Παντοδύναμος με πάνω από 87% στις «εκλογές»

Το ποσοστό που έλαβε ο Βλαντίμιρ Πούτιν στις εκλογές στη Ρωσία, οι οποίες ολοκληρώθηκαν την Κυριακή, έφθασε το 87,28% σύμφωνα με την ανακοίνωση της εκλογικής επιτροπής, που αντιστοιχεί σε 76 εκατομμύρια ψήφους. Ξεκινάει έτσι την πέμπτη του θητεία με ένα ποσοστό-ρεκόρ στη μετασοβιετική εποχή που ενισχύει την εξουσία του – αν και χιλιάδες αντίπαλοι πραγματοποίησαν διαμαρτυρία το μεσημέρι της Κυριακής στα εκλογικά τμήματα και οι δυτικές χώρες επιμένουν ότι η ψηφοφορία δεν ήταν ούτε ελεύθερη ούτε δίκαιη.

Στη χθεσινή πρώτη ομιλία του μετά τις εκλογές, όπου η συμμετοχή έφθασε το 77% και ήταν η μεγαλύτερη στη μετασοβιετική ιστορία της χώρας, ο 71χρονος Πούτιν προειδοποίησε τη Δύση ότι μια άμεση σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ θα σήμαινε ότι ο πλανήτης βρίσκεται ένα βήμα μακριά από τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά είπε ότι σχεδόν κανείς δεν επιθυμεί ένα τέτοιο σενάριο. Πρόσθεσε ότι στρατιωτικό προσωπικό του ΝΑΤΟ είναι ήδη παρόν στην Ουκρανία, λέγοντας ότι η Ρωσία έχει καταγράψει συζητήσεις και στα αγγλικά και στα γαλλικά στο πεδίο της μάχης.

Ο ρώσος πρόεδρος είπε ακόμα ότι η χώρα του εξετάζει το ενδεχόμενο να δημιουργήσει μια ζώνη ασφαλείας μέσα στο ουκρανικό έδαφος. «Δεν αποκλείω ότι, λαμβάνοντας υπόψη τα τραγικά γεγονότα που συμβαίνουν σήμερα, θα αναγκαστούμε κάποια στιγμή, όταν το κρίνουμε σκόπιμο, να δημιουργήσουμε μια συγκεκριμένη ζώνη ασφαλείας σε εδάφη που βρίσκονται σήμερα υπό το καθεστώς του Κιέβου», τόνισε, ώστε να αποτρέπεται η πρόσβαση ξένων όπλων στο ρωσικό έδαφος.

Ο Μιχαΐλο Ποντόλιακ, σύμβουλος του ουκρανού προέδρου Ζελένσκι, έσπευσε να δηλώσει ότι η πρόθεση του Πούτιν για δημιουργία ζώνης ασφαλείας εντός της ουκρανικής επικράτειας αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η Μόσχα σχεδιάζει να κλιμακώσει τον πόλεμό της στην Ουκρανία. «Πρόκειται για ευθεία δήλωση ότι ο πόλεμος θα κλιμακωθεί», τόνισε ο Ποντόλιακ. «Ολα αυτά αποτελούν άμεση απόδειξη ότι η Ρωσική Ομοσπονδία δεν είναι έτοιμη να ζήσει σε σύγχρονες κοινωνικές και πολιτικές σχέσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα απόλυτα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων χωρών».

Οι αντιδράσεις

Οι περισσότερες δυτικές χώρες, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία και οι ΗΠΑ, καταδίκασαν τον μη δημοκρατικό τρόπο με τον οποίο έγιναν οι εκλογές στη Ρωσία. Ο Πούτιν απέρριψε την κριτική αυτή, λέγοντας ότι οι εκλογές στις ΗΠΑ δεν ήταν δημοκρατικές και επέκρινε τη χρήση της κρατικής εξουσίας εναντίον του Ντόναλντ Τραμπ. «Ολος ο κόσμος γελάει με αυτό που συμβαίνει εκεί», είπε ο Πούτιν για τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Είναι απλώς μια καταστροφή, δεν είναι δημοκρατία, τι στο καλό είναι;». Αντίθετα, ο κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ, ο ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι και οι ηγέτες του Ιράν και της Βόρειας Κορέας συνεχάρησαν τον Πούτιν για την εκλογική του νίκη.

Οταν ρωτήθηκε για την τύχη του ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι, ο οποίος πέθανε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες σε ρωσική φυλακή στην Αρκτική στις 16 Φεβρουαρίου, ο Πούτιν είπε ότι απλώς «πέθανε» χρησιμοποιώντας το όνομα του Ναβάλνι για πρώτη φορά δημόσια έπειτα από χρόνια. Πρόσθεσε ότι είχε συμφωνήσει αρκετές ημέρες πριν απ’ τον θάνατο του Ναβάλνι να τον ανταλλάξει με ρώσους κρατούμενους στις ΗΠΑ.

