Ενα νέο αυταρχικό μπλοκ

Η πρόσφατη επίσκεψη του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στην Κίνα – το πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό από τότε που «επανεξελέγη» – υπογραμμίζει μια συνεχιζόμενη αλλαγή στην παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Μια νέα συμμαχία έχει εμφανιστεί στη μεγαλύτερη ήπειρο του κόσμου, που περιλαμβάνει την Κίνα και τη Ρωσία, καθώς και τη Βόρεια Κορέα. Αυτό το νέο αυταρχικό μπλοκ, το άμεσο αποτέλεσμα του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας εναντίον ενός μικρότερου γείτονα, αντιπροσωπεύει μια μεγάλη γεωπολιτική εξέλιξη που θα έχει εκτεταμένες συνέπειες.

Το Κρεμλίνο στοχεύει να σβήσει την Ουκρανία ως ανεξάρτητη χώρα και τελικά να την προσαρτήσει. Η Δύση απάντησε με ισχυρές κυρώσεις και εμπορικούς περιορισμούς κατά της Ρωσίας, οδηγώντας σε σχεδόν πλήρη κατάρρευση των εμπορικών σχέσεων και των ρωσικών εξαγωγών ενέργειας στην Ευρώπη. Αυτό δημιούργησε μια ευκαιρία για την Κίνα να καλύψει το κενό στο εξωτερικό εμπόριο της Ρωσίας και να εισαγάγει (όπως και η Ινδία) υδρογονάνθρακες με μεγάλη έκπτωση.

Αλλά η Κίνα παρέμεινε προσεκτική για να μην προκαλέσει πρόσθετες κυρώσεις. Απέφυγε τις άμεσες παραδόσεις όπλων και ευαίσθητης τεχνολογίας για να μην υπονομεύσει περαιτέρω τις ήδη τεταμένες εμπορικές της σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Πεκίνο παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένο από τη Δύση – και ιδιαίτερα από τις ΗΠΑ – για τεχνολογία προηγμένης τεχνολογίας και οι ηγέτες του δεν θέλουν να θέσουν σε κίνδυνο τις πωλήσεις των κινεζικών εταιρειών στις δυτικές αγορές. Ετσι, απάντησε στην κρίση της Ουκρανίας με μια αδύναμη πολιτική: ενίσχυση της ευθυγράμμισής της με τη Ρωσία, διατηρώντας παράλληλα επίσημη ουδετερότητα στον πόλεμο και σεβόμενη τις κόκκινες γραμμές της Δύσης.

Ενώ οι αυταπάτες του Πούτιν περί μεγαλείου προφανώς έρχονται σε αντίθεση με την πιο προσεκτική πολιτική της Κίνας, η πρόσφατη επίσκεψή του στο Πεκίνο υποδηλώνει ότι η σινορωσική σχέση δυναμώνει. Με την εμφάνιση ενός αυταρχικού μπλοκ που εκτείνεται στη Βόρεια Ασία, η κρίση στην Ουκρανία θα μπορούσε πράγματι να εξελιχθεί σε μια παγκόσμια αντιπαράθεση πλήρους κλίμακας.

Αλλά, ακόμα κι αν αποφευχθεί μια ανοιχτή αντιπαράθεση, τα περιγράμματα μιας νέας παγκόσμιας διχοτόμησης είναι ήδη ορατά. Μεγάλα τμήματα του Παγκόσμιου Νότου θα τείνουν στο πλευρό του αυταρχικού μπλοκ της Βόρειας Ασίας, εν μέρει λόγω των λαθών του παρελθόντος της ίδιας της Δύσης και της μακροχρόνιας άγνοιας αυτών των χωρών. Μέσα σε αυτή την ευρεία ομάδα, το Ιράν θα διαδραματίσει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο, δεδομένης της κεντρικής του θέσης στον «Αξονα της Αντίστασης» στη Μέση Ανατολή και της επιδίωξής του για περιφερειακή ηγεμονία.

Δεδομένου ότι αυτές οι αλλαγές έρχονται εις βάρος της Αμερικής, θα αμφισβητήσουν τον ρόλο των ΗΠΑ ως ηγετικής υπερδύναμης στον κόσμο και θα τις αναγκάσουν να εντείνουν τη δέσμευσή τους στα δύο σημερινά θέατρα πολέμου: την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Συνολικά, η εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ο σχηματισμός ενός αυταρχικού μπλοκ στη Βόρεια Ασία και η επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ φαίνεται ότι έθεσαν τέλος στην περίοδο της αμερικανικής υποχώρησης. Υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Ουάσιγκτον έχουν συνειδητοποιήσει ότι η συνεχιζόμενη αναδιάταξη του κόσμου αφορά πρωτίστως την Αμερική – και τη μελλοντική της θέση – ως υπερδύναμη. Με τη νέα κούρσα για την επίτευξη κυριαρχίας στην τεχνητή νοημοσύνη και σε άλλες τεχνολογίες του μέλλοντος, αυτή η διαδικασία αφορά τόσο την καινοτομία, την οικονομία, τη μετανάστευση και την εκπαίδευση όσο και τη γεωπολιτική. Ενας νέος ανταγωνισμός μεταξύ δύο θεμελιωδώς διαφορετικών συστημάτων διαποτίζει πλέον όλα τα επίπεδα των διεθνών υποθέσεων.

Ο Γιόσκα Φίσερ, υπουργός Εξωτερικών και αντικαγκελάριος της Γερμανίας από το 1998 έως το 2005, ήταν ηγέτης του Γερμανικού Κόμματος των Πρασίνων επί σχεδόν 20 χρόνια