Η Μέση Ανατολή ως πυριτιδαποθήκη

Καθώς η αυξανόμενη αναταραχή έχει φέρει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή στο χείλος του ολοκληρωτικού πολέμου, οι μετεκλογικές αλλαγές διάθεσης στο εσωτερικό της Τουρκίας – όπως πάντα στο επίκεντρο μιας ταραγμένης περιοχής – προσθέτουν στην πολυπλοκότητα της συνολικής εικόνας.

Το πιο απτό αποτέλεσμα από τις τοπικές εκλογές της 31ης Μαρτίου ήταν ότι ο πρόεδρος Ερντογάν και το ΑΚΡ δέχθηκαν το πιο σοβαρό πλήγμα στην επί δύο δεκαετίες διακυβέρνησή τους. Το αποτέλεσμα της κάλπης θα παραμείνει ως υπενθύμιση μιας τεράστιας απώλειας. Ως μέρος των συνεπειών της, η άσκηση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής περνά τώρα την πρώτη της δοκιμασία.

Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα είναι όλα εδώ. Η Αγκυρα έχασε την ευκαιρία για μια ακροσφαλή διπλωματία – ώστε να έχει λόγο – στον απόηχο της σφαγής της 7ης Οκτωβρίου από τη Χαμάς και της εισβολής του ισραηλινού στρατού (IDF) στη Γάζα.

Στο εσωτερικό, οι συνεχιζόμενες εμπορικές σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και του Ισραήλ παρά την ανθρωπιστική τραγωδία στη Γάζα, όπου σκοτώθηκαν περισσότερα από 12.000 παιδιά, μπορεί επίσης να έπαιξαν ρόλο στην αποξένωση των ψηφοφόρων από το AKP.

Ομως, ανεξάρτητα από τις ταλαντεύσεις, οι φονικές εντάσεις στην περιοχή δεν θα εξαφανιστούν, όπως ούτε η Τουρκία, από εκεί όπου βρίσκεται. Η αντιπολίτευση επέκρινε αυτό που χαρακτήρισε «σκόπιμη σιωπή», κι ενώ η Αγκυρα συνέχισε τα σχόλιά της για την ιρανική επίθεση στο Ισραήλ, είναι προφανές ότι «το Παλάτι» επέλεξε τον δρόμο της σιωπηλής διπλωματίας, αμβλύνοντας τη σκληρή ρητορική απέναντι στο Ιράν και ακόμη και στο Ισραήλ, ως έναν βαθμό.

Οι πολύ αφοσιωμένοι συνεργάτες του Ερντογάν, ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και ο τσάρος της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ιμπραχίμ Καλίν, εργάζονται υπερωρίες για να βρουν μια ισορροπία μεταξύ της εμπρηστικής ρητορικής του αφεντικού τους και του τι πρέπει να γίνει ώστε να διατηρηθεί μια βάση λογικής και να ελαχιστοποιηθεί η ζημιά στη διαρκώς κλονιζόμενη εξωτερική πολιτική της Τουρκίας.

Η σημερινή στάση της Αγκυρας, στις συνεχιζόμενες συνομιλίες με διάφορους παράγοντες, βασίζεται σε δύο πυλώνες: συνεχής εστίαση στη Γάζα και πίεση στον Νετανιάχου, καθώς και ενίσχυση των προσπαθειών για την αποτροπή εξάπλωσης του πολέμου στην περιοχή.

Πολυεπίπεδες προκλήσεις έχει μπροστά του ο ισχυρός άνδρας της Τουρκίας. Πολιτικά τραυματισμένος, στρέφει το βλέμμα στη σημαντική συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν στις 9 Μαΐου. Ο Ερντογάν, έχοντας ανάγκη για χρήματα, θα επιδιώξει να αναθερμάνει τις σχέσεις, να ολοκληρώσει τη συμφωνία για τα F-16, θα ακούσει επαίνους και συμβουλές από τον ομόλογό του για τη μείωση της έντασης μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας, και θα διερευνήσει το πεδίο για τη «μεγάλη επίθεση» που έχει δεσμευθεί να εξαπολύσει σε ιρακινό έδαφος, πλήττοντας στόχους του PKK.

Εν τω μεταξύ, η «σιωπηλή χορογραφία» της Τουρκίας είναι έντονη. Ο Φιντάν βρέθηκε στο Κατάρ (όπου είναι ο Ισμαήλ Χανίγιε). Ο Καλίν φέρεται ότι βρίσκεται σε συνομιλίες με τη Χαμάς για την απελευθέρωση ομήρων. Αυτό το Σαββατοκύριακο την Αγκυρα θα επισκεφθούν δύο εξέχουσες προσωπικότητες: ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου Σαμέχ Σούκρι, και ο ειδικός απεσταλμένος της Ρωσίας για τη Μέση Ανατολή, Βλαντιμίρ Σαφρόνκοφ.

Ο Yavuz Baydar είναι ανεξάρτητος δημοσιογράφος. Εχει τιμηθεί με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Τύπου. Αρθρογραφεί στη Svenska Dagbladet και είναι blogger στην ανεξάρτητη γαλλική MediaPart.