Eνα ελεύθερο πνεύμα στο Ελεύθερο Θέατρο

Ηταν η πρωταγωνίστρια του Ελεύθερου Θεάτρου που έκανε την πολιτικοποιημένη σκέψη καλλιτεχνική πράξη. Η ηθοποιός της επιθεώρησης που αναζωογόνησε το είδος όταν εκείνο συρρικνωνόταν. Η συγγραφέας πίσω από τους εμπνευσμένους διαλόγους της ραδιοφωνικής «Λιλιπούπολης». Η «Μαντάμ Σουσού» από τον τηλεοπτικό Μπύθουλα με το μπλαζέ ύφος. Η ζηλιάρα Ρένα Δρούγκα του κινηματογραφικού «Safe sex» που φτάνει στα άκρα για να αποδείξει την απιστία του συντρόφου της. Ολες αυτές οι ψηφίδες συνθέτουν την καριέρα της Αννας Παναγιωτοπούλου, της αγαπημένης ηθοποιού που το Μεγάλο Σάββατο έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 76 ετών. Αν και για τις νεότερες γενιές έχει ταυτιστεί με τους καλούς ρόλους της στην τηλεόραση, η Παναγιωτοπούλου ξεκίνησε με καλλιτεχνικές περγαμηνές στη θεατρική πράξη.

Γεννημένη και μεγαλωμένη στην Κυψέλη, σ’ ένα μεγαλοαστικό περιβάλλον, έδειξε από νωρίς το ενδιαφέρον της για την υποκριτική, χωρίς οι γονείς της να εγκρίνουν αυτή την ενασχόλησή της. Ούσα μαθήτρια Γυμνασίου, ξεκίνησε να παρακολουθεί ως ακροάτρια μαθήματα στη δραματική σχολή όπου δίδασκε ο Μάνος Κατράκης, με τον οποίο συνδέθηκε βαθιά. Οταν κέρδισε υποτροφία κι έφυγε να σπουδάσει στην Ελβετία ρυθμική γυμναστική κατ΄ απαίτηση της μητέρας της, το πάθος της για το θέατρο και το ελεύθερο πνεύμα της την οδήγησαν πίσω στην Ελλάδα για να δώσει κρυφά εξετάσεις στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου.

Εκεί, συναντήθηκε για πρώτη φορά με τον Σταμάτη Φασουλή, συμμαθητή της στη σχολή, βάζοντας τα θεμέλια σε μια σχέση που λίγα χρόνια αργότερα θα άλλαζε το νεοελληνικό θέατρο (υπάρχει ακόμη η φωτογραφία τους από τη συμμετοχή στην «Αλκηστη» με την Ελένη Χατζηαργύρη στον πρωταγωνιστικό ρόλο).

«Και συ χτενίζεσαι»

Μόλις αποφοίτησαν από τη δραματική του Εθνικού στις αρχές της δεκαετίας του 1970, πρωτοστάτησαν στην ίδρυση του Ελεύθερου Θεάτρου, ενός πυρήνα καλλιτεχνικής ανεξαρτησίας εν μέσω βαθιάς χούντας. Με εφόδιο τη νεανική ορμή, τη δίψα για δημιουργία και την πεποίθηση της πολιτικής αντιμετώπισης της τέχνης έφτιαξαν έναν πρωτοπόρο θίασο που πλέον έδινε ελευθερίες στο σύνολο των συντελεστών και όχι στον παντοδύναμο πρωταγωνιστή, όπως ίσχυε μέχρι τότε. Δοκιμάζοντας διαφορετικά είδη θεατρικής πράξης, από Μπρεχτ μέχρι Χουρμούζη, προσέφεραν στο κοινό ξεχωριστές παραστάσεις, οι οποίες συχνά ντύνονταν με τον μανδύα της αντίστασης απέναντι στην καταπίεση του καθεστώτος. Μία από τις πιο χαρακτηριστικές δουλειές της Αννας Παναγιωτοπούλου ήταν στη μοντέρνα επιθεώρηση «Και συ χτενίζεσαι», η οποία ανέβηκε στη μετέπειτα έδρα της ομάδας στο Αλσος Παγκρατίου το καλοκαίρι του 1973.

