Πολλαπλός μονόλογος

Γνωρίζοντας τις επαγγελματικές ιδιότητες του Ζουζέπ Μαρία Μιρό, εύκολα μπορεί κανείς να αναγνωρίσει τη διασταύρωση του δημοσιογράφου με τον θεατρικό συγγραφέα στο «Πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σ’ αυτό το μέρος». Από τη μια, πραγματεύεται το θέμα του, σύγχρονο, σημερινό, σχεδόν επίκαιρο, «σαν να κάνει ρεπορτάζ». Και με όλους τους μάρτυρες της υπόθεσης να δίνουν τη δική τους εκδοχή. Από την άλλη, όλη αυτή η διαδικασία – από το πρώτο λεπτό της παράστασης – έχει ήδη αφήσει να διαφανεί ότι η ποίηση έχει διαποτίσει τον ρεαλισμό, με τα πρόσωπα να έχουν αποκτήσει διαστάσεις ηρώων/αντιηρώων, μικρών, συνηθισμένων και καθημερινών.

Γεννημένος το 1977 στη Βαρκελώνη, αυτός ο 47χρονος καταλανός θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης μετρά πολλά βραβεία, ενώ τα έργα του έχουν μεταφραστεί και έχουν παρουσιαστεί σε πολλές χώρες του κόσμου. Ο Ζουζέπ Μαρία Μιρό (Josep Maria Miro) έχει αποφοιτήσει από το Τμήμα Σκηνοθεσίας και Δραματουργίας του Ινστιτούτο Θεάτρου της Βαρκελώνης και από το Τμήμα Δημοσιογραφίας του Αυτόνομου Πανεπιστημίου Βαρκελώνης (UAB) – και έχει ασκήσει το επάγγελμα του δημοσιογράφου. Ανάμεσα στα έργα του ξεχωρίζουν τα «Καπνός», «Nerium Park», «Η αρχή του Αρχιμήδη», «Gang Bang», «Η γυναίκα που έχανε όλα τα αεροπλάνα».

«Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σ’ αυτό το μέρος» γράφτηκε το 2020 και δεν άργησε να βραβευθεί (Βραβείο BORN 2020 – Εθνικό Βραβείο Δραματουργίας 2022). Το έργο ξετυλίγει την ιστορία ενός έφηβου αγοριού που βρίσκεται νεκρό σε ένα χωράφι. Από αυτό το γεγονός αποκαλύπτεται, σιγά σιγά, ολόκληρη η κοινωνία της επαρχίας, γεμάτη μυστικά και ψέματα, μια κοινωνία με καλά κρυμμένες παθογένειες και προκαταλήψεις. Ενας κόσμος που όπως αποδεικνύεται έπρεπε κάποια στιγμή να φανερωθεί. Η οικογένεια, το σχολείο, οι δάσκαλοι, οι τοπικοί παράγοντες, οι φίλοι, κριτές και κρινόμενοι μαζί, πλάθουν αυτή την πινακοθήκη.

Οι φράσεις του συγγραφέα «Γραμμένο για έναν ή μια ηθοποιό. Το φύλο του δεν ενδιαφέρει. Ούτε η ηλικία του. Ούτε η σωματική διάπλαση» που συμπληρώνουν σχεδόν τον τίτλο του έργου αποδεικνύονται σοφές: Το γεγονός ότι ένας ηθοποιός – άνδρας ή γυναίκα – ερμηνεύει όλους τους ρόλους που ζωντανεύουν επί σκηνής σε αυτόν τον ξεχωριστό μονόλογο είναι καθοριστικό. Και η παράσταση στο Θησείον, Ενα Θέατρο για τις Τέχνες το επιβεβαιώνει.

Η Ζωή Ξανθοπούλου, η οποία το σκηνοθετεί, πλάθει ένα σύμπαν, πρώτα απ’ όλα, απόλυτα εναρμονισμένο με τον ίδιο τον θεατρικό χώρο που φιλοξενεί την παράσταση. Λιτό, με λίγα σκηνογραφικά στοιχεία – ένα παγκάκι, μια καρέκλα, ένα μικρόφωνο, δύο-τρία μπουκάλια μπίρας, και φωτισμένο με λεπτομέρεια, αυτό το σύμπαν δεν χρειάζεται παρά τον ηθοποιό και το κείμενο. Είναι εκείνος ή εκείνη που θα συμπυκνώσει το συλλογικό σώμα.

Δυνατή θεατρική στιγμή

Η συνάντηση με τον Αργύρη Ξάφη που έχει αναλάβει να ερμηνεύσει αυτή τη βεντάλια ρόλων – σε μορφή μονολόγου κυρίως αλλά και διαλόγων – φέρνει στη σκηνή μια δυνατή θεατρική στιγμή. Ο Ξάφης είναι το νεκρό αγόρι, η μητέρα του, η δασκάλα του, ο φίλος του πατέρα του, και άλλες λιγότερο ή περισσότερο χρήσιμες μορφές για να ξεδιπλωθεί και να λυθεί το μυστήριο της ιστορίας και μαζί της ανθρώπινης ύπαρξης. Με μια εσωτερική ώθηση ο ηθοποιός μετακινείται από ρόλο σε ρόλο χωρίς καμία άλλη αλλαγή – εξωτερική, ενδυματολογική – παρά μόνο με τη χροιά της φωνής του, την κίνηση, το βλέμμα, τις χειρονομίες. Πλάθει εικόνες ποιητικές, ρεαλιστικές. Ζωντανεύει περιστατικά. Μονολογεί και διαλογίζεται. Κι όλα αυτά με τη φυσικότητα του ηθοποιού που αναζητά διαρκώς τη θεατρική ουσία – με την εμπειρία, τη γνώση, τη σεμνότητα και την ευαισθησία που τον χαρακτηρίζουν. Μια ερμηνεία που ξεπερνά, ενίοτε, και το ίδιο το κείμενο.