Ωρα μηδέν για τη Μέση Ανατολή

Θα ήθελα να ρωτήσω την ισραηλινή κυβέρνηση, αυτό που βλέπουμε τις τελευταίες ημέρες είναι το νέο στάνταρ; Eίναι αποδεκτό για σας ότι εδώ και πέντε ημέρες μια ολόκληρη χώρα κάθεται και περιμένει να βομβαρδιστεί;»: στις ερωτήσεις που απηύθυνε στην κυβέρνηση Νετανιάχου ο Γιαΐρ Λαπίντ, ο ηγέτης της ισραηλινής αντιπολίτευσης, αποτυπώνεται και η αγωνία και η οργή πολλών ισραηλινών πολιτών. Η τελευταία πρόβλεψη, χθες, έλεγε πως η ιρανική απάντηση στο διπλό ισραηλινό χτύπημα της περασμένης εβδομάδας στην Τεχεράνη και τη Βηρυτό θα ξεκινούσε μέσα στη νύχτα – και πως η επίθεση, με πυραύλους και drones, θα διαρκούσε τουλάχιστον τρεις ημέρες, με την ελπίδα να «λυγίσει» την ισραηλινή αντιπυραυλική ασπίδα. Αργά τη νύχτα οι ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έχουν έτοιμους «εκατοντάδες πυραύλους στην πόλη Μπαντάρ Αμπάς, έτοιμους να εκτοξευθούν υπό τις διαταγές του Αγιατολάχ Χαμενεΐ».

Χθες το απόγευμα, το Ιράν έστειλε NOTAM που προειδοποιούσε τους πιλότους για παρεμβολές GPS στον εναέριο χώρο του, παρόμοια με την προειδοποίηση που είχε στείλει πριν από την επίθεσή του στο Ισραήλ στις 13 Απριλίου. Ανάμεσα στις πολλές υποθέσεις που βρίσκονταν, όμως, στο τραπέζι εν αναμονή των ιρανικών αντιποίνων για τη δολοφονία του πολιτικού ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια και του στρατιωτικού διοικητή της Χεζμπολάχ Φουάντ Σουκρ, ήταν κι αυτή μιας προληπτικής ισραηλινής επίθεσης.

Προληπτικό χτύπημα

Σύμφωνα με τους «Times of Israel», το Ισραήλ εξέταζε το ενδεχόμενο να εξαπολύσει ένα προληπτικό χτύπημα προκειμένου να αποτρέψει το Ιράν, εφόσον έφταναν στα χέρια του αδιάσειστα στοιχεία ότι η Τεχεράνη ετοιμαζόταν πράγματι να εξαπολύσει επίθεση – στοιχεία που θα έπρεπε επίσης να συμπέσουν με εκείνα που θα βρίσκονταν στα χέρια των Αμερικανών. Η δήλωση που έκανε ο ισραηλινός υπουργός Αμυνας Γιόαβ Γκάλαντ, στη διάρκεια επίσκεψής του στο υπόγειο Κέντρο Διοίκησης της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας στο Τελ Αβίβ, φάνηκε να δικαιώνει αυτή την εκτίμηση: «οι εχθροί μας εξετάζουν προσεκτικά τα βήματά τους χάρη στις δυνατότητες που επιδείξατε τον τελευταίο χρόνο», είπε στον επικεφαλής της Αεροπορίας και άλλους αξιωματούχους. «Ωστόσο, πρέπει να προετοιμαστούμε για όλα τα ενδεχόμενα, συμπεριλαμβανομένης της ταχείας μετάβασης στην επίθεση», πρόσθεσε.

Τα μηνύματα που έφταναν από το Ιράν ήταν αντικρουόμενα. Σύμφωνα με τη «Wall Street Journal», το Σάββατο, η Τεχεράνη είπε σε άραβες διπλωμάτες πως «δεν τη νοιάζει» αν πυροδοτήσει με την απάντησή της έναν περιφερειακό πόλεμο. Χθες, ωστόσο, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών διαβεβαίωσε πως το Ιράν δεν επιθυμεί να κλιμακώσει τις περιφερειακές εντάσεις – αλλά πιστεύει ότι πρέπει να τιμωρήσει το Ισραήλ προκειμένου να αποτρέψει περαιτέρω αστάθεια. Από την πλευρά του, ο επικεφαλής διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης Χοσεΐν Σαλαμί επανέλαβε την απειλή τους πως το Ισραήλ «θα δεχθεί την τιμωρία του εν ευθέτω χρόνω». Οπως σχολίαζε χαρακτηριστικά στην ισραηλινή εφημερίδα «Haaretz» ο αναλυτής Ζβι Μπάρελ, το δίλημμα για το Ιράν είναι το εξής: πώς να απαντήσει στο διπλό ισραηλινό χτύπημα, που πρόσθεσε στην εξίσωση τον απρόβλεπτο παράγοντα της «ταπείνωσης», αυτής που ο αμερικανός αρθρογράφος Τόμας Φρίντμαν έχει χαρακτηρίσει ως «μακράν την πιο υποτιμημένη δύναμη στις διεθνείς σχέσεις», χωρίς όμως να αυτοκτονήσει.

