Η άνοδος των «μεσοοικονομικών»

Το 1950, ο Τζορτζ Α. Λίνκολν του Τμήματος Κοινωνικών Επιστημών της Στρατιωτικής Ακαδημίας των ΗΠΑ δημοσίευσε το «Economics of National Security: Managing America’s Resources for Defense», στο οποίο αυτός και οι συνάδελφοί του παρουσίασαν τα μαθήματα, συχνά οδυνηρά, από τη βιομηχανική κινητοποίηση κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Πολέμου II.

Επτά δεκαετίες αργότερα, αυτός ο τρόπος σκέψης έγινε πρόσφατα επίκαιρος, επειδή προσφέρει το απαραίτητο πλαίσιο για τη λειτουργία της «σύγχρονης βιομηχανικής στρατηγικής και καινοτομίας» που παρουσίασε στις 27 Απριλίου 2023 ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, Τζέικ Σάλιβαν.

Είτε αποτελεί κινητοποίηση για πόλεμο είτε δημιουργεί προηγμένες παραγωγικές ικανότητες σε καιρό ειρήνης, η επιτυχία ενεργοποιεί τη λειτουργία πολύπλοκων αλυσίδων εφοδιασμού. Αλλά αυτή η αλήθεια είχε ξεχαστεί εδώ και πολύ καιρό – ή τουλάχιστον υποτιμήθηκε. Με τα πρόσφατα σοκ της εφοδιαστικής αλυσίδας, ακαδημαϊκοί, υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και άλλοι άρχισαν να δίνουν περισσότερη προσοχή στον περίπλοκο, ελάχιστα μελετημένο «μέσο» (μεσοοικονομία) τομέα μεταξύ μικροοικονομίας και μακροοικονομίας.

Στην ομιλία του τον Απρίλιο του 2023, ο Σάλιβαν επεσήμανε τους ημιαγωγούς και τα ορυκτά που είναι κρίσιμα για «το μέλλον της καθαρής ενέργειας» ως στρατηγικά σημεία όπου η οικονομική και η εθνική ασφάλεια συγκλίνουν. Η πρόσβαση σε αυτά τα υλικά και στις τεχνολογίες επεξεργασίας τους είναι πρώτης τάξεως σημασίας για την οικονομική και εθνική ασφάλεια.

Επίσης η επιτυχία στην ανακατασκευή μιας βάσης παραγωγής υψηλής τεχνολογίας στις ΗΠΑ θα εξαρτηθεί επίσης από την επαρκή παροχή των απαραίτητων δεξιοτήτων.

Το όραμα της μεσοοικονομίας περιλαμβάνει έναν δυναμικό χάρτη της παραγωγής και της διανομής αγαθών και υπηρεσιών παράλληλα με την εξέλιξη από την πλευρά της ζήτησης και της προσφοράς, οι οποίες εξαρτώνται όλες από τεχνολογικές καινοτομίες.

Αυτό που προσφέρει η μεσοοικονομία στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής είναι οι πληροφορίες που χρειάζονται για να καθοδηγήσουν στοχευμένες παρεμβάσεις που έχουν σχεδιαστεί είτε για να αυξήσουν την ανθεκτικότητα του οικονομικού συστήματος από την πλευρά της προσφοράς είτε για να επιτρέψουν αποτελεσματικές απαιτήσεις εκτός αγοράς. Αυτές οι πληροφορίες περιλαμβάνουν αναγκαστικά μια χαρτογράφηση των οικονομικών δικτύων για τον εντοπισμό πιθανών τρωτών σημείων και σημείων συμφόρησης. Οπλισμένοι με τέτοιες γνώσεις, όσοι σχεδιάζουν βιομηχανικές πολιτικές θα έχουν περισσότερες πιθανότητες να επιτύχουν τους αλληλοεπικαλυπτόμενους στόχους οικονομικής και εθνικής ασφάλειας.

Ο Ουίλιαμ Τζέινγουεϊ είναι λέκτορας Οικονομικών στο University of Cambridge