100 εκδοχές της Σίντι Σέρμαν στην Αθήνα

Πάντα μόνη στέκει απέναντι στον φωτογραφικό φακό. Αλλοτε τον κοιτάζει ευθέως και άλλοτε αποστρέφει το βλέμμα της. Αλλοτε αποκαλύπτει το πρόσωπό της πλήρως και άλλοτε το κρύβει κάτω από υπερβολικό μακιγιάζ, περίεργες περούκες, πρόσθετα χαρακτηριστικά. Αλλοτε είναι ο εαυτός της που τον έχει καταγράψει φωτογραφικά σε μια κατάσταση μετάβασης, όπου κανένας δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα τι της συμβαίνει. Και άλλοτε οικειοποιείται γυναικείες φιγούρες που με την πρώτη ματιά μοιάζουν γνώριμες. Η εντύπωση όμως ότι στα καρέ έχουν ποζάρει η Σοφία Λόρεν, η Μπριζίτ Μπαρντό και η Σίρλεϊ ΜακΛέιν εξανεμίζεται γρήγορα, αν παρατηρήσει κάποιος τις γυναίκες που έχουν αποτυπωθεί στο χαρτί: θα αναγνωρίσει και πάλι το ίδιο πρόσωπο, που έχει δημιουργήσει μια εγκυκλοπαίδεια γυναικείων στερεοτύπων, όπως έχουν καταγραφεί στις ταινίες νουάρ, του Χόλιγουντ ή του ανεξάρτητου ευρωπαϊκού κινηματογράφου.

Είναι ο κόσμος της Σίντι Σέρμαν, της αμερικανίδας φωτογράφου που έχει αποθεώσει την έννοια της σέλφι προτού καν υπάρξει ως όρος, και η οποία παρουσιάζει 100 και πλέον πρώιμα έργα της στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, στην πρώτη μουσειακού επιπέδου έκθεσή της στην Ελλάδα από τέσσερις ενότητες της δουλειάς της που καλύπτουν την περίοδο 1977-1982 («Untitled Film Stills», «Rear Screen Projections», «Centerfolds» και «Color Studies»), σε δική της επιμέλεια.

Τα μικρού μεγέθους ασπρόμαυρα «κινηματογραφικά της στιγμιότυπα» που μοιάζουν με μικρά παράθυρα είναι τα πρώτα που υποδέχονται τους επισκέπτες στην έκθεση της μικρότερης από πέντε αδέλφια Σίντι. Είναι εκείνη που από τα 12 της χρόνια πειραματιζόταν μεταμφιεσμένη με τον φωτογραφικό φακό ενώ δημιουργούσε το προσωπικό της άλμπουμ με οικογενειακές φωτογραφίες στις οποίες κύκλωνε με κόκκινο μαρκαδόρο το πρόσωπό της, επιχειρώντας να διεκδικήσει μια θέση στο οικογενειακό περιβάλλον, καθώς δεν ένιωθε ιδιαίτερα αποδεκτή.

Στη συνέχεια το έργο της αποκτά χρώμα και η ίδια εγκαταλείπει το αστικό τοπίο και χρησιμοποιεί το ατελιέ της για τις λήψεις της. Με βοηθό της έναν καθρέφτη, που τις επιτρέπει να ελέγχει κάθε λεπτομέρεια, φροντίζει η ίδια για τα πάντα: πόζα, φωτισμό, έκφραση. Με αυτοπεποίθηση ή ευάλωτη, δημιουργεί φωτογραφικά αινίγματα, στα οποία το σώμα της λειτουργεί ως αντικείμενο και η έκφρασή της παίρνει τη θέση της χρωματικής παλέτας. Παίζει με πολλά μη ρεαλιστικά επίπεδα για να πει τη δική της αλήθεια, να διαπραγματευτεί τη φθαρτότητα, ή με το ερωτικό στοιχείο, ειδικά στην τελευταία ενότητα με τις φωτογραφίες της που δεν δημοσιεύτηκαν ποτέ στο περιοδικό «Art Forum» ως μη αμιγώς φεμινιστικά, αλλά αποτελούν από τα πλέον επιτυχημένα και ακριβοπληρωμένα καρέ της.

Στο πλαίσιο της έκθεσης θα προβάλλεται απόσπασμα ταινίας για το έργο και τον τρόπο δουλειάς της Σίντι Σέρμαν, ενώ μια μικρή αρχαιολογική έκθεση εννέα αντικειμένων από την προϊστορική ως την ελληνιστική εποχή διερευνά το πρόσωπο και τον ρόλο της γυναίκας στην αρχαία ελληνική κοινωνία.