Τα τρία σενάρια {CR}για τη δεύτερη θέση

Μια από τις μάχες των ευρωεκλογών που έχουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι αυτή για τη δεύτερη θέση. Το έδειξε η τελευταία δημοσκόπηση της Metron Analysis για το Mega, που έφερε ξανά, έπειτα από αρκετούς μήνες, τον ΣΥΡΙΖΑ να προηγείται του ΠΑΣΟΚ: τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης διεκδικούν κάτι παραπάνω από τη συμβολική επικύρωση, σε πανελλαδική κάλπη, του ρόλου της πραγματικής αξιωματικής αντιπολίτευσης – η μεταξύ τους κόντρα επηρεάζει, σε υπαρξιακό επίπεδο, την επόμενη ημέρα στην Κεντροαριστερά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το σχήμα που θα κοντράρει τη ΝΔ στις επόμενες εθνικές εκλογές. Η τελική ευθεία είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς ακόμα και η μεταξύ τους διαφορά επηρεάζει με τον δικό της τρόπο τις εξελίξεις – άλλο μια «καθαρή» σχέση μεταξύ του δεύτερου και του τρίτου και άλλο μια οριακή ισοπαλία.

Σε κάθε περίπτωση, παρότι έτσι φαίνεται, η δεύτερη θέση στις ευρωεκλογές δεν είναι μόνο παιχνίδι για δύο. Στην εξίσωση μπαίνει ένα ακόμα σενάριο, που δεν κερδίζει στις πιθανότητες, κανείς όμως δεν το βγάζει με βεβαιότητα από το τραπέζι της συζήτησης. Και αυτό έχει πρωταγωνιστή έναν περιφερειακό παίκτη δεξιά της Δεξιάς, τον Κυριάκο Βελόπουλο – η Ελληνική Λύση φαίνεται πως έχει τις ταχύτερες τάσεις ανόδου αυτής της περιόδου.

Σενάριο 1

Η «πράσινη» επιστροφή

Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στο να πετύχει αυτό που επιδιώκει την τελευταία δεκαπενταετία – να επανέλθει στον πυρήνα του προοδευτικού πόλου που θα σταθεί απέναντι στη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, σημαίνοντας και την επαναφορά του κλασικού μεταπολιτευτικού δικομματισμού. Το σενάριο κάθε άλλο παρά απίθανο είναι, παρά την κάμψη που δείχνουν οι τελευταίες μετρήσεις: και από τα πλέον επίσημα χείλη, αυτά του Νίκου Ανδρουλάκη, διατυπώνεται δημόσια η εκτίμηση πως το ΠΑΣΟΚ όχι μόνο θα βρεθεί στη δεύτερη θέση, αλλά θα σημειώσει και αύξηση των ποσοστών του σε σχέση με αυτά που πήρε στις εθνικές εκλογές. Με αυτήν την προϋπόθεση, ο πρόεδρος του κόμματος μιλάει για το «επόμενο βήμα», το οποίο έχει περιγράψει ως ένα ευρύ προοδευτικό προσκλητήριο, αρχικά σε επίπεδο κοινωνίας, με κινητήριο δύναμη το ΠΑΣΟΚ.

Μια ενδεχόμενη δεύτερη θέση στις ευρωεκλογές για το ΠΑΣΟΚ θα έχει δύο ευεργετικές ιδιότητες για το κόμμα: η πρώτη είναι πως η επιστροφή του θα εγγραφεί στο προοδευτικό ακροατήριο που ακόμα το αντιμετωπίζει δύσπιστα, χαμηλώνοντας τους «πράσινους» δείκτες κυβερνησιμότητας. Η δεύτερη είναι πως με αυτόν τον τρόπο θα σβήσουν όλες οι εσωκομματικές γκρίνιες που έχουν αρχίσει να παρουσιάζονται το τελευταίο διάστημα, στρέφοντας την προσοχή όλων σε έναν κοινό στόχο.

