«Δισεκατομμύρια σε τρισεκατομμύρια»

Ο διεθνής αναπτυξιακός τομέας έχει προσηλωθεί στον υπολογισμό των χρηματοδοτικών κενών. Δεν περνάει μέρα χωρίς νέες εκτιμήσεις για τα κονδύλια που χρειάζονται οι χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος (LMIC) για να επιτύχουν τους κλιματικούς στόχους τους και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (SDGs).

Η Ανεξάρτητη Ομάδα Εμπειρογνωμόνων Υψηλού Επιπέδου για τη Χρηματοδότηση για το Κλίμα, για παράδειγμα, εκτιμά ότι οι αναπτυσσόμενες και οι αναδυόμενες οικονομίες – εκτός της Κίνας – χρειάζονται 2,4 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως μέχρι το 2030 για να καλύψουν το χρηματοδοτικό κενό για επενδύσεις μετριασμού και προσαρμογής. Η επίτευξη των SDGs θα απαιτούσε επιπλέον 3,5 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Ομοίως, η Εκθεση Εμπορίου και Ανάπτυξης του ΟΗΕ για το 2023 προτείνει ότι τα LMIC χρειάζονται περίπου 4 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για να επιτύχουν τους στόχους τους για το κλίμα και την ανάπτυξη.

Αυξανόμενος αριθμός σχολιαστών υποστηρίζει ότι οι κυβερνήσεις και οι πολυμερείς δανειστές δεν μπορούν να καλύψουν από μόνοι τους τις χρηματοδοτικές ανάγκες των αναπτυσσόμενων χωρών.

Με την πρώτη ματιά, αυτό το επιχείρημα είναι δύσκολο να αμφισβητηθεί. Η συντριπτική πλειονότητα των παγκόσμιων χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων, που επί του παρόντος αποτιμώνται σε περίπου 470 τρισεκατομμύρια δολάρια, είναι ιδιωτικά. Η ανακατεύθυνση μόνο του 1% αυτών των πόρων προς πρωτοβουλίες για το κλίμα και την ανάπτυξη θα ήταν αρκετή για να ικανοποιηθούν ακόμη και οι υψηλότερες ετήσιες εκτιμήσεις. Αυτά τα μαθηματικά βοήθησαν στη διάδοση του σλόγκαν «δισεκατομμύρια σε τρισεκατομμύρια», το οποίο καλεί τις κυβερνήσεις και τις αναπτυξιακές τράπεζες να δώσουν κίνητρα και να κινητοποιήσουν τις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα.

Αλλά υπάρχουν ζητήματα με την προσέγγιση «δισεκατομμύρια σε τρισεκατομμύρια». Ο πιθανός αντίκτυπος αυτής της στρατηγικής στη διαθεσιμότητα κεφαλαίων για τις δημόσιες δαπάνες παραμένει ασαφής. Επειτα, υπάρχει η πρόκληση να διασφαλιστεί ότι το ιδιωτικό κεφάλαιο, με την παροχή συγκεκριμένων κινήτρων, αποδίδει πραγματικά τα υποσχόμενα αποτελέσματα.

Είναι καιρός να προχωρήσουμε πέρα από την νοοτροπία «δισεκατομμύρια σε τρισεκατομμύρια» και να διασφαλίσουμε ότι τα δισεκατομμύρια που έχουμε ξοδεύονται με σύνεση. Αυτό απαιτεί ενίσχυση των δημόσιων εσόδων των LMIC με τη διευκόλυνση της μείωσης του δημόσιου χρέους, την ενίσχυση της συνεργασίας για τη διασφάλιση της σωστής φορολογίας των πολυεθνικών εταιρειών και των κροίσων και την προώθηση νέων κατανομών ειδικών τραβηκτικών δικαιωμάτων (το αποθεματικό του ΔΝΤ). Μαζί, αυτά τα μέτρα είναι πολύ πιο πιθανό να δημιουργήσουν τα τρισεκατομμύρια δολάρια που απαιτούνται για να κλείσουν τα κενά χρηματοδότησης της ανάπτυξης και του κλίματος στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Η Τζαϊάτι Γκος είναι καθηγήτρια Οικονομικών στο University of Massachusetts Amherst και μέλος του Transformational Economics Commission του Club of Rome