Πέντε σενάρια για την επόμενη ημέρα

Πέντε πιθανά σενάρια που μπορεί να εξελιχθούν στη Ρωσία μέχρι το τέλος της επόμενης θητείας του Βλαντίμιρ Πούτιν το 2030 εξετάζει το Politico

Σενάριο 1

 Τα λουλούδια της Δημοκρατίας

 Πιθανότητες: 5%-10%

Γιατί μπορεί να συμβεί: Οπως έδειξαν οι αντι-κομμουνιστικές εξεγέρσεις το 1989 σε ολόκληρη την Ανατολική Ευρώπη, τα ολοκληρωτικά καθεστώτα μπορούν να καταρρεύσουν γρήγορα μπροστά στα δημοκρατικά κινήματα. Η καταστροφική λήψη αποφάσεων του Πούτιν στην Ουκρανία είχε ήδη απρόβλεπτα αρνητικά αποτελέσματα, τα οποία θα συνεχίσουν να προκαλούν μόνο δυσαρέσκεια και ενδιαφέρον για πιθανές εναλλακτικές. Σε συνδυασμό με τις άλλες διαδηλώσεις που ξεσπούν σε διάφορα μέρη της Ρωσίας, κυρίως αυτές που οργανώνονται από μητέρες και συζύγους στρατιωτών, είναι πλέον δυνατή μια ξαφνική έκρηξη δημοκρατικής δυναμικής σε όλη τη χώρα.

Γιατί μπορεί να μη συμβεί: Οσο και αν πολλοί στη Δύση θα ήθελαν να δουν μια πλήρη άνθηση της δημοκρατίας στη Ρωσία, η πιθανότητα για ένα τέτοιο σενάριο πριν από το 2030 είναι ελάχιστη. Ακόμη και με το σοκ από τον θάνατο του Ναβάλνι, το ρωσικό πολιτικό σώμα δεν έχει εκδηλώσει σχεδόν κανένα ενδιαφέρον για τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Το ίδιο ισχύει για τις ελπίδες αύξησης της αντίθεσης στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Δύο χρόνια μετά τον καταστροφικό πόλεμο του Πούτιν, η πλειοψηφία των Ρώσων εξακολουθεί να υποστηρίζει παθητικά, αν όχι ενεργά, την απρόκλητη εισβολή.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

Σενάριο 2

 Η Ρωσία διαλύεται

 Πιθανότητες: 10%-15%

Γιατί μπορεί να συμβεί: Ας φανταστούμε το εξής: Στη διάρκεια ενός καταστροφικού πολέμου, με εκατοντάδες χιλιάδες στρατεύματα της Μόσχας να σφαγιάζονται σε έναν αγώνα χωρίς νόημα, οι Ρώσοι διαδηλώνουν μαζικά και ανατρέπουν ένα γερασμένο καθεστώς. Οι επί μακρόν θαμμένες προστριβές εκδηλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα – η Ρωσία καταρρέει σε ένα μείγμα αναρχίας, εδαφικού κατακερματισμού και βίας που δεν αφήνει καμία περιοχή ανέγγιχτη. Αν ακούγεται απίθανο, σημειώνει το Politico, ας θυμηθούμε ότι αυτό ακριβώς συνέβη στη Ρωσία στα τέλη της δεκαετίας του 1910. Θα μπορούσε να συμβεί ξανά; Ισως όχι αμέσως. Αλλά η Ρωσία παραμένει μια ένωση 21 δημοκρατιών, δεκάδων περιοχών και ακόμη περισσότερων εθνικοτήτων με αμέτρητα παράπονα κατά της Μόσχας.

Γιατί μπορεί να μη συμβεί: Πολλοί ρώσοι αναλυτές εξακολουθούν να θεωρούν αυτό το σενάριο ως παραπλανητικό, δεδομένης της εξουσίας του Πούτιν. Και ίσως έτσι να είναι. Εκτός από την Τσετσενία, καμία ξεκάθαρη δίψα για απόλυτη ανεξαρτησία δεν είναι εμφανής. Οι πρόσφατες διαδηλώσεις σε μέρη όπως το Νταγκεστάν και το Μπασκορτοστάν, για παράδειγμα, δεν αφορούσαν αποκλειστικά την ανεξαρτησία, αλλά περιλάμβαναν οικονομικές και περιβαλλοντικές διαμαρτυρίες.

 – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

 Σενάριο 3

 Εθνικιστές που ξεσηκώνονται

 Πιθανότητες: 15%-20%

Γιατί μπορεί να συμβεί: Πριν από έναν χρόνο η ιδέα ότι μια πολιτοφυλακή υπό την ηγεσία ενός εθνικιστή, του Γεβγκένι Πριγκόζιν, θα στασίαζε και θα βάδιζε εναντίον της Μόσχας, φαινόταν απίθανη. Οχι ότι δεν είχε γίνει πριν. Η λεγόμενη «υπόθεση Κορνίλοφ» του 1917, ακόμη και το αποτυχημένο πραξικόπημα των σκληροπυρηνικών το 1991, έδειξαν πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια τέτοια κίνηση. Φυσικά, ο Πριγκόζιν δεν υπάρχει πια, αλλά όλα τα συστατικά που τροφοδότησαν την εξέγερσή του εξακολουθούν να υπάρχουν: η απογοήτευση για την εισβολή, η απώλεια τόσων ζωών νέων ανθρώπων και μια αυξανόμενη οικονομική ανισότητα μέσα στον πληθυσμό. Για αυτό φαίνεται να είναι ένα από τα πιθανότερα σενάρια που αντιμετωπίζει μια Ρωσία μετά τον Πούτιν.

Γιατί μπορεί να μη συμβεί: Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει άλλη δύναμη που να μπορεί να συγκριθεί με τον όμιλο Wagner του Πριγκόζιν, η παρουσία της οποίας εκτείνεται σε όλο τον κόσμο από την Ουκρανία έως την Κεντρική Αφρική.

 – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

 Σενάριο 4

 Μια τεχνοκρατική επαναφορά

 Πιθανότητες: 20%-25%

Γιατί μπορεί να συμβεί: Δύο χρόνια έχουν περάσει από την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία και ο αντίκτυπος στη Ρωσία είναι προφανής. Και αυτό το κόστος, είτε από την άποψη της χαλάρωσης της οικονομίας είτε από την απώλεια χιλιάδων στρατιωτών, θα συνεχίσει να συσσωρεύεται. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ιδέα ενός στενού κύκλου αξιωματούχων του Κρεμλίνου που θα προσπαθήσει να εκδιώξει τον Πούτιν – με άλλα λόγια μια επανάληψη της αποπομπής του Νικίτα Χρουστσόφ το 1964 – είναι ένα σενάριο που ενισχύεται όσο περνάει ο καιρός.

Γιατί μπορεί να μη συμβεί: Επειδή η απόσπαση του ελέγχου από έναν αυταρχικό ηγέτη όπως ο Πούτιν απαιτεί πολύ σχεδιασμό, ενέργεια και πάρα πολλούς πόρους. Ο ρώσος πρόεδρος εξακολουθεί να ελέγχει όλους τους μοχλούς του κράτους – και καλλιεργεί τον ανταγωνισμό μεταξύ των υφισταμένων του, οι οποίοι είναι πρόθυμοι να εξοντώσουν οποιαδήποτε συνωμοσία εναντίον του.

 – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

 Σενάριο 5

 Ζήτω ο πρόεδρος Πούτιν

 Πιθανότητες: 45%-50%

Γιατί μπορεί να συμβεί: Αυτό είναι το πιο πιθανό σενάριο. Εκτός απρόβλεπτων θεμάτων υγείας, και ειδικά με την πιθανότητα αλλαγής προέδρου στις ΗΠΑ, ο Πούτιν έχει σχέδια για παραμονή πολλά χρόνια ακόμα στην εξουσία. Με τον θάνατο του Ναβάλνι, η δημοκρατική αντιπολίτευση βρίσκεται σε χάος. Η ρωσική οικονομία, παρά το μπαράζ δυτικών κυρώσεων, δεν έχει καταρρεύσει. Αν και ο Πούτιν δεν έχει κατακτήσει το Κίεβο, τα χειρότερα του ουκρανικού πολέμου μπορεί να έχουν περάσει, ειδικά δεδομένης της επιφυλακτικότητας των ΗΠΑ να εξοπλίσουν την Ουκρανία.

Γιατί μπορεί να μη συμβεί: Ο Πούτιν παραμένει ισχυρός στην εξουσία – αν και έχει μπροστά του πολλές προκλήσεις, όπως η οικονομία η οποία οδεύει προς στασιμότητα και αυξανόμενο πληθωρισμό. Ο αριθμός των νεκρών στρατιωτών στην Ουκρανία είναι μεγάλος. Για να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις και για τα δύο ο Πούτιν θα προχωρήσει σε ακόμα μεγαλύτερη καταστολή.