Περί «ήρεμης γειτονίας»

Η αποστροφή του λόγου του υπουργού Εξωτερικών Γεραπετρίτη στο Συνέδριο των Δελφών είναι αναμφίβολα πρωτοφανής στα διπλωματικά χρονικά: προανήγγειλε εμμέσως πλην σαφώς υποχωρήσεις της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας στην υπό εξέλιξη μυστική διαπραγμάτευση των δύο κρατών, καθώς και τη δική του ευθύνη γι’ αυτές. Είπε λοιπόν, επί λέξει, μεταξύ άλλων: «Εγώ θέλω να αφήσω μία παρακαταθήκη ήσυχης γειτονιάς. Οσο δεν λύνεται το υποκείμενο πρόβλημα της οριοθέτησης, πάντοτε θα υπάρχουν εντάσεις, και κάποια στιγμή πρέπει να δούμε τα πράγματα και με γενναιότητα. Ξέρω ότι δεν είναι μία ευχάριστη συζήτηση, είναι μια δύσκολη συζήτηση, η οποία δύσκολη συζήτηση πιθανότατα να έχει αρνητικές συνέπειες και για εκείνον ο οποίος διευθύνει τις συζητήσεις που πιθανότατα θα είμαι εγώ».

Πέραν όλων των άλλων, είναι ακατανόητο το πώς στο μυαλό του υπουργού Εξωτερικών οι υποχωρήσεις που δηλώνει η παραπάνω αποστροφή, οδηγούν στο εντελώς αίολο, παιδαριώδες συμπέρασμα μιας «ήσυχης γειτονίας». Δεν έχει επίγνωση του τι ζητά η Τουρκία; Ακόμα και την παράδοση κατοικημένων νησιών, όπως και την αυτονόμηση της Θράκης. Εκτός αν εννοεί ότι θα τα περιλάβει και αυτά στην «παρακαταθήκη» του. Οι υποχωρήσεις όχι μόνον θα απομειώσουν δικαιώματα, αλλά και θα σημάνουν περαιτέρω τουρκική πίεση έναντι μιας παραδομένης χώρας.

Η δήλωση αυτή έρχεται σε συνέχεια της αντίστοιχης του Πρωθυπουργού, όταν προ πολλού χρόνου είχε αυτοκλήτως πει ότι πρέπει να προετοιμαζόμαστε για υποχωρήσεις. Και οι δύο μαζί, πιστοποιούν αυτό που διαρκώς επισημαίνεται από εδώ επί πολλούς μήνες: ότι η «παρά φύσιν ησυχία» του Ερντογάν στο Αιγαίο δεν είναι τίποτε άλλο παρά προϊόν ασφαλούς διαβεβαίωσης από την ελληνική πλευρά ότι θα κάνει μεγάλα βήματα πίσω σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων. Αλλωστε το πιστοποιεί διαρκώς: συνεχίζει τον διάλογο ενώ τα μονίμως αναπάντητα κυριαρχικά τουρκικά χαστούκια πέφτουν βροχή, όπως εν προκειμένω στο ζήτημα των θαλασσίων πάρκων.

Τόσο η τότε δήλωση Μητσοτάκη όσο και η τωρινή Γεραπετρίτη δεν αφήνουν ελάχιστο περιθώριο αμφιβολίας ότι ο μυστικός διάλογος που διεξάγεται με την Τουρκία με την προσωπική τους εμπλοκή και εποπτεία θα αφήσει πίσω του μία Ελλάδα μειωμένης κυριαρχίας σε σχέση με εκείνη που παρέλαβαν. Το λένε οι ίδιοι δημόσια, ρητά και καθαρά. Ο λόγος που το κάνουν δεν είναι μόνον επειδή ελπίζουν ότι έτσι θα προετοιμάσουν την κοινή γνώμη και ότι θα φτιάξουν, όπως ελπίζουν, εσωτερικό κλίμα στήριξης μιας τέτοιας εξέλιξης – και μάλιστα πριν ακόμα να βγει το αποτέλεσμα της διαιτησίας, αν πρόκειται για κάτι τέτοιο, με εθελοντική παραίτηση από τα 12 μίλια.

Το κάνουν εξίσου και για να πείσουν τους Τούρκους ότι εννοούν πλήρως τη δέσμευση την οποία έχουν αναλάβει. Το γεγονός ότι εκτίθενται κατ’ αυτόν τον τρόπο, είναι η ισχυρότερη εγγύηση που μπορούν να παράσχουν στον Ερντογάν ότι θα πάνε μέχρι τέλους σε αυτά που προδήλως έχουν ήδη αποδεχθεί. Και αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίον ο δεύτερος απέχει συστηματικά ήδη επί περισσότερο από έναν χρόνο από τις γνωστές επί δεκαετίες καθημερινές προκλήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο. Επειδή ξέρει με βεβαιότητα ότι δεν θα χρειαστεί να πει ξανά εκείνο που είχε πει την προηγούμενη φορά, ότι για εκείνον ο Μητσοτάκης είχε τελειώσει επειδή τον είχε κοροϊδέψει. Τώρα, δεν τον κοροϊδεύει πια: οι εγγυήσεις είναι κορυφής, πολλαπλές και δημόσιες.

Δεν ξέρουμε ακόμα ποιες ακριβώς θα είναι οι κυβερνητικές υποχωρήσεις. Πάντως η ώρα τους πλησιάζει. Ομως ένα είναι βέβαιο: ότι η απομείωση της εθνικής κυριαρχίας όχι απλώς δεν αποτελεί δικαίωμα της όποιας κυβέρνησης, αλλά, αντίθετα, συνιστά βαρύτατη παραβίαση και των καθηκόντων της και του Συντάγματος όπως κι αν επιχειρήσει η κυβέρνηση να τη βαφτίσει. Και αυτό αφορά το σύνολό της.