Η συγκεκριμένη δουλειά έγινε η αφορμή για να πλησιάσει η ομάδα την επιθεώρηση, ένα είδος τότε στη δύση του, στο οποίο έδωσε νέα πνοή. Οταν η βαρύτητα των έργων που ανέβαζαν μετατοπίστηκε από τον αυτοσχεδιασμό στα σωστά δομημένα κείμενα, η Αννα Παναγιωτοπούλου άρχισε να γράφει και εκείνη, περνώντας το ιδιαίτερο πνεύμα της σε κάθε ατάκα. Οταν το 1980 το Ελεύθερο Θέατρο μετασχηματίστηκε στην Ελεύθερη Σκηνή, εκείνη συνέχιζε να φτιάχνει σενάρια, παρέα συνήθως με τη Μαριανίνα Κριεζή, πετυχαίνοντας με την πένα της την άμεση επικοινωνία με το κοινό.

Με την Κριεζή συνεργάστηκαν για λίγα χρόνια στην παιδική ραδιοφωνική εκπομπή «Εδώ Λιλιπούπολη» στο Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, όταν διευθυντής ήταν ο Μάνος Χατζιδάκις. Από το 1978 έως το τέλος της σειράς τον Μάιο του 1980, η Αννα Παναγιωτοπούλου ήταν μέλος της συγγραφικής ομάδας, φέρνοντας έναν χαρακτηριστικό θεατρικό λόγο στις αφηγήσεις με δόσεις πολιτικού σχολίου.

«Μαντάμ Σουσού»

Η αυλαία του Ελεύθερου Θεάτρου το 1985 βρήκε την ηθοποιό να δοκιμάζεται με διαφορετικά σχήματα, αφήνοντας το υποκριτικό της αποτύπωμα σε παραστάσεις όπως «Το έκτο πάτωμα», δικής της διασκευής, όπου ερμήνευσε τη διανοούμενη αλλά κουτσομπόλα Ζερμέν Λεσκαλιέ. Το 1986, μπήκε στη ζωή της η τηλεόραση με τη «Μαντάμ Σουσού» του Δημήτρη Ψαθά, μια κωμική σειρά της ΕΡΤ που έμεινε στην Ιστορία. Υποδυόμενη τη θρυλική φαντασιόπληκτη και μεγαλομανή – πλην πάμφτωχη – κυρία που από τον Μπύθουλα βρέθηκε στο Κολωνάκι, σκόρπιζε γέλια στο κοινό κι έδινε τροφή για σκέψη με τις κωμικές της περιπέτειες. Τρία χρόνια αργότερα, με τη γέννηση της ιδιωτικής τηλεόρασης, μετακόμισε στο Mega, όπου πρωταγωνίστησε στις «Τρεις χάριτες» των Μιχάλη Ρέππα και Θανάση Παπαθανασίου μαζί με τις Μίνα Αδαμάκη και Νένα Μεντή.

Ο ρόλος της Ολγας Χαρίτου που έκανε, σύντομα την καθιέρωσε στη συνείδηση των τηλεθεατών, που έχρισαν τη σειρά ένα από τα πιο αγαπημένα προγράμματα στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης.

Στο Mega έζησε μία ακόμα τηλεοπτική επιτυχία, όταν το 1995 συστήθηκε ως Χριστίνα Μαρκάτου στην κωμική σειρά «Ντόλτσε βίτα» του Αλέξανδρου Ρήγα. Σπάζοντας τα ταμπού της εποχής και υποδυόμενη μια ώριμη εργοστασιάρχη που ερωτεύεται τον νεαρό σύντροφο της κόρης της, χάρισε σπαρταριστές ατάκες που μέχρι σήμερα αναπαράγονται στα social media.

Αγκαλιάζοντας την κωμική πλευρά του υποκριτικού ταλέντου της, με τη χαρακτηριστική μπάσα χροιά της φωνής της, ήρθαν στην καριέρα της κινηματογραφικά εμπορικά ραντεβού τη δεκαετία του 2000, όπως οι ταινίες «Safe sex», «Το κλάμα βγήκε από τον παράδεισο» και «Αυστηρώς κατάλληλο» των Μιχάλη Ρέππα και Θανάση Παπαθανασίου. Λίγο νωρίτερα είχε επίσης παίξει στα φιλμ «Οξυγόνο» του ίδιου διδύμου και «Φτάσαμε» του Σταύρου Τσιώλη, ενώ η τελευταία της κινηματογραφική εμφάνιση ήταν το «Μια φορά και ένα… μωρό» του Νίκου Ζαπατίνα.