Το Κυπριακό ψηλά στην ατζέντα

Εντονη κινητικότητα στον άξονα Αθήνας, Αγκυρας, Λευκωσίας και ΟΗΕ φέρνει σε πρώτο πλάνο το Κυπριακό, που αποδείχθηκε ότι ήταν ο ελέφαντας στο δωμάτιο κατά το 40λεπτο τετ α τετ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Ουάσιγκτον. Και αυτό όχι μόνο γιατί επίκειται το κρας τεστ της 20ής Ιουλίου, δηλαδή η ταυτόχρονη παρουσία του Μητσοτάκη στη Λευκωσία και του Ερντογάν στα Κατεχόμενα ανήμερα τη μαύρη επέτειο 50 ετών από την τουρκική εισβολή, αλλά γιατί η ευαίσθητη συγκυρία συνοδεύεται από ουσιαστικές εξελίξεις.

Ο Πρωθυπουργός συναντά σήμερα στη Νέα Υόρκη τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ενώ καταγράφηκε τα προηγούμενα 24ωρα μπαράζ επικοινωνιών: του Μητσοτάκη (τηλεφωνικά) με τον Νίκο Χριστοδουλίδη ύστερα από το ελληνοτουρκικό ραντεβού κορυφής στο οποίο συμφωνήθηκε πάντως το «αμοιβαίο όφελος» από τα ήρεμα νερά (άρα η συνέχεια στο μορατόριουμ στο Αιγαίο), του κύπριου προέδρου (μέσω μηνυμάτων) με την απεσταλμένη του γ.γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό Ανχελα Ολγκίν και της ίδιας (διά ζώσης χθες) με τους υπουργούς Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας.

«Ευρωπαϊκή χώρα εν μέρει υπό κατοχή»

Ο Μητσοτάκης από την Ουάσιγκτον έσπευσε να θέσει το θέμα στο ευρωπαϊκό πλαίσιό του και με βάση τα αμετακίνητα όρια της Αθήνας και της Λευκωσίας, κόντρα στις σκληρές και πάγιες τουρκικές ιδέες περί λύσης δύο κρατών. Συγκεκριμένα μία μέρα προτού αρχίσουν οι εργασίες της συνόδου του ΝΑΤΟ, ο Πρωθυπουργός μίλησε δημόσια για «ευρωπαϊκή χώρα εν μέρει υπό κατοχή» και ανέδειξε τον «μόνο τρόπο» επίλυσης, δηλαδή «να παραμείνουμε στο πλαίσιο των αποφάσεων που έχει λάβει το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών». Στη συνέχεια στο κλειστό τετ α τετ με τον Ερντογάν απηύθυνε ευθέως αίτημα επανέναρξης των συνομιλιών. Ηταν περίπου την ίδια ώρα που στη Νέα Υόρκη η Ολγκίν παρέδιδε στον Γκουτέρες την έκθεσή της και λίγο αργότερα έμπαινε σε πτήση για την Ουάσιγκτον, ζητώντας συναντήσεις με τον Χακάν Φιντάν και τον Γιώργο Γεραπετρίτη.

Εως χθες, παρότι η αναφορά της Ολγκίν συζητήθηκε με τους δύο υπουργούς Εξωτερικών, δεν είχε κοινοποιηθεί ολόκληρο το περιεχόμενό της. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο Γεραπετρίτης εξέφρασε ικανοποίηση για τις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών, τονίζοντας ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη, σε συνεργασία με την Κύπρο, να συνδράμει για την επίτευξη «δίκαιης και βιώσιμης λύσης». Και, χαρακτηρίζοντας την επίλυση του Κυπριακού ως ύψιστη προτεραιότητα και τη διαίρεση της Κύπρου ως «μη αποδεκτή» κατάσταση, ανέφερε ότι θα πρέπει να αξιοποιηθεί κάθε δυνατότητα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και των αποφάσεων του ΟΗΕ.

Επόμενο ορόσημο το τέλος Σεπτεμβρίου

Στην ενημέρωση της ελληνικής πλευράς για όσα συζήτησαν Μητσοτάκης και Ερντογάν και ειδικότερα στην αναφορά για το Κυπριακό, δεν υπήρξε τουρκική «διαρροή», ένσταση, ή σχόλιο ενόχλησης. Βεβαίως η τουρκική προεδρία άφησε το θέμα εκτός της δικής της σχετικής ενημέρωσης και περιορίστηκε στη δήλωση Ερντογάν ότι η Τουρκία «συνεχίζει τις προσπάθειές της για την ανάπτυξη πνεύματος αλληλεγγύης με την Ελλάδα με βάση την αρχή της καλής γειτονίας».

Ουσιαστικά Αθήνα και Αγκυρα θέλησαν να στείλουν άλλο ένα σινιάλο ότι κρατούν ενεργή τη διαδικασία επαναπροσέγγισης, με επόμενο ορόσημο το τέλος Σεπτεμβρίου. Τότε, στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, θα γίνει η έκτη από τον Ιούλιο του 2023 ελληνοτουρκική συνάντηση κορυφής, με την Αθήνα να επιμένει στη γραμμή των ανοιχτών διαύλων και των θετικών βημάτων χωρίς αυταπάτες, όπως επιμένουν κυβερνητικές πηγές, για το χάσμα με την Αγκυρα στη βαριά ατζέντα. Εξού και η συνάντηση στην Ουάσιγκτον αντιμετωπίζεται ως ένα θετικό βήμα προς την κρισιμότερη του Σεπτεμβρίου.