Η Ευρώπη αλλιώς…

Ανεξαρτήτως του αποτελέσματος του αυριανού πρώτου γύρου των βουλευτικών εκλογών στη Γαλλία, τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών εκλογών σε όλες τις χώρες της ΕΕ οδηγούν σε κάποια συμπεράσματα που δεν μπορούν να αγνοηθούν. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες στρέφονται δεξιότερα της παραδοσιακής ευρωπαϊκής Κεντροδεξιάς και αυτή η στροφή επηρεάζει τα ευρωπαϊκά πράγματα. Για του λόγου το αληθές: Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Ουγγαρία, για να αναφερθούμε σε μερικές μόνο, καταγράφουν άνοδο των κομμάτων της Ακροδεξιάς. Ακόμη και αν αυτή η εξέλιξη δεν οδηγεί σε αλλαγή κυβερνήσεων, επηρεάζει το πολιτικό σκηνικό και τις αποφάσεις των χωρών αυτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και επειδή η Ευρώπη δεν είναι ακόμη ομοσπονδία – και ούτε πρόκειται να γίνει αν παγιωθεί αυτό το ρεύμα – η βούληση των κυβερνήσεων ορίζει και τις στρατηγικές αποφάσεις σε κρίσιμα ζητήματα. Αν σ’ αυτή την εξίσωση προστεθεί κυβέρνηση της Ακρας Δεξιάς στη Γαλλία, θα πρέπει να αναμένουμε ριζική αλλαγή σε βασικές ευρωπαϊκές πολιτικές. Ας επιχειρήσουμε να τις απαριθμήσουμε:

Ουκρανία: η στήριξη που της παρέχεται από την πλειοψηφία των κρατών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ βασίζεται στη συναντίληψη για τις σχέσεις της Ευρώπης με τη Ρωσία. Πολλά κόμματα της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς στηρίζονται από τη Μόσχα όπως έχει αποδειχθεί με αδιάσειστα στοιχεία προκειμένου να διασπασθεί το ευρωπαϊκό μέτωπο υπέρ της Ουκρανίας. Αρα μια αλλαγή στάσης απέναντί της είναι πιθανή.

Διεύρυνση: το μπλοκ της Ακροδεξιάς αντιτίθεται στη διεύρυνση και υποστηρίζει μια Ευρωπαϊκή Ενωση με κλειστά σύνορα, σκλήρυνση των ελέγχων της ζώνης Σένγκεν, ακόμη και περιορισμούς των ελευθεριών που συνιστούν την πεμπτουσία του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Αν κόμματα αυτού του μπλοκ συμμετάσχουν σε κυβερνητικούς συνασπισμούς, π.χ., στην Αυστρία, το Βέλγιο ή την Ολλανδία, η στάση των κυβερνήσεών τους θα διαφοροποιηθεί αφαιρώντας από την ΕΕ έναν βασικό μοχλό για την ειρήνευση στην Ουκρανία, τη μείωση της ρωσικής επιρροής στα Βαλκάνια και τη Μολδαβία.

Κλιματική κρίση: πολλά από τα κόμματα αυτά δεν αναγνωρίζουν καν την ύπαρξή της. Επομένως, ακόμη και τα δειλά βήματα που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια για την αντιμετώπισή της είναι πολύ πιθανόν να περιορισθούν.

Ευρωπαϊκή άμυνα: αποτελώντας τον πυρήνα της εθνικής κυριαρχίας η άμυνα είναι αναμενόμενο να παραμείνει εθνική υπόθεση στις χώρες που η Ακρα Δεξιά θα συμμετάσχει σε κυβερνητικά σχήματα. Αλλη μία οπισθοχώρηση λοιπόν για ένα σχέδιο ζωτικής σημασίας για την ισχυροποίηση της Ευρώπης.

Εξυπακούεται ότι όλες αυτές οι πολιτικές θα επηρεασθούν καθοριστικά αν στη Γαλλία η Εθνική Συσπείρωση της Λεπέν αναλάβει τη διακυβέρνηση. Η Γαλλία είναι η καρδιά της Ευρώπης και ο Μακρόν ο ηγέτης με την πιο φιλόδοξη ευρωπαϊκή ατζέντα. Οπως απέδειξε η κρίση της Ουκρανίας, η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν μπορεί να στηριχθεί στον ηγετικό ρόλο της Γερμανίας που η σημερινή της κυβέρνηση δεν επιδιώκει. Αν ο Μακρόν αποδυναμωθεί εσωτερικά, παρά το γεγονός ότι η εξωτερική πολιτική και άμυνα είναι προεδρικές αρμοδιότητες, δεν θα έχει την ευχέρεια κινήσεων που θα του επέτρεπε μια δική του κυβέρνηση. Και αν σ’ αυτή τη δυσμενή για την Ευρωπαϊκή Ενωση συγκυρία προστεθεί και μια αντι-ευρωπαϊκή αμερικανική προεδρία τον Νοέμβριο, θα πρέπει να προετοιμασθούμε για πολύ κακές εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η Ινώ Αφεντούλη είναι εκτελεστική διευθύντρια του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων.