Προσδιορίζοντας την επιτυχία στην Ουκρανία

Πριν από τρεις μήνες έγραψα ένα άρθρο με τίτλο «Θα επιβιώσει η Ουκρανία;». Η απάντηση (ευτυχώς) για τον επόμενο χρόνο είναι «ναι», λόγω της προθυμίας της Ουκρανίας να πολεμήσει και να θυσιαστεί και της επανάληψης της σημαντικής στρατιωτικής βοήθειας των ΗΠΑ.

Ταυτόχρονα, η Ρωσία έχει εξαπολύσει μια νέα επίθεση στα βορειοανατολικά που απειλεί το Χάρκοβο, ετοιμάζεται για έναν παρατεταμένο πόλεμο και έχει ανασυγκροτήσει σε μεγάλο βαθμό τις δυνάμεις της. Αυτό εγείρει ένα σημαντικό ερώτημα: Με τη νέα δόση της βοήθειας στο χέρι, τι πρέπει να επιδιώξουν να επιτύχουν η Ουκρανία και οι υποστηρικτές της στη Δύση; Τι θα μπορούσε να αποτελεί επιτυχία;

Κάποιοι απαντούν ότι η επιτυχία πρέπει να οριστεί ως η ανάκτηση όλων των χαμένων εδαφών της Ουκρανίας, για να αποκαταστήσει τα σύνορά της του 1991. Ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, Τζέικ Σάλιβαν, εξέφρασε την άποψη ότι το 2025 θα μπορούσε να είναι η στιγμή για την Ουκρανία να ξεκινήσει ξανά μια αντεπίθεση κατά των ρωσικών στρατευμάτων.

Αυτό θα ήταν σοβαρό λάθος. Η εξωτερική πολιτική πρέπει να είναι εφικτή όσο και επιθυμητή, και η Ουκρανία απλά δεν είναι σε θέση να απελευθερώσει την Κριμαία και τις ανατολικές της περιοχές μέσω της στρατιωτικής ισχύος.

Η Ρωσία έχει πάρα πολλούς στρατιώτες και μια οικονομία εν καιρώ πολέμου ικανή να παράγει μεγάλες ποσότητες όπλων και πυρομαχικών. Παρά τις κυρώσεις, μπόρεσε να ενισχύσει τη στρατιωτική-βιομηχανική της βάση και έχει πρόσβαση σε όπλα και πυρομαχικά που παράγονται στο Ιράν και τη Βόρεια Κορέα και σε κινεζικά προϊόντα και τεχνολογίες.

Το πιθανό αποτέλεσμα της επιστροφής της Ουκρανίας στην επίθεση θα ήταν μια τεράστια απώλεια στρατιωτών, κάτι που ο ήδη αποδεκατισμένος ουκρανικός στρατός δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά.

Ποια στρατηγική, λοιπόν, πρέπει να ακολουθήσουν η Ουκρανία και οι υποστηρικτές της;

Πρώτον, η Ουκρανία θα πρέπει να δώσει έμφαση στην αμυντική στάση, μια προσέγγιση που θα της επέτρεπε να αξιοποιήσει τους περιορισμένους πόρους της και να βάλει εμπόδια στη Ρωσία.

Δεύτερον, στην Ουκρανία πρέπει να δοθούν τα μέσα (δυνατότητα πληγμάτων μεγάλης εμβέλειας) και η ελευθερία να επιτεθεί στις ρωσικές δυνάμεις οπουδήποτε στην Ουκρανία, καθώς και στα ρωσικά πολεμικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα και σε οικονομικούς στόχους εντός της ίδιας της Ρωσίας.

Τρίτον, οι υποστηρικτές της Ουκρανίας πρέπει να δεσμευτούν στην παροχή μακροπρόθεσμης στρατιωτικής βοήθειας. Πρέπει να κάνουν κάτι ακόμη: να προτείνουν μια ενδιάμεση συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Ο Πούτιν πιθανότατα θα απορρίψει μια τέτοια πρόταση, αλλά κάτι τέτοιο θα καταστήσει λιγότερο δύσκολο να αποβούν θετικά οι συζητήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες για την παροχή βοήθειας στην Ουκρανία, καθώς η Ρωσία θα εκτεθεί ως η πλευρά που ευθύνεται για τη συνέχιση του πολέμου.

Αυτός ο συνδυασμός με στροφή στην άμυνα, βαθιά χτυπήματα, συνεχιζόμενη στρατιωτική βοήθεια από τη Δύση και μια διπλωματική προσπάθεια που εκθέτει τη Ρωσία για την επιθετικότητά της, μπορεί με την πάροδο του χρόνου να πείσει τον Πούτιν να αποδεχθεί μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός χωρίς καμία χώρα να κληθεί να παραιτηθεί από τις μακροπρόθεσμες διεκδικήσεις της.

Η Ουκρανία αναμφίβολα θα αντιστεκόταν σε κάποια στοιχεία αυτής της προσέγγισης. Αλλά οι ΗΠΑ και οι άλλοι υποστηρικτές της Ουκρανίας πρέπει να επιμείνουν. Η Ουκρανία δεν μπορεί να απαιτήσει άνευ όρων υποστήριξη περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο στρατηγικό εταίρο.

Μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός σχεδόν σίγουρα δεν θα οδηγούσε σε τίποτα που να μοιάζει με ειρήνη, η οποία πιθανότατα θα πρέπει να περιμένει την άφιξη μιας ρωσικής ηγεσίας που θα επιλέξει να τερματίσει το καθεστώς χώρας-παρία. Αυτό μπορεί να μη συμβεί για χρόνια ή δεκαετίες. Εν τω μεταξύ, όμως, η Ουκρανία θα ήταν πολύ καλύτερα από ό,τι αν ο πόλεμος συνεχιστεί.

Ο Ρίτσαρντ Χάας είναι επίτιμος πρόεδρος του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων και ανώτερος σύμβουλος στο Centerview Partners, υπήρξε διευθυντής Πολιτικού Σχεδιασμού για το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ (2001-2003) και ήταν ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Τζορτζ Μπους στη Βόρεια Ιρλανδία και συντονιστής για το Μέλλον του Αφγανιστάν. Είναι ο συγγραφέας του «The Bill of Obligations: The Ten Habits of Good Citizens» (Penguin Press, 2023) και του εβδομαδιαίου ενημερωτικού δελτίου της πλατφόρμας Substack, Home & Away