Η στεγαστική κρίση επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό το δημογραφικό

Οι δημογραφικές τάσεις που επικρατούν σε μία χώρα είναι ευρέως γνωστό ότι επηρεάζουν και τις συνθήκες στέγασης, ειδικά των νέων. Ωστόσο, στην Ελλάδα διαπιστώνεται κάτι το εντελώς διαφορετικό, καθώς οι αλλεπάλληλες κρίσεις, συμπεριλαμβανομένης και της στεγαστικής, φαίνεται πως επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό το δημογραφικό. Ειδικότερα, η ταχύτατα αυξανόμενη απόκλιση ανάμεσα στις τιμές αγοράς ή ενοικίασης πρώτης κατοικίας και στο εισόδημα του μεγαλύτερου τμήματος των νέων που δεν διαμένει σε ιδιόκτητη ή παραχωρημένη κατοικία, έχει επιπτώσεις όχι μόνον στη δημιουργία οικογένειας αλλά και στον αριθμό των παιδιών που θα αποκτήσουν. Αυτό προκύπτει από την έρευνα του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ).

Οπως επισημαίνεται, τα τελευταία χρόνια περιορίστηκε σημαντικά η στεγαστική πίστη και συρρικνώθηκαν ταυτόχρονα οι επενδύσεις σε κατοικία μόλις στο 1,6% το 2023. Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν και στη μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης σε εθνικό επίπεδο κατά 4,5 μονάδες με βάση τα στοιχεία της Eurostat. Η αυξανόμενη απόκλιση ανάμεσα στο κόστος ενοικίασης και στο εισόδημα των νέων που δεν διαμένουν σε ιδιοκτήτη ή παραχωρημένη από τις προηγούμενες γενεές κατοικία οδήγησε στην ανάδυση της στεγαστικής κρίσης.

Η προσαρμογή αυτή οδήγησε όσους είχαν τη δυνατότητα συγκατοίκησης με τους γονείς τους να το πράξουν, με αποτέλεσμα τα ποσοστά των νέων 18-34 ετών που διαμένουν στη γονική τους κατοικία να αυξηθούν ταχύτατα (αύξηση κατά 12% την περίοδο 2010-2022).

Προτάσεις

Για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης που αναδεικνύεται πλέον σε «μεγα-πρόβλημα» για τα νεότερα κυρίως ζευγάρια, το ΙΔΕΜ προτείνει την υλοποίηση ενός διευρυμένου προγράμματος προσφοράς κοινωνικής κατοικίας και τη δημιουργία ενός φορέα άσκησης στοχευμένων δημόσιων στεγαστικών παρεμβάσεων. Ουσιαστικά, όπως τονίζεται, απαιτείται ένα εκτεταμένο πρόγραμμα διάθεσης ενοικιαζόμενων κατοικιών με χαμηλό μίσθωμα, όπως αυτό που υπάρχει εδώ και δεκαετίες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.