβέρνηση Νετανιάχου δεν κάνει πίσω από τον έλεγχο δύο κρίσιμων ζωνών: αφενός, της συνοριακής γραμμής με την Αίγυπτο και, αφετέρου, της νοητής γραμμής που χωρίζει τη Γάζα στα δύο, καθώς επιδιώκει να μην υπάρχει παρουσία της Χαμάς στο βόρειο τμήμα.

Μήλον της Εριδος

Τέλος, ένα ακόμη πρόβλημα έχει να κάνει με την «ταυτότητα» των Παλαιστινίων που θα απελευθερωθούν από τις ισραηλινές φυλακές σε περίπτωση συμφωνίας, παράλληλα με τους ομήρους. Μήλον της Εριδος αποτελεί εδώ το όνομα του Μαρουάν Μπαργούτι, του ήρωα της δεύτερης Ιντιφάντα, ο οποίος έχει καταδικαστεί σε ισόβια, θεωρείται όμως ο δημοφιλέστερος παλαιστίνιος πολιτικός, που μπορεί να διασφαλίσει την ενότητα και να ηγηθεί ενός νέου κράτους – ενώ αποκαλείται «Νέλσον Μαντέλα της Παλαιστίνης».