Οι εκλογές γίνονται πρόβλημα γραμματικής και συντακτικού, όχι ποσοστού

Οι εκλογικές δοκιμασίες των κομμάτων είναι εσωτερικές. Δηλαδή οι ευρωεκλογές πρωτίστως είναι εσω-εκλογές. Δεν αφορούν την πολιτική παραγωγή στο δύσκολο και ενδιαφέρον πεδίο του Ευρωκοινοβουλίου (γι’ αυτό και απουσιάζει κάθε αναφορά στα ευρωπαϊκά επίδικα), αλλά τη σκιώδη κατάσταση στο στενό ηγετικό περιβάλλον, όπου ο πυρήνας των υπασπιστών (όπως συμβαίνει σε κάθε εκλογική δοκιμασία) αγωνιά. «Θα τα πάμε καλά ώστε η ηγεσία να μείνει ακλόνητη», εννοώντας βέβαια «και να συνεχίσουμε τον θαλερό παλατιανό βίο μας»; Οι εκλογές αφορούν τη σταθερότητα της ηγεσίας τους, πολύ περισσότερο από την αριθμητική διεύρυνση των ποσοστών των κομμάτων τους.

Η μέγιστη μέριμνα δηλαδή, δεν είναι απλώς η αριθμητική και το εκλογικό σκορ, αλλά το πώς αυτό το τελευταίο δεν θα δημιουργήσει κρίση ισχύος στις ηγεσίες. Πόσο δεν θα διαταράξει τις εσωκομματικές πειθαρχίες. Οι οποίες διαταράσσονται σε μεγάλο βαθμό αν το παλατιανό σύστημα θεωρήσει ότι ο εκάστοτε αρχηγός αποδυναμώνεται μέσα από μια εκλογική επίδοση που μοιάζει με ήττα. Τότε όλοι πρέπει να αρχίζουν να δουλεύουν με άλλα εσωκομματικά «κέντρα» και άλλα πρόσωπα. Να προσπαθούν να διαμορφώσουν ένα «Plan Β», για την απευκταία στιγμή που ο δικός τους αρχηγός μείνει άνεργος.

Οι σένσορες των αυλικών είναι πολύ αναπτυγμένοι και σε πολύ καίρια σημεία διασκορπισμένοι. Οι αυλικοί έχουν ολοκληρωμένη εικόνα του κομματικού και πολιτικού οικοδομήματος, πολύ καλύτερη από αυτή που έχει ο αρχηγός τους. Και στα μικρά και στα μεγάλα κόμματα, η εσωψήφος είναι η κρίσιμη. Το  σημαντικό όμως ρήμα είναι το «μοιάζει» και ως προς την ήττα και ως προς τη νίκη. Σε έναν βαθμό πρέπει το σκορ να μοιάζει, να μπορεί να εκληφθεί ως νίκη. Να σκηνοθετηθεί ως νίκη. Ετσι το κάθε κόμμα δίνει τον πήχη του. Η ΝΔ το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών του 2019 (και όχι βέβαια το 41%),  το ΠΑΣΟΚ τη δεύτερη θέση, ο ΣΥΡΙΖΑ το ποσοστό  των πρόσφατων εθνικών εκλογών (και όχι βέβαια των ευρωεκλογών του 2019 που είχε πάρει 25%), η Νέα Αριστερά την εκλογή ενός ευρωβουλευτή, ο κύριος Βελόπουλος να γίνει ο κύριος υποδοχέας των δυσαρεστημένων δεξιών κ.λπ.

Η ποικιλία στόχων προσαρμόζεται στην ποικιλία ηγετικών ιδιομορφιών. Ανάλογα με το πού βρίσκεται ο κάθε αρχηγός και πόσο ρευστό είναι το έδαφος κάτω από τα πόδια του ηγετικού του πυρήνα. Οι εκλογές είναι παράδειγμα λεπτού επικοινωνιακού χειρισμού και διατυπωτικής επιδεξιότητας. Κάθε τι μπορεί να είναι θετικά αναγνώσιμο ή αρνητικά προσλήψιμο. Οσο πλησιάζουμε στην ημέρα της κρίσης, τόσο θα γίνεται πιο ασαφής ο πήχης, θα αποκρύπτεται περίτεχνα, ώστε να μην είναι αναγνώσιμος, προκειμένου να μπορούν όλοι να σωθούν. Τόσο περισσότερο η αφηγηματική μαεστρία θα αναδεικνύεται στον αποφασιστικό παράγοντα. Οι εκλογές είναι θέμα γραμματικής και συντακτικού και όχι πρωτίστως επίδοσης.

Τα κόμματα και οι ηγεσίες περνούν ένα διαρκές Πάσχα. Κυρίως λόγω σφαγής και σουβλισμάτων, αλλά και γιατί, σύμφωνα με τους περισσότερους μελετητές, Πάσχα σημαίνει πέρασμα, διάβαση, διέλευση. Πάσχα όμως περνούν και οι μετακινούμενοι σε διάφορα κόμματα, που μάλιστα συχνά δεν έχουν σχέση με την όποια πολιτική καταγωγή τους (που μάλλον αποδεικνύει και το ότι δεν έχουν πολιτική καταγωγή). Το θρησκευτικό και πολιτιστικό Πάσχα έχει και την πολιτική του μεταρσίωση.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