Σενάριο 2

Ο ΣΥΡΙΖΑ αντέχει

Ο ΣΥΡΙΖΑ αυτήν την περίοδο βιώνει αντιστρόφως ανάλογα αυτό που του συνέβη το 2012, όταν από ένα κόμμα στα χαμηλά μονοψήφια ποσοστά και στο όριο της εισόδου στην Βουλή κατάφερε να αναδειχθεί σε αξιωματική αντιπολίτευση, αλλάζοντας το παγιωμένο δίπολο που υπήρχε ως τότε. Η καθίζηση των διπλών εκλογών του καλοκαιριού και οι αλλαγές που ήρθαν το επόμενο εξάμηνο σήμαιναν μια ενδεχομένως μη αναστρέψιμη πορεία – μετά το επεισοδιακό συνέδριο του κόμματος, ωστόσο, φαίνεται πως ο ΣΥΡΙΖΑ επιδεικνύει δημοσκοπική αντοχή. Αν καταφέρει να μείνει στη δεύτερη θέση στις ευρωεκλογές, θα έχει ανακόψει την πτώση του.  

Παράλληλα, τα εσωκομματικά ζητήματα του ΣΥΡΙΖΑ και η αμφισβήτηση του Στέφανου Κασσελάκη από μια μερίδα στελεχών, που μπήκαν σε παύση μέχρι τις κάλπες και βρίσκονται ακόμα εν αναμονή του αποτελέσματος, εφόσον συνεχιστούν θα προσεγγίζονται πλέον διαφορετικά – ειδικά στην περίπτωση που ο ΣΥΡΙΖΑ καταφέρει να βγει δεύτερος, μακριά ωστόσο από το ποσοστό των ευρωεκλογών. Ο Κασσελάκης θα έχει μια ευκαιρία να παρουσιάσει το ολοκληρωμένο σχέδιό του για τον μετασχηματισμό του ΣΥΡΙΖΑ σε ένα κόμμα του ευρύτερου κεντροαριστερού χώρου, με το καταστατικό συνέδριο που θέλει να κάνει το φθινόπωρο. Η αλλαγή μορφής του ΣΥΡΙΖΑ έχει κι αυτή ξεκάθαρο στόχο: την πρωτοβουλία των κινήσεων στον προοδευτικό πόλο, χωρίς την κακή κληρονομιά της κυβερνητικής περιόδου 2015-2019.

Σενάριο 3

Σοκ εκ δεξιών

Η πιθανότητα η Ελληνική Λύση να βρεθεί στη δεύτερη θέση στις ερχόμενες ευρωεκλογές δεν συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες να βγει αληθινή. Αυτό που ανησυχεί τους δημοσκόπους, όμως, είναι πως, εκμεταλλευόμενη την κοινωνική ατζέντα που έχει δημιουργηθεί τους τελευταίους μήνες και την απογοήτευση δεξιών ψηφοφόρων από τη ΝΔ, «μαζεύει» ψηφοφόρους από παντού, ως εκφραστής της δυσαρέσκειας.

Η άνοδος του κόμματος του Κυριάκου Βελόπουλου γίνεται σε πιο γοργούς ρυθμούς, ωστόσο, με βάση τα δεδομένα που διατίθενται στους ερευνητές, δεν είναι ικανή να προσπεράσει ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, κατακτώντας τη δεύτερη θέση – στο πεδίο υπάρχει και το ΚΚΕ, που όμως έχασε ένα κομμάτι της δυναμικής του στο προοδευτικό ακροατήριο στους χειρισμούς των Τεμπών και των ομόφυλων ζευγαριών. Στην περίπτωση, όμως, που ο ρυθμός ανόδου συνεχίσει ή γίνει έκπληξη την ημέρα των εκλογών, τότε θα σημαίνει πως το ρεύμα που στήριξε τον Βελόπουλο κινήθηκε κάτω από το ραντάρ – πέρα από τη γνωστή ενίσχυσή του στη Βόρεια Ελλάδα. Το σοκ θα είναι διπλό, γιατί θα είναι η πρώτη φορά στην ελληνική Μεταπολίτευση που ένα κεντροδεξιό κόμμα, όπως η ΝΔ, θα βρει απέναντί της όχι έναν κεντροαριστερό πόλο, αλλά έναν ακόμα πιο δεξιό αντίπαλο – και από μόνο του, αυτό το δεδομένο θα επηρεάσει τόσο την κυβέρνηση όσο και τον αντίπαλό της πόλο, που θα ψάξει τρόπο να αντιδράσει.