Το κλειδί είναι η διαχείριση των προσδοκιών

Η εξομάλυνση των διμερών σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας απέκτησε δυναμική μετά την επίσκεψη του πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη στην Αγκυρα τη Δευτέρα. Παρά τη μικροένταση που προέκυψε στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου σχετικά με τη διαφωνία στον ορισμό της Χαμάς, τείνω να πιστεύω ότι ο πρωθυπουργός έφυγε από την Τουρκία με θετική διάθεση.

Οπως καταλαβαίνουμε από τις δηλώσεις τους, οι δύο ηγέτες θα συναντηθούν εκ νέου στην Ουάσιγκτον και τη Νέα Υόρκη, καθώς και στην Αγκυρα πριν από το τέλος του έτους. Φαίνεται ότι θα επιδιώξουν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις τους προκειμένου να αποφύγουν τις κρίσεις και πιθανότατα να κάνουν ό,τι μπορούν για να διατηρήσουν το φιλικό κλίμα που επικρατεί μεταξύ τους και μεταξύ των χωρών τους.

Ωστόσο, ούτε οι ίδιοι ούτε η κοινή γνώμη τους θα πρέπει να περιμένουν κάποιο άμεσο θαύμα από τις τρέχουσες συναντήσεις τους. Πρόκειται απλώς για την αρχή ενός μακρού ταξιδιού συμφιλίωσης. Οποιαδήποτε πρόωρη απόπειρα εξαργύρωσης μιας τέτοιας διαδικασίας για την εξεύρεση λύσης σε σχεδόν οποιοδήποτε από τα προβλήματα είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει στην κατάρρευση του όλου εγχειρήματος.

Θα πρέπει να έχουμε κατά νου τη μοίρα των προηγούμενων εμπειριών προσέγγισης μεταξύ των δύο χωρών. Ολοι μας πρέπει να είμαστε υπομονετικοί, προσεκτικοί και συνετοί. Ας μην ξεχνάμε ότι η διαδικασία αυτή ξεκίνησε όχι λόγω καλής θέλησης, αλλά επειδή οι μέθοδοι που χρησιμοποιούσαν για να αντιμετωπίσουν ο ένας τον άλλον είχαν εξαντληθεί.

Η ενίσχυση του όγκου των εμπορικών συναλλαγών ή η αύξηση του αριθμού των τούρκων παραθεριστών στα παρακείμενα ελληνικά νησιά δεν είναι ο στόχος αυτής της διαδικασίας. Είναι απλά εργαλεία για να παγώσουν τα προβλήματα καθώς και οι δύο πλευρές δεν είναι έτοιμες να τα αντιμετωπίσουν και να τα διευθετήσουν με αμοιβαίες υποχωρήσεις.

Αποφάσισαν να συντηρήσουν το status quo στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο καθώς και στην Κύπρο. Επιπλέον δεσμεύτηκαν ρητά να μην απειλήσουν η μία την άλλη και εμμέσως να μη σχηματίσουν νέους συνασπισμούς η μία εναντίον της άλλης. Τα ζωτικά συμφέροντα αναμένεται να γίνουν σεβαστά.

Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν εμποδίζει τις δύο χώρες να αντιμετωπίσουν καλύτερα τις μειονότητές τους και να αντιμετωπίσουν τα προβλήματά τους. Η σύστασή μου για τη δική μου πλευρά, δηλαδή την Τουρκία, θα ήταν να διευκολυνθεί η επαναλειτουργία της Σχολής της Χάλκης, η οποία έκλεισε το 1971, σύμφωνα με τις συνθήκες της εποχής.

Είμαι βέβαιος ότι οι έλληνες συνάδελφοί μου, ακαδημαϊκοί, μελετητές και διαμορφωτές της κοινής γνώμης θα είναι σε θέση να προτείνουν παρόμοια μέτρα για την τουρκική/μουσουλμανική μειονότητα στην Ελλάδα, χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο θεμελιώδεις αξίες και βασικά συμφέροντα της χώρας τους. Μπορεί να μην μπορούμε να λύσουμε τα προβλήματα αλλά μπορούμε σίγουρα να διευκολύνουμε τις λύσεις τους.

Ο Μενσούρ Ακγιουν είναι ακαδημαϊκός, πολιτικός αναλυτής και αρθρογράφος.