Πράσινο φως για πλήγματα με όπλα του ΝΑΤΟ;

Μέχρι πρότινος, παρά τις διαμαρτυρίες και την πίεση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, οι σύμμαχοί του τού έλεγαν ένα κατηγορηματικό «όχι» στη χρήση των όπλων με τα οποία εφοδιάζουν την Ουκρανία για πλήγματα εντός της Ρωσίας. Τα πράγματα έχουν όμως πια αλλάξει, η συζήτηση μαίνεται – και κυριαρχεί στη διήμερη, άτυπη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ που ολοκληρώνεται σήμερα στην Πράγα.

Τη συνδαύλισε ο Εμανουέλ Μακρόν, λέγοντας την Τρίτη, από το Βερολίνο όπου πραγματοποιούσε επίσημη επίσκεψη, ότι πρέπει να επιτραπεί στο Κίεβο «να εξουδετερώσει» τις στρατιωτικές βάσεις από όπου εκτοξεύει η Ρωσία πυραύλους κατά του ουκρανικού εδάφους. Και την έκανε με τη σειρά του να φουντώσει ο Ολαφ Σολτς, ένας από τους πλέον επιφυλακτικούς δυτικούς ηγέτες σε αυτό το ζήτημα, σημειώνοντας πως η Ουκρανία έχει κάθε δικαίωμα «βάσει του διεθνούς δικαίου» να πλήττει στόχους στη Ρωσία προκειμένου να αμυνθεί. Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ συμφωνεί, το είχε ξεκαθαρίσει ήδη από τα τέλη της περασμένης εβδομάδας στον Economist, αλλά το ζήτημα διχάζει τη Συμμαχία, πρωτίστως λόγω του φόβου των ρωσικών αντιποίνων και μιας απευθείας αναμέτρησης με τη Μόσχα. Ολα τα μάτια στρέφονται εφεξής στον Τζο Μπάιντεν.

Aργά χθες το βράδυ το Politico, επικαλούμενο τρεις αμερικανικές πηγές, έγραψε ότι ο Μπάιντεν έχει δώσει μυστικά στους Ουκρανούς την άδεια να χτυπήσουν εντός της Ρωσίας – αποκλειστικά κοντά στην περιοχή του Χαρκόβου – με αμερικανικά όπλα. Νωρίτερα υπήρξε δημοσίευμα στους «New York Times», σύμφωνα με το οποίο ο αμερικανός πρόεδρος πλησιάζει σε αυτή που μπορεί να αποδειχθεί μια από τις πιο σημαντικές αποφάσεις του αναφορικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ταχεία επαναξιολόγηση

Με βάση τις πληροφορίες της αμερικανικής εφημερίδας, ο Λευκός Οίκος έχει πλέον ξεκινήσει μία επίσημη – και όπως όλα δείχνουν ταχεία – επαναξιολόγηση του κατά πόσο πρέπει να πάρει αυτό το ρίσκο και να επιτρέψει στο Κίεβο να χρησιμοποιεί τα αμερικανικά όπλα για αντεπιθέσεις σε ρωσικές βάσεις πυροβολικού και πυραύλων που απολαμβάνουν σήμερα ένα είδος ασφαλούς καταφυγίου μόλις λίγα χιλιόμετρα από τα σύνορα με την Ουκρανία. Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Αντονι Μπλίνκεν, έγινε προχθές, από τη Μολδαβία, ο πρώτος αμερικανός αξιωματούχος που άφησε δημοσίως ανοιχτό το ενδεχόμενο να «προσαρμόσει» η κυβέρνηση Μπάιντεν τη στάση της, με βάση τις μεταβαλλόμενες συνθήκες στα πεδία των μαχών.

