Σοκ

Η απόπειρα δολοφονίας κατά του σλοβάκου πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο προκαλεί σοκ. Η στυγερή πράξη που λίγο έλειψε να κοστίσει τη ζωή του εν λόγω πολιτικού έγινε στην καρδιά της Ευρώπης, απροκάλυπτα και κυνικά, σε τέτοιον βαθμό που προβληματίζει για την ένταση και τους βαθμούς της ρητορικής μίσους και των σκοτεινών ελατηρίων που οδήγησαν σε αυτή. Γιατί μπορεί τα κίνητρα να είναι περίπλοκα και να εξετάζεται και το σενάριο των ενδοσλοβακικών πολιτικών αντιθέσεων, η συζήτηση όμως δεν πρέπει να εκκινεί από εκεί αλλά από το ποιοι όροι ομαλότητας διασαλεύονται με τέτοιες πράξεις. Επίσης, τι σπιράλ εξελίξεων μπορεί να προκαλέσουν.

Είναι αναμφίβολα σοκαριστικό, ένας πρωθυπουργός να πέφτει βαριά τραυματισμένος από πυρά δράστη μέρα μεσημέρι. Είναι εξόχως προβληματικό να υπάρχουν χώρες που το περιβάλλον διαμορφώνει όρους τέτοιων αποτρόπαιων πράξεων. Η συλλογική καταδίκη είναι το ελάχιστο και πέραν αυτού απαιτείται η απόλυτη διαλεύκανση της υπόθεσης και βέβαια η χάραξη κόκκινων γραμμών της φιλελεύθερης δημοκρατίας σε ανάλογες απόπειρες.

Είναι δίδαγμα επίσης πως μόνο εμπεδωμένες δημοκρατίες – με όλα τα προβλήματά τους προφανώς – αποτελούν εγγύτερα ένα πιο ασφαλές περιβάλλον κανονικότητας μακριά από εξάρσεις και ρητορικές λαϊκισμού και μεγάλων τοξικών αντιπαραθέσεων. Πρέπει να ειπωθεί καθολικά: καμία ανοχή σε ανάλογα εγκλήματα. Και αυτό δεν είναι απλώς εσωτερικό θέμα της Σλοβακίας, μα όλου του δυτικού κόσμου. Είναι θέμα αξιακό και αγγίζει τον πυρήνα της ίδιας της σύστασης της Ευρώπης.