Ερευνα της ΕΕ στην Κύπρο σε έργο κινεζικής κοινοπραξίας

Η ΕΕ επιδιώκει να ανακτήσει έως και 100 εκατ. ευρώ από την κυπριακή κυβέρνηση αφού κοινοπραξία υπό την ηγεσία της Κίνας εγκατέλειψε έργο τερματικού σταθμού εισαγωγής φυσικού αερίου που τώρα ερευνάται για διαφθορά, σύμφωνα με δημοσίευμα των «Financial Times».

Το 2018 η κυπριακή κυβέρνηση ανέθεσε τη σύμβαση ύψους 542 εκατομμυρίων ευρώ για την κατασκευή του τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου Βασιλικού σε κοινοπραξία που αποτελείται από την China Petroleum Pipeline (CPP), τη Hudong-Zhonghua Shipbuilding, τη νορβηγική Wilhelmsen Ship Management και τη βρετανική Metron. Το έργο, που σχεδιάστηκε για να μειώσει την εξάρτηση της χώρας από το εισαγόμενο πετρέλαιο, επρόκειτο αρχικά να ολοκληρωθεί έως το 2019. Ωστόσο, καθυστέρησε και η προθεσμία παρατάθηκε αρχικά έως το 2022 και μετά. Η συμφωνία τελικά κατέρρευσε στις 18 Ιουλίου 2024 εν μέσω κατηγοριών ότι η κοινοπραξία δεν εκπλήρωνε τις συμβατικές της υποχρεώσεις. Η CPP προσέφυγε σε διεθνή διαιτησία στο Λονδίνο για να προσπαθήσει να αναγκάσει τη Λευκωσία να πληρώσει 200 εκατ. ευρώ, αναφέρεται.

Εξηγήσεις

Η υπηρεσία της ΕΕ που είναι αρμόδια για το κλίμα, τις υποδομές και το περιβάλλον, η Cinea, έστειλε στις 24 Ιουλίου 2024 αίτημα στην κυπριακή κυβέρνηση να δώσει εξηγήσεις σχετικά με τη χρήση της χρηματοδότησης της ΕΕ έως τον Σεπτέμβριο και να προετοιμαστεί να επιστρέψει μέρος της. Η Κύπρος έχει ήδη λάβει 69 εκατ. ευρώ από τη συνολική επιχορήγηση των 101 εκατ. ευρώ που προορίζεται για αυτό το έργο, σύμφωνα με κύπριους αξιωματούχους που επικαλούνται οι «FT».

Μια μέρα αργότερα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) δήλωσε ότι «άνοιξε έρευνα για έργο για τερματικό σταθμό εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Κύπρο, με την υποψία απάτης στις προμήθειες, κατάχρησης κονδυλίων της ΕΕ και διαφθοράς».

Το εθνικό γραφείο ελέγχου της Κύπρου έκανε πολλές φορές λόγο για ανησυχίες για καθυστερήσεις, αυξανόμενο κόστος και την ποιότητα και την ασφάλεια του έργου και πρότεινε την αφαίρεση της σύμβασης από την κοινοπραξία. Η εταιρεία υποδομής φυσικού αερίου της Κύπρου, Etyfa, η οποία ήταν δικαιούχος του έργου, είπε ότι αυτό ήταν αδύνατο λόγω της επείγουσας ανάγκης για τον τερματικό σταθμό.

Στις 18 Ιουλίου η Etyfa που τράβηξε την πρίζα του έργου, ανακοινώνοντας ότι «σειρά παραβιάσεων» συμβατικών όρων από την κινεζική κοινοπραξία «δεν αφήνουν περιθώρια από τον τερματισμό αυτής της συμφωνίας» και ότι θα κινηθεί νομικά εναντίον τους.