Το πρόβλημα είναι η συσκότιση

Ενώ ο Τύπος ανέδειξε τη μονταζιέρα στις συνομιλίες του σταθμάρχη, που προηγήθηκαν του δυστυχήματος των Τεμπών, δίχως να υποδείξει ενόχους, η αντιπολίτευση μπορεί να κατηγορηθεί ότι βάζει την κυβέρνηση στο κάδρο των ευθυνών ώστε να αντλήσει πολιτικά οφέλη

Δεν μπορώ να μιλήσω εκ μέρους της αντιπολίτευσης αλλά μπορώ να μιλήσω από την σκοπιά ενός απλού πολίτη. Το πρόβλημα ποτέ δεν ήταν αν έχουν ποινικές ευθύνες κυβερνητικά ή πολιτικά στελέχη της ΝΔ, αλλά το γεγονός ότι αποκλείστηκε εκ προοιμίου αυτό το ενδεχόμενο. Με άλλα λόγια, το πρόβλημα εξαρχής και μέχρι σήμερα είναι η επιχείρηση συσκότισης εκ μέρους της κυβέρνησης. Η εκμετάλλευση της πλειοψηφίας στη Βουλή ώστε να μη συγκροτηθεί προανακριτική επιτροπή που θα έχει αυξημένες αρμοδιότητες για τη διερεύνηση των ποινικών ευθυνών. Ο αποκλεισμός μαρτύρων που πιθανόν θα οδηγούσαν σε υπόδειξη ευθυνών πολιτικών προσώπων. Η άρνηση για συζήτηση της δικογραφίας του εφέτη Λάρισας. Η οχύρωση πίσω από τις βουλευτικές ασυλίες ώστε να μην επιτραπεί στην ευρωπαϊκή Εισαγγελία να πάει σε βάθος την έρευνά της.

Ο Πρωθυπουργός, με παρέμβασή του στη θλιβερή επέτειο του ενός έτους από το δυστύχημα, δήλωσε ότι θα υπάρξει φως στην υπόθεση και θα τιμωρηθούν οι ένοχοι. Ομως τι αξία έχει πλέον αυτή η διαβεβαίωση; Την ίδια στιγμή που δηλώνει ότι θα χυθεί άπλετο φως, κατεβάζει στόρια και ρολά, αποκλείει το φως του ήλιου και ανάβει ένα αδύναμο φακό που φωτίζει μόνο την πτυχή της υπόθεσης που τον εξυπηρετεί. Αυτό έκανε και με τις υποκλοπές, όταν πολλές εκφάνσεις της έρευνας προσέκρουαν δήθεν στο εθνικό συμφέρον. Επιτέθηκε στον πρόεδρο της αρμόδιας ανεξάρτητης Αρχής πριν προλάβει να αποκαλύψει περισσότερα, ενώ το πιο κεντρικό πρόσωπο της υπόθεσης, ο ανιψιός του, o κ. Δημητριάδης, δεν έχει καταθέσει μέχρι σήμερα όσα γνωρίζει στη Δικαιοσύνη.

Αυτό έκανε και με το Προσφυγικό και τα επικίνδυνα pushbacks για τα οποία κατηγορείτο. Δύο φορές ερωτήθηκε από ξένες δημοσιογράφους: τη μια εξοργισμένος διαβεβαίωνε ότι η δημοσιογράφος δεν είχε πάει ποτέ στη Σάμο («No! You have not been to Samos!»), την άλλη δήλωσε σε δημοσιογράφο του CNN ότι έχει ξεκινήσει έρευνα για περιστατικό που αποκάλυψαν οι «New York Times» και για την οποία, ωστόσο, δεν ανακοινώθηκε πόρισμα ποτέ. Αυτό έκανε και στο ναυάγιο της Πύλου, όπου, αν και έλαβε χώρα επί υπηρεσιακής κυβέρνησης, η κυβέρνηση της ΝΔ ποτέ δεν έριξε φως ώστε να μάθουμε τι πραγματικά συνέβη. Πλέον οι ελπίδες μας έχουν βασιστεί, σε ό,τι αφορά την ελληνική πλευρά, στον Συνήγορο του Πολίτη και, όπως πάντα, σε θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ενωσης, καθώς υπάρχουν στοιχεία από τη Frontex για τον τρόπο που ενήργησαν οι ελληνικές αρχές.

Εχει ευθύνη η κυβέρνηση για όλα αυτά τα ζητήματα; Βεβαίως έχει και δεν αναιρείται με τη μετάθεση της ευθύνης στη δικαστική εξουσία, πόσω μάλλον όταν ταυτόχρονα υψώνει ένα τείχος διαδικασιών, υποτιθέμενου εθνικού συμφέροντος και βουλευτικών ασυλιών που δεν επιτρέπουν την εις βάθος διερεύνηση των ζητημάτων αυτών από τους αρμόδιους φορείς. Οι συμπολίτες μας συχνά θεωρούν ότι τα ζητήματα της δημοκρατίας είναι δευτερεύοντα εφόσον διαγράφεται μια, έστω ισχνή, θετική οικονομική πορεία και συμβιβάζονται με την παρούσα κυβέρνηση θεωρώντας ότι οι άλλοι πολιτικοί αρχηγοί δεν είναι εξίσου ικανοί στο πεδίο της οικονομίας. Χωρίς ισχυρή δημοκρατία, ωστόσο, η ανάπτυξη είναι ιδιαιτέρως επισφαλής και η κοινωνία γίνεται πολλαπλά ευάλωτη όταν έρθει κάποια στιγμή – αναπόφευκτα – η ύφεση. Στις πιο δύσκολες οικονομικά στιγμές υπάρχει η ανάγκη για το φως και τη διαφάνεια του κράτους δικαίου, το οποίο δυστυχώς θα βγει βαθιά λαβωμένο από την τωρινή διακυβέρνηση.

Ο Αλέξης Αρβανίτης είναι επίκουρος καθηγητής Κοινωνικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης