Παναγιώτης Κρατημένος{CR}«Τα παιδιά αυτά ατσάλωσαν{LF}την ψυχή τους»{CR}

Ο Αναστάσιος ήταν το μικρότερο από τα επτά παιδιά της οικογένειας Κρατημένου από το Καλονέρι Λαγκαδίων Γορτυνίας. Κατόπιν πρόσκλησης του κατά 10 χρόνια μεγαλύτερου αδελφού του, Παναγιώτη, στην ηλικία των 15 ετών, ήρθε στην Αθήνα για να φοιτήσει στο Νυχτερινό Λύκειο Περιστερίου, ενώ τα πρωινά δούλευε. «Ο Τάσος ήταν ένα παιδί από τα λίγα. Σεμνός κα πάντα χαμογελαστός» λέει με περηφάνια ο Παναγιώτης Κρατημένος.

Το 1974 ο Τάσος μετέβη στην Κύπρο κατόπιν έκτακτης κλήσης που έλαβε. Εντρομοι οι δικοί του πίσω στην Ελλάδα διάβαζαν στον Τύπο για τη μεγάλη συμφορά του Ελληνισμού και περίμεναν με αγωνία τα τηλεφωνήματά του. «Τις πρώτες μέρες μάς έπαιρνε τηλέφωνο και μας καθησύχαζε: “Είμαι καλά, μην ανησυχείτε”. Παρηγοριά στον άρρωστο… Ηξερα τι θα γινόταν, το έβλεπα μπροστά μου» αφηγείται σήμερα ο αδελφός του, ο οποίος μόλις πληροφορήθηκε πως το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ περικυκλώθηκε από τους Τούρκους κατάλαβε ότι το τέλος είχε έρθει για τον Βενιαμίν της οικογένειας. «Τότε κατάλαβα ότι τέλειωσαν όλα. Εκεί έγινε μακελειό. Ημουν σίγουρος ότι μιλούσαμε για μια τελειωμένη υπόθεση. Το ίδιο και ο πατέρας μου. Ολοι οι υπόλοιποι από την οικογένεια ήλπιζαν μέχρι τέλους». Αναφερόμενος στη μαχητικότητα του αδελφού του και των ηρωικών συμπολεμιστών του, λυγίζει: «Ο Τάσος και τα υπόλοιπα παιδιά πολεμούσαν 25 μερόνυχτα χωρίς νερό και ψωμί, κάτω από αντίξοες καιρικές συνθήκες ακραίας ζέστης. Παιδιά κουρασμένα και λιωμένα από τον λίβα. Και να φυσά φωτιά, σφαίρες και βόμβες. Και τα παιδιά να στέκονται όρθια και να ρίχνουν. Τα παιδιά αυτά ατσάλωσαν την ψυχή τους και άντεξαν όσο ήταν ανθρωπίνως δυνατό και ακόμα παραπάνω». Φέτος, ο Παναγιώτης Κρατημένος, στα 81 του και ύστερα από 50 χρόνια αναμονής, παρέλαβε και έθαψε στην πατρώα γη ορισμένα από τα οστά του τότε 21χρονου αδελφού του. «Θέλω να ευχαριστήσω όσους παρευρέθησαν – τους ενστόλους αλλά και τα παιδιά της Αρκαδίας, τους συμπολεμιστές του που γλίτωσαν και ήρθαν για να τον τιμήσουν και ζήτησαν εκείνοι να μεταφέρουν το φέρετρό του» καταλήγει συγκινημένος. Τα οστά του Τάσου Κρατημένου βρίσκονται πια στον οικογενειακό τάφο, διπλά σε εκείνα των αγαπημένων γονιών του, που έζησαν μισή ζωή στη σκιά της απουσίας του.

Ευγένιος Ηλιόπουλος

«Πίστευα ότι
θα είχε γλιτώσει»

Ο Γιάννης Ηλιόπουλος, παιδί πολύτεκνης οικογένειας, μεγάλωσε στα Λιόσια. Φοίτησε στη Σιβιτανίδειο, εργαζόταν, αποταμίευε και ονειρευόταν μετά το τέλος της θητείας του να δουλέψει στην επιχείρηση με είδη υγιεινής που μόλις είχε ανοίξει ο αδελφός του, Ευγένιος. Το 1974 δέχτηκε ένα τηλεγράφημα που τον καλούσε επειγόντως στην Κύπρο και στην ΕΛΔΥΚ. «Πήγε και είχαν ήδη αρχίσει οι φασαρίες. Εφυγε αμέσως μόλις πήρε το τηλεγράφημα, χωρίς δεύτερη σκέψη» θυμάται ο Ευγένιος Ηλιόπουλος. Ο ίδιος λέει πως ο Γιάννης έστελνε γράμματα, περιγράφοντας πόσο δύσκολη ήταν η κατάσταση που συνάντησε. Η απότομη διακοπή της αλληλογραφίας πλημμύρισε με αγωνία την οικογένειά του. Τελικά τα ίχνη του χάθηκαν. «Στις αρχές ήταν δηλωμένος ως αγνοούμενος. Εγώ πίστευα ότι θα είχε γλιτώσει και ότι κάποια στιγμή θα έρθει. Η μητέρα μας αμέτρητες φορές πήγαινε στην Τήνο, προσευχόμενη να γυρίσει ο γιος της». Μάταια. Φέτος δεν ήταν η πρώτη φορά που η οικογένεια λάμβανε οστά του Γιάννη που, όπως εν τω μεταξύ είχαν ενημερωθεί, έπεσε μαχόμενος υπέρ πατρίδος. Είχαν δώσει δείγμα DNA και έτσι ταυτοποιήθηκαν. «Μας έφεραν ένα μικρό κουτί με οστά, κάτι που συνέβη και πάλι τώρα. Μη φανταστείτε ότι παραλάβαμε όλα τα οστά του. Μόνο μερικά από αυτά» εξηγεί ο αδελφός του. Παρ’ όλα αυτά, κηδεύτηκαν με όλες τις προβλεπόμενες τιμές σε ειδική τελετή. Ο Ευγένιος Ηλιόπουλος μιλάει με δέος για τον αδελφό του και τους υπόλοιπους πεσόντες Ελλαδίτες: «Μας έκαναν όλους υπερήφανους. Τους χτυπούσαν από παντού με όλα τα μέσα και όμως αυτοί δεν έκαναν πίσω. Αυτοί έβαλαν τα κορμάκια τους και σταμάτησαν τους Τούρκους. Στην Κύπρο οι Ελλαδίτες και η θυσία τους δεν ξεχάστηκαν ποτέ. Η μνήμη τους δεν πρέπει να σβήσει». Σήμερα, η προτομή του Γιάννη Ηλιόπουλου στέκει στην ομώνυμη πλατεία των Ανω Λιοσίων, δεσπόζουσα στα μέρη που περπάτησε, ονειρεύτηκε και αποχαιρέτησε οριστικά. Ηταν και αυτός μόλις 21 ετών.