Επιστρέφοντας πρόσφατα, εν μέσω της νέας ρωσικής επίθεσης στο Χάρκοβο, από ένα ταξίδι στο Κίεβο – γράφουν οι «New York Times» -, ο Μπλίνκεν προειδοποίησε στον Μπάιντεν πως οι Ουκρανοί ίσως να μην καταφέρουν να κρατήσουν τα εδάφη ανάμεσα στο Χάρκοβο και τα σύνορα με τη Ρωσία. Αυτός ακριβώς ο φόβος, μιας νίκης της Ρωσίας, είναι που καθοδηγεί την αλλαγή στάσης όχι μόνο των ΗΠΑ αλλά και των υπόλοιπων εταίρων της Ουκρανίας.

Αναπόφευκτη αλλαγή στάσης

Κάποιοι σύμβουλοι του αμερικανού προέδρου που μίλησαν στην εφημερίδα υπό την κάλυψη της ανωνυμίας εξέφρασαν την πεποίθηση πως αυτή η αλλαγή στάσης του Μπάιντεν είναι αναπόφευκτη. Θα συνοδευτεί, όπως εκτιμούν, από αυστηρούς περιορισμούς όσον αφορά το πώς θα μπορούν οι Ουκρανοί να χρησιμοποιούν τα αμερικανικά όπλα, περιορίζοντας τη χρήση τους σε ρωσικούς στρατιωτικούς στόχους, κοντά στα σύνορα, που εμπλέκονται σε επιθέσεις εναντίον της Ουκρανίας. Ο Μπάιντεν θα διατηρήσει πιθανότατα την απαγόρευση της χρήσης αμερικανικών όπλων για πλήγματα βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια ή σε κρίσιμες υποδομές. Σε αυτό το σημείο θα βρει ευρεία στήριξη: ο καγκελάριος Σολτς αρνείται να εφοδιάσει την Ουκρανία με το γερμανικό πυραυλικό σύστημα μεγάλου βεληνεκούς «Taurus» επειδή, ακριβώς, φοβάται ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον της ίδιας της Μόσχας.

Το πιθανότερο, πάντως, ακόμα και αν πράγματι κάνει την επίμαχη στροφή ο Μπάιντεν, είναι να μην την ανακοινώσει ποτέ: αμερικανικά βλήματα όλμου και πύραυλοι απλώς θα αρχίσουν να πέφτουν σε ρωσικούς στρατιωτικούς στόχους. Πώς θα απαντήσει άραγε σε αυτό η Ρωσία;

Οι απειλές της Μόσχας

Η Μόσχα πολλαπλασιάζει τον τελευταίο καιρό τις απειλές. Την περασμένη εβδομάδα, επιδόθηκε σε γυμνάσια μετακίνησης και χρήσης του μεγάλου οπλοστασίου τακτικών πυρηνικών όπλων που διαθέτει. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, κατηγόρησε χθες το ΝΑΤΟ ότι «ενθαρρύνει» την Ουκρανία να παρατείνει τη σύγκρουση και προειδοποίησε με «αναπόφευκτες συνέπειες» τις «χώρες που έχουν πάρει τον δρόμο της κλιμάκωσης».

Σύμφωνα με την ιταλική «La Repubblica», το σενάριο για το οποίο προετοιμάζεται το ΝΑΤΟ μιλάει για μία «σταδιακή κλιμάκωση» από την πλευρά της Ρωσίας, που θα μπορούσε να ξεκινήσει με την κατάρριψη ενός νατοϊκού κατασκοπευτικού αεροσκάφους πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα και τη δοκιμή ενός τακτικού πυρηνικού όπλου σε κάποια απομονωμένη περιοχή της Ρωσίας και να συνεχιστεί με μία «επιδεικτική επιχείρηση» σε κάποια περιοχή γειτονική της Ουκρανίας, πιθανόν την Υπερδνειστερία.

Σύμφωνα πάντως με τους «New York Times», παρότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να ανησυχεί για το ενδεχόμενο μιας πυρηνικής κλιμάκωσης, οι αμερικανοί αξιωματούχοι απορρίπτουν ολοένα και περισσότερο ως κενές περιεχομένου τις σχετικές απειλές της Μόσχας.