Δημογραφικές τάσεις {CR}και απανθρακοποίηση

Η πορεία της ναυτιλίας προς το 2050 εξακολουθεί να προβληματίζει πλοιοκτήτες και αναλυτές με τα σενάρια και τις μελέτες να διαδέχονται η μία την άλλη. Πρόσφατα μία νέα μελέτη του δανικού οίκου χρηματοδοτήσεων Danish Ship Finance, που διερευνά την πορεία της παγκόσμιας ναυτιλίας προς το 2050, είδε το φως τη δημοσιότητας.

Η μελέτη ισχυρίζεται ότι η πορεία προς την απανθρακοποίηση και οι δημογραφικές τάσεις υπογραμμίζουν την ανάγκη σημαντικών αλλαγών στην παγκόσμια ναυτιλία τόσο όσον αφορά τις επενδύσεις και τα μοντέλα κέρδους όσο και το συνολικό επιχειρηματικό μοντέλο.

Ο δανικός οίκος ισχυρίζεται ότι η μαζική απελευθέρωση δυνάμεων που συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών θα επιτευχθεί μόνο με μια συστημική ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών στόχων στα εμπορικά συμβόλαια. Η DSF ουσιαστικά «προτείνει» επενδύσεις σε πλοία – ή ίσως πιο σωστά σε συμφωνίες παραλαβής καυσίμων, συμπεριλαμβανομένων των πλοίων. Η πλευρά των καυσίμων θα κυριαρχήσει στο συνδυασμένο κόστος ιδιοκτησίας και λειτουργίας. Αυτά τα πλοία θα είναι πιο ανταγωνιστικά.

Πολλοί υφιστάμενοι παίκτες θα βρουν μια τέτοια προοπτική εξαιρετικά μη ελκυστική καθώς πολλές ναυτιλιακές επενδύσεις ευδοκιμούν σε περιόδους υψηλής μεταβλητότητας. Τα καλά νέα, ωστόσο, είναι ότι θα επιτρέψει στον κλάδο να μειώσει τις απόλυτες εκπομπές σε μηδενικό επίπεδο έως το 2050, προσθέτει ο οίκος.

Ουσιαστικά ο δανικός οίκος υποστηρίζει ότι τα κέρδη δεν θα έρχονται για τους πλοιοκτήτες από τις αγοραπωλησίες πλοίων και τη μεταβλητότητα της αγοράς spot, αλλά από μακροχρόνιες συμβάσεις ναύλωσης των πλοίων που θα συνδέονται και με συμβάσεις αγοράς καυσίμων. Για τον λόγο αυτόν εκτιμά ότι στο μέλλον σημαντικότερο ρόλο στη ναυτιλία θα διαδραματίζουν θεσμικοί επενδυτές που θα αναζητούν σταθερές ταμιακές ροές από συμβάσεις χρονοναύλωσης και λιγότερο μεμονωμένοι πλοιοκτήτες που θα αξιοποιούν τη spot αγορά και τις μεταβολές στις αξίες των πλοίων.

Ωστόσο αναγνωρίζει ότι σήμερα η στρατηγική απαλλαγής της ναυτιλιακής βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές για το 2050 βασίζεται σε ένα μείγμα καυσίμων για το οποίο η διαθεσιμότητα είναι χαμηλή, η ενεργειακή πυκνότητα χαμηλή, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις υψηλές, οι τιμές είναι επίσης υψηλές, και η δομή της ιδιοκτησίας είναι κατακερματισμένη. Κανένας άλλος κλάδος δεν έχει απαλλαγεί επιτυχώς από τις ανθρακούχες εκπομπές με ένα τέτοιο μείγμα, σημειώνει η DSF.

Επίσης προσθέτει ότι η απαλλαγμένη από τις ανθρακούχες εκπομπές ναυτιλία είναι μία niche αγορά. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την tramp ναυτιλία, η οποία όπως είναι γνωστό δεν ακολουθεί τακτικά δρομολόγια. Μάλιστα η DSF αναγνωρίζει ότι όσοι πλοιοκτήτες επενδύσουν σήμερα σε πλοία με εναλλακτικά καύσιμα παίρνουν ένα πολύ μεγάλο ρίσκο.

Συρρίκνωση

Μια άλλη τάση που καταγράφει η μελέτη και αναμένεται να συζητηθεί είναι η εκτίμηση για συρρίκνωση του όγκου του θαλάσσιου εμπορίου «πλέοντας» προς το 2050. Οι ενδείξεις δείχνουν ότι ο όγκος του θαλάσσιου εμπορίου θα συρρικνωθεί μεταξύ των 2030 και 2050, και ότι θα αποτελείται κυρίως από φορτία που είναι πιο εφικτό να μεταφερθούν παρά να παραχθούν σε τοπικό επίπεδο, μια τάση που αναμένεται να ενισχυθεί στο μέλλον και ως αποτέλεσμα αλλαγών στο κόστος παραγωγής, αλλά και της ανάγκης διασφάλισης της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Επίσης η γήρανση των καταναλωτών παγκοσμίως μετατοπίζει το παγκόσμιο ΑΕΠ προς τον τομέα των υπηρεσιών (π.χ. υγειονομική περίθαλψη), ο οποίος δεν παράγει σημαντικούς θαλάσσιους όγκους. Ακόμη και η ατζέντα για το κλίμα δεν οδηγεί μόνο στη σταδιακή κατάργηση της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων που απαιτεί θαλάσσιες μεταφορές (τα ορυκτά καύσιμα αντιπροσωπεύουν περίπου το 35%-40% του όγκου του θαλάσσιου εμπορίου), αλλά επίσης αναπροσαρμόζει τη λογική του παγκόσμιου εφοδιασμού.

Πάντως ο όγκος ορισμένων φορτίων θα συνεχίσει να αυξάνεται παράλληλα με την παγκόσμια οικονομία. Ομως τα πλοία που μεταφέρουν ορυκτά καύσιμα (που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 40% του όγκου του θαλάσσιου εμπορίου) και των χημικών προϊόντων, τα μεγάλα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και εκείνα που μεταφέρουν σιδηρομετάλλευμα είναι πιθανό να είναι σημαντικά εκτεθειμένα.