Ο Τραμπ και οι εκλογές στις ΗΠΑ

Ενας μέσος αμερικανός πολίτης έχει πολλούς λόγους να ψηφίσει τον Τραμπ: θα αναζωογονήσει την αμερικανική βιομηχανία επαναπατρίζοντας με πρωτοφανείς φοροαπαλλαγές και κίνητρα τις αμερικανικές επιχειρήσεις στις ΗΠΑ. Μαζί τους θα αναβιώσουν οι πάλαι ποτέ βιομηχανικές πόλεις της αμερικανικής περιφέρειας, η παρακμή των οποίων υπήρξε μέγας τροφοδότης σε ψήφους των Ρεπουμπλικανών. Επίσης ο Τραμπ θα ανακόψει τη μαζική μετανάστευση στις ΗΠΑ (κυρίως από το Μεξικό αλλά και από αλλού), υψώνοντας σκληρό δίχτυ αστυνομικής και νομικής προστασίας. Θα αναχαιτίσει ιδεολογικά το κίνημα woke, που έχει οδηγήσει σε διάχυτη εχθροπάθεια, κοινωνική διάσπαση και λογοκρισία ολοκληρωτικού επιπέδου στον δημόσιο διάλογο, στην ανώτατη εκπαίδευση κ.λπ. Τέλος, θα σταματήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία και θα επαναφέρει κάποιου είδους συνεννόηση με τη Ρωσία, αφήνοντας όμως την Ευρώπη μόνη και υπεύθυνη για τις τύχες της.

Ας δούμε τώρα αν θα έπρεπε να επιχαίρει ένας πολίτης ευρωπαϊκής χώρας για μια ενδεχόμενη εκλογή Τραμπ: οι κάτοικοι της Ανατολικής Ευρώπης θα αντιμετωπίσουν το ενδεχόμενο ο Τραμπ να άρει το αμερικανικό ενδιαφέρον για την ευρωπαϊκή ήπειρο και να στραφεί στη Μέση Ανατολή και στον Ειρηνικό. Στην περίπτωση αυτή, είναι πολύ πιθανόν η Ρωσία να επιχειρήσει να ανασυστήσει τη γεωπολιτική της επιρροή στους παλαιούς δορυφόρους της Σοβιετικής Ενώσεως (της οποίας η διάλυση υπήρξε, σύμφωνα με τον πρόεδρο Πούτιν, η μεγαλύτερη γεωπολιτική τραγωδία του 20ού αιώνα).

Από τη Βαλτική μέχρι τα Βαλκάνια και μέχρι το Βερολίνο θα αναθερμανθούν συμπάθειες, συμμαχίες, φιλίες, συμφέροντα και ένα νέο «σιδηρούν παραπέτασμα» θα υψωθεί στο μέσον της Ευρώπης. Μόνον που αυτή τη φορά δεν θα χωρίζει την κομμουνιστική Ανατολή από την καπιταλιστική Δύση, όπως επί Ψυχρού Πολέμου. Αυτή τη φορά προς Ανατολάς θα υπάρχει μία ισχυρή διευρυνόμενη νεο-σοβιετική αυτοκρατορία με ιδεολογική συνοχή και αυτοπεποίθηση. Και προς δυσμάς μία αποδυναμωμένη, χωρίς αμερικανική προστασία, ομάδα κρατών της Δυτικής Ευρώπης με επικεφαλής τις Γαλλία και Αγγλία, οι οποίες πάντως διαθέτουν πυρηνικά. Ενώ πιθανότατα η Γερμανία θα προχωρήσει σε κάποιου είδους συμβιβασμό με τη Ρωσία λόγω ενεργειακής εξάρτησης.

Για τον έλληνα ψηφοφόρο η ανάλυση είναι πιο περίπλοκη. Η αναχωρητική στάση του Τραμπ έναντι της Ευρώπης θα δημιουργήσει ένα είδος γεωπολιτικού κενού, στο οποίο θα ενεργοποιηθούν διάφορες περιφερειακές φυγόκεντρες δυνάμεις, αναθεωρητισμοί και επεκτατισμοί. Μάλιστα υπανάπτυκτα κράτη υπό ρωσική επιρροή θα θεωρήσουν ευκαιρία να πιέσουν ανεπτυγμένα κράτη παραδοσιακού δυτικού προσανατολισμού.

Το κυριότερο γεωπολιτικό πρόβλημα της Ελλάδας, δηλαδή η επίμονη και απροκάλυπτη πλέον προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσει τον έλεγχο του Αιγαίου, της Θράκης και της Κύπρου και γενικώς να επιβάλει στην Ελλάδα καθεστώς φινλανδοποίησης, δεν διευκολύνεται με μια μείωση του αμερικανικού ενδιαφέροντος για την ευρύτερη περιοχή και την απεμπλοκή των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ. Ωστόσο, ο δίαυλος των ΗΠΑ με την Ελλάδα δεν είναι αποκλειστικά το ΝΑΤΟ, δεδομένου ότι επί ελληνικού εδάφους υπάρχουν βάσεις αμέσου αμερικανικού ενδιαφέροντος (Σούδα, για την οποία ο Ευγένιος Ρωσσίδης έλεγε ότι αξίζει όσο ολόκληρη η Τουρκία, Στεφανοβίκειο, Αλεξανδρούπολη).

Επίσης η Ελλάδα και η Κύπρος λειτουργούν ως στρατηγικό βάθος για το Ισραήλ. Αυτά είναι πολύ σημαντικά για να ανατραπούν από μία ενδεχόμενη νίκη του Τραμπ και μία αναχωρητική εξωτερική αμερικανική πολιτική. Ασφαλώς χρειάζεται από ελληνικής πλευράς υπενθύμιση, ενεργοποίηση, lobbying, και κυρίως μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση ότι η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται την εθνική κυριαρχία της και εάν απειληθεί θα απαντήσει αναλόγως.

Ο Μελέτης Η. Μελετόπουλος είναι διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Γενεύης