Γιατί οι ΗΠΑ ξεκαθάρισαν εξαρχής πως θα υπερασπιστούν το Ισραήλ, ανεξάρτητα από την ένταση που έχουν προκαλέσει στις διμερείς σχέσεις οι «πρωτοβουλίες» του Νετανιάχου. Ενίσχυσαν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή με επιπλέον πλοία και αεροσκάφη, ενώ παράλληλα προσπαθούσαν να αποκλιμακώσουν την κατάσταση διπλωματικά. Πιο αβέβαιοι είναι οι λόγοι της επίσκεψης που πραγματοποίησε χθες στην Τεχεράνη ο Σεργκέι Σοϊγκού, ο γραμματέας του ρωσικού συμβουλίου ασφαλείας: τον περασμένο Φεβρουάριο, το πρακτορείο Reuters είχε αναφέρει πως το Ιράν είχε εφοδιάσει τη Μόσχα με σημαντικό αριθμό βαλλιστικών πυραύλων εδάφους – εδάφους.

40.000 νεκροί

Στο μεταξύ, ο πόλεμος του Ισραήλ με τη Χαμάς συνεχίζεται για 305η μέρα, με τον αριθμό των νεκρών στη Γάζα να πλησιάζει τις 40.000 και τις διαπραγματεύσεις για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός να έχουν περιέλθει σε τέλμα. Το Ισραήλ ανακοίνωσε χθες ότι σκότωσε στη Γάζα, με αεροπορικό πλήγμα, τον υπουργό Οικονομίας της Χαμάς Αμπέντ αλ Ζάρι. Την ίδια ώρα, έρευνα του CNN έδειχνε πως, παρά τις διακηρύξεις του Νετανιάχου περί «νίκης που πλησιάζει», σχεδόν τα μισά από τα στρατιωτικά τάγματα της Χαμάς στη Γάζα έχουν ανακτήσει κάποιες από τις ικανότητες μάχης τους. Τελευταία και χειρότερη, η δήλωση του ακροδεξιού υπουργού Οικονομικών του Ισραήλ Μπεζαλέλ Σμότρις: «Φέρνουμε βοήθεια γιατί δεν έχουμε άλλη επιλογή. Κανείς δεν θα μας επιτρέψει να αφήσουμε δύο εκατομμύρια αμάχους να πεθάνουν από την πείνα, παρόλο που αυτό μπορεί να είναι δικαιολογημένο και ηθικό μέχρι να επιστραφούν οι όμηροί μας…».

«Σύγχρονος Χίτλερ» ο Νετανιάχου

Την αποκάλυψη ότι υπήρχαν σχέδια για ομιλία του Ισμαήλ Χανίγια στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, ανάλογη με την προγραμματισμένη για τις 15 Αυγούστου ομιλία του προέδρου της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούτ Αμπάς, έκανε χθες ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν – κλιμακώνοντας παράλληλα την επιθετική ρητορική του κατά του Ισραήλ αλλά και των ΗΠΑ για τη στήριξη που του παρέχουν. Ο τούρκος πρόεδρος αποκάλεσε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου «σύγχρονο Χίτλερ» και υποστήριξε πως τα χειροκροτήματα που δέχθηκε κατά την πρόσφατη ομιλία του στο αμερικανικό Κογκρέσο τον «αποθράσυναν». Παράλληλα, κατηγόρησε τις εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης για «ψηφιακό φασισμό» – η κυβέρνησή του μπλόκαρε την πρόσβαση των Τούρκων στο Instagram αφού αυτό μπλόκαρε τις συλλυπητήριες αναρτήσεις μετά τη δολοφονία του πολιτικού ηγέτη της Χαμάς.