Ο Ντράγκι πετά το γάντι στους «27»

Αυτή την εβδομάδα τα φώτα της δημοσιότητας στην Ευρώπη στράφηκαν κυρίως προς τον Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος τόλμησε να σπάσει ένα ταμπού, θέτοντας ανοιχτά το σενάριο της ανάπτυξης στρατευμάτων από τη Δύση στο μέτωπο της Ουκρανίας – καθώς και στην απάντηση του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος απείλησε ακόμη και με πυρηνικό πόλεμο σε μια τέτοια περίπτωση. Αντιθέτως, δεν έτυχε ανάλογης προσοχής η συνάντηση που είχε ο Μάριο Ντράγκι με τους υπουργούς Οικονομικών των «27» το περασμένο Σάββατο στη μεσαιωνική πόλη της Γάνδης, στο φόντο της συμπλήρωσης δύο ετών από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ούτε όσα είπε προς τους συνδαιτυμόνες του ο πρώην διοικητής της ΕΚΤ και πρωθυπουργός της Ιταλίας.

Κι όμως, το θέμα που έθεσε επί τάπητος ο Ντράγκι δείχνει να είναι ακόμη πιο σημαντικό για την Ευρωπαϊκή Ενωση: η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της σε ένα διεθνές περιβάλλον που μεταβάλλεται ραγδαία και συχνά βίαια. Από τις επιδόσεις της σε αυτό το μέτωπο, άλλωστε, θα κριθεί ουσιαστικά κατά πόσο θα συνεχίσει μελλοντικά να αποτελεί υπερδύναμη και να έχει τη δυνατότητα να «κοιτά στα μάτια» τους ανταγωνιστές της, κυρίως τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Κάτι που, με τη σειρά του, θα της δώσει το δικαίωμα να παρεμβαίνει πιο δυναμικά και ενεργά στα θερμά μέτωπα της γεωπολιτικής για να υπερασπίζεται (και) τα οικονομικά της συμφέροντα.

«Θα επικεντρώσουμε σε μεγάλο βαθμό στα παραδοσιακά στοιχεία που τονώνουν την ανταγωνιστικότητα, όμως δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον που διαμορφώνεται» όπως χαρακτηριστικά είπε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόφσκις, ο οποίος συμμετείχε στη συνάντηση του περασμένου Σαββάτου. Αναδεικνύοντας, με αυτόν τον τρόπο, την άμεση, οργανική και διαχρονική διασύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στην οικονομία και τη γεωπολιτική, ακόμη και τον πόλεμο.  Το σίγουρο είναι πως το σκεπτικό που ανέπτυξε ο Ντράγκι στο πλαίσιο του Ecofin είναι εξαιρετικά απλό. Οπως χαρακτηριστικά είπε, οι τρεις πυλώνες στους οποίους στηριζόταν η Ευρώπη τις προηγούμενες δεκαετίες και συνέβαλαν στην επιτυχία του οικονομικού της μοντέλου – η φθηνή ρωσική ενέργεια, οι μαζικές και επικερδείς εξαγωγές προϊόντων προς την Κίνα και η στρατιωτική «ομπρέλα» των ΗΠΑ – είτε έχουν πάψει να υφίστανται είτε είναι υπό αμφισβήτηση. Κι αυτό οδηγεί σε ένα απλό συμπέρασμα, το οποίο σε μεγάλο βαθμό συνάδει με εκείνο στο οποίο καταλήγουν ο Μακρόν και άλλοι ευρωπαίοι ηγέτες από άλλους «δρόμους»: Οτι η ΕΕ είτε θα καταφέρει να στηριχθεί στα δικά της πόδια είτε θα κινδυνεύσει να… υποβιβαστεί σε χαμηλότερη κατηγορία.

Πώς, όμως, θα επιτευχθεί αυτό; Το σίγουρο είναι ότι θα χρειαστούν δύο πράγματα, προφανώς αλληλένδετα: Αφενός, να υπάρξει πολιτική συναίνεση και απόφαση των «27» και, αφετέρου, να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη τους. Και μάλιστα άμεσα, ειδικά στην περίπτωση που επιστρέψει ο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, κάτι που θα σημάνει ότι το σύνθημα «Πρώτα η Αμερική» θα αποτελέσει το ευαγγέλιο της Ουάσιγκτον για τα επόμενα χρόνια.

Ειδικά όσον αφορά το δεύτερο, δηλαδή το οικονομικό σκέλος, ο Ντράγκι φρόντισε να προετοιμάσει τους συνομιλητές του και για τον λογαριασμό, κάνοντας λόγο για «τεράστιο ποσό χρημάτων μέσα σε ένα σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα»: Περίπου μισό δισ. ευρώ σε ετήσια βάση για τα επόμενα χρόνια, προκειμένου η Ευρώπη να μη χάσει το τρένο. Οσο, με άλλα λόγια, υπολογίζει ο ίδιος και το επιτελείο του ότι είναι σήμερα το χάσμα ανάμεσα στα κεφάλαια που επενδύουν οι ΗΠΑ και η ΕΕ στις νέες τεχνολογίες, με στόχο τη μετάβαση στην πράσινη και ψηφιακή εποχή της οικονομίας, την ανασυγκρότηση της παραγωγικής τους βάσης και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρουν η τεχνητή νοημοσύνη και τα εργαλεία της.

Ποιοι είναι, άραγε, έτοιμοι να ανταποκριθούν σε αυτή τη μεγάλη πρόκληση, την οποία ο 76χρονος Ντράγκι θα αποτυπώσει και στην έκθεση που μεθοδικά ετοιμάζει και πρόκειται να παρουσιάσει τον ερχόμενο Ιούνιο, σχεδόν ταυτόχρονα με τις ευρωεκλογές; Και σε ποιν βαθμό θα παίξουν ρόλο οι εκτιμήσεις και προειδοποιήσεις του στις πολιτικές εξελίξεις;