Η «επιστροφή» της Αννας Διαμαντοπούλου

^«Βαγγέλη, εκπλήσσομαι και διαφωνώ για την επιλογή “υποστήριξης” ενός τίτλου που επαναφέρει ένα ζήτημα που δεν τίθεται από κανέναν πλέον. Ξέρεις καλά ότι μένει το σύνθημα όσο κι αν προσπαθήσεις να το αναλύσεις μετά. Η απάντηση είναι: Μένουμε Ευρώπη! με παύλα και τελεία». Η παραπάνω ανάρτηση της Αννας Διαμαντοπούλου έγινε στις 19 Ιανουαρίου 2023, απευθύνεται στον Ευάγγελο Βενιζέλο και επικρίνει τη συμμετοχή του σε εκδήλωση με τίτλο «Μένουμε Ευρώπη;» και θέμα τις υποκλοπές, το κράτος δικαίου και τα δικαιώματα που επρόκειτο να διοργανώσει στις 26 Ιανουαρίου η Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Παντείου μαζί με άλλους φορείς.

Η πίστη στην ευρωπαϊκή ιδέα, η προσήλωση στους θεσμούς και στο δημοκρατικό ήθος είναι ορισμένες από τις πολιτικές αρετές που διακρίνουν την Αννα Διαμαντοπούλου. Σε παλαιότερη δημοσίευσή της στην «Καθημερινή» (11/9/22) υπογράμμιζε ότι: «Στις ώριμες δημοκρατίες τα κόμματα θέτουν ως πρόταγμα το εθνικό συμφέρον, έστω και εις βάρος του κομματικού οφέλους». Οι αναλύσεις της όσον αφορά τα δεδομένα της διεθνούς πολιτικής και οικονομίας σε καθηλώνουν. Αυτό που επίσης χαρακτηρίζει τις τοποθετήσεις της είναι ότι δεν περιορίζεται σε διακηρύξεις αλλά προτείνει λύσεις για τα μείζονα, σύνθετα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα η Ελλάδα και η Ευρώπη. Είναι πραγματική απόλαυση να διαβάζει κανείς τα κείμενά της και ακόμη μεγαλύτερη να ακούει την ίδια να εκθέτει τις απόψεις της, καθώς ξεχωρίζουν για τη γνώση των πραγμάτων σε βάθος, την ολοκληρωμένη αντίληψη των προβλημάτων και τη μεθοδική εισήγηση για τις προτεινόμενες λύσεις. Η Αννα Διαμαντοπούλου έχει δηλώσει την πρόθεσή της να επιστρέψει στην ενεργό κομματική δράση. Θεωρεί κρίσιμη την περίοδο που ακολουθεί, διότι, κατά τη γνώμη της, η πολιτική κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει μπει σε διαδικασία ρευστοποίησης. Υπάρχει συνεπώς ανάγκη να αναδυθεί ο κομματικός φορέας που θα διαδεχθεί (ή θα συνεργαστεί με;) τη ΝΔ, εντείνοντας, λέω εγώ, και ενδεχομένως ανακατευθύνοντας το μεταρρυθμιστικό έργο του κοινωνικού, οικονομικού, πολιτικού και θεσμικού εκσυγχρονισμού της χώρας. Σε θεωρητικό επίπεδο οι συγκλίσεις με τον πρόεδρο της ΝΔ είναι πολύ περισσότερες από τις αποκλίσεις. Οπως συμβαίνει πάντοτε, όμως, σε αυτές τις περιπτώσεις, οι προθέσεις κρίνονται στην πράξη και οι σχεδιαζόμενες πολιτικές στην εφαρμογή τους. Οσο για την εκτίμησή της ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει εξαντλήσει την πολιτική δυναμική του, αυτό μένει να αποδειχθεί (το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών δεν αποτελεί ασφαλή δείκτη).

Αν αναρωτηθεί κανείς τι κοινό έχει με τους υποψήφιους προέδρους του ΠΑΣΟΚ, θα διαπιστώσει ότι μάλλον έχει ελάχιστα ή κανένα. Ο κοινός παρονομαστής όσων υποστηρίζουν οι κυριότεροι υποψήφιοι είναι «να διώξουμε τον Μητσοτάκη», ενώ η κεντρική θέση της Διαμαντοπούλου είναι «να προτείνουμε λύσεις για τα προβλήματα του τόπου». Πιστεύω ότι επιδιώκει να επαναλάβει το πείραμα του Κυριάκου Μητσοτάκη στον χώρο του ΠΑΣΟΚ, με διαφορετικό ιδεολογικό περίβλημα, καλύτερο σχεδιασμό και ευνοϊκότερες προοπτικές για την Ελλάδα.

Ολα αυτά, βέβαια, αποτελούν ασκήσεις επί χάρτου. Δεν γνωρίζω τι γίνεται μέσα στο ΠΑΣΟΚ, ούτε πόσα από τα πάλαι ποτέ «εκσυγχρονιστικά» στελέχη του κόμματος έχουν απομείνει, ούτε ποια θα είναι η υποστήριξη που θα έχει στην περίπτωση που αποφασίσει τελικά να είναι υποψήφια για την προεδρία του κόμματος. Δεν γνωρίζω επίσης ποιες συνέπειες θα έχουν η μακρόχρονη απουσία της από το ΠΑΣΟΚ, οι απόψεις που είχε εκφράσει παλαιότερα για το κόμμα καθώς και οι επαφές που είχε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.Και το κυριότερο και δυσκολότερο όλων, είναι άγνωστο αν θα βρει τους συνεργάτες που θα της επιτρέψουν να εφαρμόσει το πρόγραμμά της, εφόσον εκλεγεί, πράγμα που αποτελεί τη λυδία λίθο κάθε σχεδιαζόμενης μεταρρύθμισης (ζωντανό και μόνιμα επίκαιρο παράδειγμα οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο πρόεδρος της ΝΔ). Εφόσον πάντως επιδιώκει να δημιουργήσει έναν πόλο που θα ενδυναμώσει τις μεταρρυθμιστικές δημοκρατικές δυνάμεις, της εύχομαι να πετύχει εκεί που απέτυχε ο Ανδρέας Λοβέρδος – για το καλό του τόπου, όπως θα έλεγε και η ίδια.

Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης