«Η “Μήδεια” του Μπέντα σβήνει μέσα στην απελπισία»

«Παρακολούθησα με τη μεγαλύτερη ευχαρίστηση δύο παραστάσεις της “Μήδειας” του Μπέντα. Τίποτα έως τώρα δεν με έχει ξαφνιάσει τόσο! Το κείμενο δεν τραγουδιέται αλλά απαγγέλλεται και περιστασιακά ο λόγος ακούγεται παράλληλα με τη μουσική, κάτι που δημιουργεί ένα καταπληκτικό αποτέλεσμα. Ο Μπέντα έχει συνθέσει άλλο ένα “μελόδραμα”, την “Αριάδνη στη Νάξο”, και τα δύο πραγματικά αξιοθαύμαστα».

Η περιγραφή ανήκει στον νεαρό Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ (1756-1791), ο οποίος θέλησε να μοιραστεί τον ενθουσιασμό του γράφοντας στον πατέρα του. Το έργο που αγάπησε, η «Μήδεια» του Γίρι Αντονίν Μπέντα, απασχολεί για μία ακόμα φορά τον διακεκριμένο μαέστρο Μάρκελλο Χρυσικόπουλο, ο οποίος θα το παρουσιάσει στην αίθουσα τελετών του ΑΠΘ, διευθύνοντας την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης.

Οι έξι διαφορετικοί ρόλοι του έργου θα αποδοθούν από την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Μια ιδιαίτερη συνθήκη στην οποία, όπως εξηγεί ο Μ. Χρυσικόπουλος, η πρόκληση και η δυσκολία του εγχειρήματος ταυτίζονται. «Είναι το μοναδικό έργο με το οποίο έχω ασχοληθεί προσεγγίζοντάς το από πολλές διαφορετικές πλευρές. Το πρωτογνώρισα ως ακροατής, μετά ως τσεμπαλίστας, αργότερα ως μαέστρος με την Καμεράτα και τώρα το παρουσιάζουμε με την ΚΟΘ. Πρόκειται για προσεγγίσεις που περισσότερο εμπλουτίζει η μία την άλλη παρά την αναιρεί. Η δυσκολία σε μια τέτοια επιλογή – ερμηνεία έξι προσώπων από μία ηθοποιό – έγκειται στο γεγονός ότι τα διαφορετικά άτομα, οι διαφορετικοί ρόλοι, θα πρέπει να είναι σαφείς και αντιληπτοί από το κοινό. Αυτή είναι η πρόκληση και η δυσκολία».

Τι παραπάνω προσθέτει όμως το έργο στον γνωστό σε όλους μας μύθο του; «Στο τι προσθέτει, θα μπω στον πειρασμό να πω ένα ηχητικό background. Αλλά είναι κάτι πολύ περισσότερο. Αντλεί την αξία του, πέρα από την ποιότητα της γραφής, από τον σχεδόν ισότιμο ρόλο που έχουν η αφήγηση και η μουσική. Συχνά συμβαδίζουν, πολλές φορές η μουσική παίρνει το πάνω χέρι, μερικές φορές ο ηθοποιός και η μουσική συνοδεύει. Αλλωστε πάλι η μουσική εισάγει ένα νέο θεατρικό στοιχείο το οποίο θα το πάρει ο ηθοποιός και το αντίστροφο».

Το πρόγραμμα ξεκινά με την περίφημη Συμφωνία αρ. 25 του Μότσαρτ, μια δραματική σύνθεση με έντονες επιρροές από το προ-ρομαντικό κίνημα «Θύελλα και Ορμή» (Sturm und Drang). Τα δύο έργα γράφτηκαν με μικρή χρονική απόσταση. Ο Μότσαρτ συνέθεσε τη Συμφωνία αρ. 25 17 ετών, όπως λέει ο Μ. Χρυσικόπουλος, ενώ ο Μπέντα τη «Μήδεια» μεγαλύτερος. «Κανένα δεν έχει έναν επίλογο φωτεινό, ειδυλλιακό, αισιόδοξο. Σβήνουν μέσα σε μια απελπισία. Κατά την άποψή μου είναι έργα σύγχρονα. Ο Μότσαρτ έγραψε πρώτος τη Συμφωνία αρ. 25 και προφανώς δεν είχε ακούσει ακόμη τη “Μήδεια”. Την άκουσε όμως τρία χρόνια αργότερα, τον εντυπωσίασε πάρα πολύ και φυσικά τον επηρέασε, όπως επηρέασε κι άλλους συνθέτες της εποχής εκείνης».