Ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ελληνική Δικαιοσύνη

Προτού απευθύνω αυτά τα λόγια, σκέφτηκα καλά εάν θα ήταν επιθυμία του να ακουστούν, μιας και ήταν πάντα άνθρωπος των έργων, που δεν επεδίωκε τον έπαινο, ενώ ήταν πάντα επιφυλακτικός στο να μιλάνε δημόσια για εκείνον.

Ωστόσο, θεωρώ χρέος μου να αφιερώσω κάποιες σκέψεις μου για το πέρασμά του από τη ζωή που τόσο πολύ επηρέασε εμάς, την οικογένειά του, τους φίλους του, τους συναδέλφους του, ανθρώπους που προσέφυγαν στη βοήθειά του, αλλά και την ίδια τη Δικαιοσύνη, την οποία επί 40 έτη διακόνησε.

Ο Δημήτρης Λινός γεννήθηκε στη Χίο, το αγαπημένο του νησί, τον Ιούλιο του 1939, λίγο πριν από το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι πρώτες του παιδικές παραστάσεις τον διαμόρφωσαν ως άνθρωπο και ως δικαστή. Οπως συχνά έλεγε, όταν μικρό παιδί έβλεπε ανθρώπους στον δρόμο πρησμένους από την έλλειψη λαδιού, ρωτούσε με την παιδική αθωότητά του τον δικό του πατέρα «μπαμπά, γιατί εμείς να έχουμε λάδι και εκείνοι οι άνθρωποι όχι;». Αυτός ήταν ο σπόρος της κοινωνικής ευαισθησίας και του αισθήματος δικαιοσύνης που άνθισε μέσα του και τον διέκρινε σε όλη τη μετέπειτα πορεία του.

Είχε την ευλογία να έχει ευτυχισμένα παιδικά χρόνια και να τον μεγαλώσουν δυο ενάρετοι γονείς, τους οποίους από νωρίς έκανε υπερήφανους. Εχοντας όραμα να κάνει κάτι σπουδαίο στη ζωή του, έφυγε από το νησί το 1957 για να φοιτήσει στη Νομική Σχολή Αθηνών. Μόνος του, χωρίς να έχει κάποια οικογενειακή νομική παράδοση και μελετώντας νυχθημερόν μαζί με τον συγκάτοικο και αδελφικό του φίλο – τον μετέπειτα εξέχοντα καθηγητή της Αρχαιολογίας Βασίλη Λαμπρινουδάκη –, κατάφερε να ολοκληρώσει τις σπουδές του και λίγα χρόνια αργότερα, τον Ιανουάριο του 1967, να επιτύχει πρώτος στον εισαγωγικό διαγωνισμό των δικαστών. Λίγους μήνες μετά ήρθε στη χώρα η δικτατορία. Θυμάμαι, όταν σε ρωτούσα εάν φοβήθηκες την περίοδο εκείνη να ασκήσεις τα καθήκοντά σου, μου απαντούσες με τη φράση «καθόλου, ο δικαστής δεν πρέπει να φοβάται τίποτα» και μου εξιστορούσες ότι δεν φοβήθηκες ακόμα και όταν αρνήθηκες να διοριστείς τότε ανακριτής, λέγοντας, με το αφοπλιστικό σου χιούμορ, στον προϊστάμενο του δικαστηρίου ότι επειδή αγαπάς το Εργατικό Δίκαιο, θα επιθυμούσες να παραμείνεις στο τμήμα Εργατικού Δικαίου, ή δεν πτοήθηκες ακόμα και όταν ο τότε επιθεωρητής σου, θεωρώντας σε μη αρεστό, μείωσε την έκθεση επιθεώρησής σου χαρακτηρίζοντάς σε ως δικαστή «μετρίας φιλοπονίας». Η δημοκρατική του συνείδηση άλλωστε ήταν αυτή που οδήγησε στο διορισμό του ως πρώτου μεταπολιτευτικού δημάρχου Κηφισιάς, αλλά και στη δραστηριοποίησή του, μαζί με άλλους συναδέλφους του, για την επαναλειτουργία της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων.

Από τα πρώτα χρόνια της δικαστικής του σταδιοδρομίας ξεχώριζε. Στη Σάμο, όπου πρωτοδιορίστηκε ως πρωτοδίκης το 1968 ή αργότερα το 1978 στην Αλεξανδρούπολη, όπου τοποθετήθηκε νέος πρόεδρος Πρωτοδικών, έβλεπαν όλοι έναν δικαστή με απαράμιλλη ευγένεια, προσήνεια και απλότητα που μαγνήτιζε τους πάντες: δικαστές, δικηγόροι, δικαστικοί υπάλληλοι, απλοί πολίτες μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να έρθουν στο γραφείο του και να βρουν λύση στο πρόβλημά τους. Εχοντας μάλιστα πρόσφατα επιστρέψει από την εκπαιδευτική του άδεια στο Λονδίνο, όπου κατάφερε να γίνει ένας από τους πρώτους έλληνες δικαστές που απέκτησαν μεταπτυχιακό τίτλο στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο, πριν ακόμα η χώρα μας ενταχθεί στην τότε ΕΟΚ, είχε μια νέα, διαφορετική, για την εποχή και για τα εγχώρια ειωθότα, αντίληψη για το πώς πρέπει να φέρεται ένας δικαστής. Μου έλεγε πολλές φορές: «Χριστόφορε, ο δικαστής δεν πρέπει να είναι αναχωρητής, φοβικός και απομονωμένος από την κοινωνία. Πρέπει να είναι εξωστρεφής, να μιλάει σε όλους, να λέει ελεύθερα και με παρρησία την άποψή του».

Την αντίληψή του αυτή υποστήριξε και όταν η πολιτεία τον τίμησε με την επιλογή του στο ανώτατο αξίωμα του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, όντας ο πρώτος ουσιαστικά δικαστικός λειτουργός που άνοιξε την πόρτα του Αρείου Πάγου στους εκπροσώπους του Τύπου. Εκεί, όπου επί τριετία παρέμεινε, άφησε πραγματικά ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στην ελληνική Δικαιοσύνη. Με τις εισηγήσεις του προς την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, πάντοτε προστατευτικές προς τους αδυνάμους, με την εξαιρετική ικανότητά του να διαχειρίζεται με νηφαλιότητα κρίσεις, με τις μεγάλες ψυχικές αντοχές που χρειάστηκε να επιδείξει όταν με πόνο επέλεξε να ελέγξει πειθαρχικά κάποιους λίγους συναδέλφους του που δεν είχαν τιμήσει τον όρκο τους, με τη στωικότητά του όταν δεχόταν προσωπικές προσβολές, κυρίως όμως με την ακλόνητη πίστη του στην έννοια της δικαστικής ανεξαρτησίας, την οποία έναντι όλων υπερασπίστηκε, αποδεικνύοντας περίτρανα ότι όταν ο δικαστής θέλει να είναι ανεξάρτητος, μπορεί να είναι ανεξάρτητος. Αλήθεια, ποιος μπορεί να ξεχάσει το σκίτσο του σε μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδα («Το Βήμα της Κυριακής», 24/11/2008), στο οποίο απεικονίστηκε με το δεξί του χέρι να κρατά το ξίφος της Δικαιοσύνης και με το αριστερό χέρι να κρατά τον ζυγό της Δικαιοσύνης, σε καθεμία πλευρά του οποίου υπήρχαν τα εμβλήματα των δύο μεγάλων τότε πολιτικών κομμάτων.

Δεν υπήρξε μόνο ένας μεγάλος δικαστής. Υπήρξε ένας υποδειγματικός σύζυγος και ένας στοργικός γονιός.

Ο τρόπος που υπηρέτησε το λειτούργημά του, ο τρόπος που στάθηκε στην οικογένειά του, στους συγγενείς του, στους φίλους του, σε όλους τους ανθρώπους που όταν ζητούσαν τη συμβουλή και τη βοήθειά του χωρίς δεύτερη σκέψη τις προσέφερε, ο καρτερικός τρόπος με τον οποίο τα τελευταία χρόνια της ζωής του υπέμεινε τις δοκιμασίες της υγείας του, θα είναι για εμένα και όλη του την οικογένεια οδηγός.

Ο Χριστόφορος Λινός είναι εφέτης – προϊστάμενος του Πρωτοδικείου Αθηνών και το κείμενο αποτελεί μέρος του επικήδειου που εκφώνησε για τον εκλιπόντα πατέρα του