Ο μύθος του εύκολου χρήματος

Διαχρονικά υπήρχαν στην Ελλάδα διάφοροι μύθοι εύκολου και κυρίως αφορολόγητου πλουτισμού. Στη χώρα που πολλές φορές «ζούμε τον μύθο μας» και παλιότερα ζητούσαμε μέσω διαφημιστικού σλόγκαν του ΕΟΤ να τον ζήσουν και οι τουρίστες στην Ελλάδα, ήταν πολλές οι περιπτώσεις της ανέμελης φορολογικά ζωής. Λες και υπάρχει κάτι που πωλείται όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου και δεν υπάγεται σε φορολόγηση. Κι όμως πολλοί Ελληνες ακόμα σήμερα δεν το θεωρούν δεδομένο ότι κάθε προϊόν ή υπηρεσία, κάθε εισόδημα που δημιουργείται στην Ελλάδα υπάγεται σε φόρο. Προφανώς γιατί οι περισσότεροι δεν πληρώνουν. Ρωτούν άλλωστε πολλοί ακόμα και σήμερα με μοναδική φυσικότητα την παντελώς ανεδαφική ερώτηση «με ΦΠΑ ή χωρίς ΦΠΑ;». Σαν να ρωτάς «παράνομα ή νόμιμα», με την ίδια φυσικότητα λες και πρόκειται για μια επιλογή με τις ίδιες συνέπειες.

Από τον ελληνικό «μύθο» του αφορολόγητου πλουτισμού δεν θα μπορούσαν να ξεφύγουν οι απανταχού την επικράτεια celebrities. Σχεδόν δικαιωματικά, πάντα είχαν ένα ισχυρό μερίδιο στη «μαύρη» οικονομία. Εκμεταλλευόμενοι τα αργά αντανακλαστικά του κρατικού μηχανισμού, αλλά και την ιδιαίτερη συνθήκη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, άρχισαν στην αρχή δειλά δειλά και στη συνέχεια με μεγαλύτερη «επαγγελματικότητα» να χτίζουν δουλειές μέσω posts και εισοδήματα στο Διαδίκτυο. Ολα αφορολόγητα. Μαζί τους, συνένοχοι στο (φορολογικό) έγκλημα δεκάδες γνωστές ή άγνωστες επιχειρήσεις που κι αυτές αφορολόγητα και χωρίς να πληρώνουν τα τέλη της διαφήμισης προσπαθούσαν να κάνουν την καμπάνια τους διά της πλαγίας οδού. Ολα αυτά χωρίς να πληρώνουν ούτε ευρώ στο κράτος. Και ας δήλωναν ανυποψίαστοι ή ότι δεν γνώριζαν. Με κάποιον τρόπο έπαιρναν τις αμοιβές τους και με κάποιον τρόπο κάποιοι άλλοι τις έδιναν και αυτό δεν γινόταν μέσω τραπεζών. Αρα όλοι γνώριζαν. Και οι αμοιβές αύξαναν. Οι περίφημοι mega influencers που είχαν πάνω από 500.000 ακολούθους λέγεται ότι χρεώνουν από 3.000 έως 10.000 ευρώ ανά ανάρτηση. Οι πιο μικροί κινούνται κοντά στο χιλιάρικο. Υπάρχει και η «μαρίδα» που χρεώνει 100 έως 500 ανά ανάρτηση. Ολοι, εφόσον δεν τα δηλώνουν στην Εφορία, είναι το ίδιο φοροφυγάδες.

Προφανώς με την ηλεκτρονικοποίηση των πάντων και αυτή η δραστηριότητα έχει αρχίσει να μαζεύεται. Το κράτος, έστω και ως παραδειγματισμό, στέκεται στο ύψος του. Μπορεί και βλέπει, συγκρίνει και φορολογεί. Ακόμα και η Ευρωπαϊκή Ενωση ξύπνησε. Τα στοιχεία από τους πρώτους ελέγχους έδειξαν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των influencers πληρώνεται αλλά δεν το λέει, και κυρίως δεν δηλώνει, τις αναρτήσεις της.

Το θέμα δεν έχει να κάνει όμως μόνο με την είσπραξη των φόρων ή τη διακίνηση «μαύρου» χρήματος. Εχει να κάνει με την παραπλάνηση. Με τις ψεύτικες ελπίδες. Με έναν «μύθο» που εμποτίζουμε ιδιαίτερα τη νέα γενιά, ότι είναι εύκολο τελικά να βγάλει κάποιος πολλά χρήματα. Αρα δεν χρειάζεται να προσπαθήσει πολύ. Και αυτό είναι το χειρότερο μήνυμα που μπορούμε να περάσουμε, αυτό της ήσσονος προσπάθειας και του μεγάλου οφέλους.