«Αγκάθι η διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός»

Η Αίγυπτος σε συντονισμό με τις ΗΠΑ και το Κατάρ προσπαθούν να περιορίσουν τις σημαντικές διαφορές στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς για τη διασφάλιση κατάπαυσης του πυρός, δηλώνει στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο αιγύπτιος πρεσβευτής  Καρίμ Χάγκαγκ, καθηγητής σήμερα στο Τμήμα Δημόσιας Πολιτικής και Διοίκησης του Αμερικανικού Πανεπιστημίου στο Κάιρο (AUC). Ο έμπειρος διπλωμάτης, ο οποίος συμμετέχει στο 9ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, που ολοκληρώνεται σήμερα (13 Απριλίου), τονίζει επίσης ότι η αναγκαστική μετακίνηση Παλαιστινίων πέρα από τα σύνορα στο Σινά αποτελεί κόκκινη γραμμή για την Αίγυπτο.

«Το Κάιρο βρίσκεται στο επίκεντρο των διπλωματικών προσπαθειών για τη διασφάλιση κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, σε πολύ στενό συντονισμό με την κυβέρνηση Μπάιντεν και το Κατάρ. Αυτές οι διαπραγματεύσεις έχουν αποδειχθεί αρκετά περίπλοκες, διότι οποιαδήποτε συμφωνία χρειάζεται να περιλαμβάνει ανταλλαγή αιχμαλώτων μεταξύ των δύο πλευρών, επιστροφή εκτοπισμένων Παλαιστινίων στα βόρεια της Γάζας, την αύξηση των ανθρωπιστικών προμηθειών στη Γάζα, μια ρύθμιση σχετικά με τη στρατιωτική παρουσία του Ισραήλ στη Γάζα, όπως ζητεί η Χαμάς, και τον τερματισμό των συγκρούσεων. Η Αίγυπτος μαζί με τις ΗΠΑ και το Κατάρ προσπαθούν να περιορίσουν τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών» επισημαίνει ο αιγύπτιος διπλωμάτης, ο οποίος έχει υπηρετήσει σε πολυάριθμες θέσεις με επίκεντρο, μεταξύ άλλων, τις σχέσεις ΗΠΑ – Αιγύπτου και την περιφερειακή ασφάλεια της Μέσης Ανατολής,

ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΚΑΙ ΑΡΝΗΣΕΙΣ. «Το Ισραήλ συμφώνησε να επιστρέψει ορισμένους εκτοπισμένους Παλαιστινίους στον Βορρά, αλλά όχι στους αριθμούς που ζητεί η Χαμάς, και αρνήθηκε να δεχτεί το αίτημα της Χαμάς να αποσύρει τις στρατιωτικές δυνάμεις από τη Γάζα ως μέρος οποιασδήποτε εκεχειρίας. Επιπλέον, οι διαπραγματεύσεις όσον αφορά την ανταλλαγή κρατουμένων είναι εξαιρετικά περίπλοκες καθώς αφορούν ζητήματα εκλογής του χρόνου και τις διαφορετικές κατηγορίες κρατουμένων και από τις δύο πλευρές. Η μεγαλύτερη διαφορά σχετίζεται με τη διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός. Η Χαμάς απαιτεί μόνιμη κατάπαυση του πυρός, ενώ το Ισραήλ είναι πρόθυμο να συμφωνήσει μόνο σε προσωρινή διακοπή των μαχών για να επιτραπεί η ανταλλαγή κρατουμένων» επεξηγεί, θυμίζοντας ότι η Αίγυπτος συμμετείχε πολύ στενά σε όλους τους προηγούμενους γύρους σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς από το 2008. «Ο ρόλος της Αιγύπτου ήταν κεντρικός σε όλες τις πτυχές που σχετίζονται με τη σύγκρουση στη Γάζα, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών ανοικοδόμησης, ανθρωπιστικής βοήθειας, διαπραγματεύσεων για συμφωνίες συμφιλίωσης μεταξύ Φατάχ και Χαμάς προκειμένου να ξεπεραστεί ο διαχωρισμός μεταξύ της Δυτικής Οχθης και της Γάζας και φυσικά των πολυάριθμων συμφωνιών κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς για να τερματίσει τους επαναλαμβανόμενους γύρους μαχών μεταξύ των δύο πλευρών».

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ. Ποια λύση θεωρεί προτιμότερη και πιο ρεαλιστική; «Οποιαδήποτε λύση πρέπει να ξεκινήσει με τον άμεσο τερματισμό του πολέμου και μια επείγουσα, συντονισμένη προσπάθεια από όλα τα περιφερειακά και διεθνή μέρη για την ανακούφιση της δεινής ανθρωπιστικής κατάστασης στη Γάζα» τονίζει. «Αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα αυτή η τρομερή ανθρωπιστική κατάσταση, μπορεί να υπάρξει μικρή προοπτική για μακροπρόθεσμη σταθερότητα για τη Γάζα. Μετά τον πόλεμο, η βέλτιστη λύση είναι η επιστροφή της Παλαιστινιακής Αρχής στη Γάζα στο πλαίσιο κάποιας μορφής συμφωνίας συμφιλίωσης μεταξύ της Φατάχ και της Χαμάς. Αυτό θα εξασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει κενό διακυβέρνησης στη Γάζα μετά τον πόλεμο, θα διασφαλίσει την ταχεία παροχή υπηρεσιών και ένα αποδεκτό πλαίσιο για την ανασυγκρότηση και ανθρωπιστική βοήθεια μετά τη σύγκρουση». Ομως, όπως λέει, η κυβέρνηση Νετανιάχου «έχει κατηγορηματικά απορρίψει» τη λύση αυτή. «Το σχέδιο του Ισραήλ για την επόμενη μέρα στη Γάζα βασίζεται στη διατήρηση μιας μακροπρόθεσμης ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας και κάποια μορφή τοπικής, μη εθνικής παλαιστινιακής διακυβέρνησης. Αυτό φυσικά θα ήταν μια συνταγή για συνεχιζόμενη σύγκρουση. Μια ισραηλινή στρατιωτική παρουσία στη Γάζα θα παρατείνει τη σύγκρουση με υπολείμματα της Χαμάς και ελλείψει Παλαιστινιακής Αρχής οποιαδήποτε ρύθμιση διακυβέρνησης στη Γάζα θα στερείται νομιμότητας. Σε μια τέτοια κατάσταση, δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι η διεθνής κοινότητα ή τα περιφερειακά κράτη θα συμφωνήσουν να επενδύσουν σε προσπάθειες ανοικοδόμησης» εκτιμά. Κατά τον αιγύπτιο πρώην πρέσβη, «δεν μπορεί να υπάρξει αυτοτελής λύση μόνο για τη Γάζα. Η Γάζα πρέπει να ενσωματωθεί στη Δυτική Οχθη ως μέρος μιας συνολικής λύσης της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσω της εγκατάστασης ενός παλαιστινιακού κράτους κατά μήκος των συνόρων του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Προσπάθεια εξεύρεσης λύσης για τη Γάζα που είναι αποσυνδεδεμένη από την επίλυση της ευρύτερης σύγκρουσης θα αποτύχει αναπόφευκτα και θα οδηγήσει σε περισσότερη αστάθεια».

Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ. Σχετικά με τη συμβολή της Αιγύπτου στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, υποστηρίζει ότι από την αρχή της σύγκρουσης η Αίγυπτος έχει δώσει προτεραιότητα στη μέγιστη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα μέσω της συνοριακής διέλευσης της Ράφα. «Περίπου το 80% όλων των ανθρωπιστικών προμηθειών που εισέρχονται στη Γάζα περνούν από τη Ράφα. Αλλά οι ανθρωπιστικές προσπάθειές μας έχουν επανειλημμένα ματαιωθεί από το Ισραήλ» λέει, επισημαίνοντας ότι τα πολυάριθμα εμπόδια από το Ισραήλ ώθησαν την Αίγυπτο να συμμετάσχει στις προσπάθειες παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας αεροπορικώς.

«Η απειλή του Ισραήλ να επιτεθεί στη Ράφα ενέχει πολύ σοβαρό κίνδυνο κλιμάκωσης της ανθρωπιστικής κατάστασης. Υπάρχουν περίπου 1,5 εκατ. Παλαιστίνιοι που καταφεύγουν στη Ράφα. Οποιαδήποτε ισραηλινή επίθεση στην πόλη θα κάνει την κατάσταση πολύ χειρότερη. Θα εμποδίσει τη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας που εισέρχεται στη Γάζα μέσω του περάσματος της Ράφα και πιθανώς να οδηγήσουν στην αναγκαστική μετακίνηση Παλαιστινίων πέρα από τα σύνορα στο Σινά, το οποίο η Αίγυπτος έχει δηλώσει ότι είναι κόκκινη γραμμή και δεν το δέχεται. Το Ισραήλ πρέπει να σταθμίσει τις συνέπειες των πράξεών του, όχι μόνο για χάρη των αθώων Παλαιστινίων. Οσο περισσότερο συνεχίζεται η σύγκρουση τόσο περισσότερο το Ισραήλ υπονομεύει τις προοπτικές για την ειρήνη και τη συνύπαρξη, η οποία τελικά αποτελεί απειλή για το ίδιο το Ισραήλ» τονίζει.