Ηχοδύναμα

Μπαχ: Κοντσέρτα για πιάνο
BWV 1052, 1053, 1054, 1055 και 1056, Ιταλικό Κοντσέρτο BWV971. Gile Bae πιάνο, Τα έγχορδα της Santa Cecilia, διεύθυνση Luigi Piovano, ARCANA

Κάθε φορά που βλέπει κανείς στη δισκογραφία πολύ νέους καλλιτέχνες να δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους σε τόσο δύσβατα πεδία, αντιφατικές σκέψεις γεννιούνται: από τη μία, το αυτονόητο ερώτημα «μα κατευθείαν εκεί, άλλα έργα για ξεκίνημα δεν υπήρχαν;». Και, από την άλλη, «ναι, αλλά μήπως αυτό κάτι σημαίνει; Μήπως υπάρχει εδώ κάτι που έχει άλλο βάρος;». Αλλωστε, προς συνηγορία της δεύτερης θέσης, ένα και μόνο αρκεί να θυμηθεί κανείς, χωρίς κατά κανένα τρόπο να υπονοούνται συγκρίσεις: αν οι νέοι άνθρωποι δεν είχαν την τόλμη και, τελικά, δεν είχαν πείσει κάποιους ότι αξίζουν να ακουστούν, ο κόσμος θα είχε στερηθεί λ.χ., αφού βρισκόμαστε στον Μπαχ, τον νεαρό Glenn Gould που με έναν δίσκο άλλαξε τα πάντα… Συνεπώς…

Γεννημένη στην Ολλανδία με καταγωγή από την Κορέα αλλά με ένα είδος ολιστικής alma mater την Ιταλία, η νεαρή πιανίστα Gile Bae βουτάει εδώ στα πολύ βαθιά νερά. Ομως, παρά την ηλικία της, αυτή είναι ήδη η δεύτερη φορά, και μάλιστα ξανά στον Μπαχ. Η πρώτη της ηχογράφηση για την ιταλική εταιρεία «φωνή/fone» είχε εκδοθεί το 2020. Και συγκέντρωσε διθυράμβους για τις Παραλλαγές Γκόλντμπεργκ, επίσης έργο – εφιάλτη για κάθε υποψήφιο/α ερμηνευτή του.

Η επιστροφή της με αυτά τα Κοντσέρτα για πιάνο και το Ιταλικό Κοντσέρτο είναι με τον τρόπο της ένα βήμα πιο πέρα. Το οποίο όχι απλώς δεν τη δυσκολεύει, αλλά το ολοκληρώνει καθηλωτικά. Η δυσανάλογη αίσθηση μιας βέβαιης ωριμότητας ως άθροισμα τεχνικών δεξιοτήτων και ξεκάθαρης ερμηνευτικής θέσης είναι παρούσα με συνέπεια από την αρχή μέχρι το τέλος: η Bae ξέρει τι θέλει, ξέρει γιατί το θέλει και ξέρει και πώς να το πετύχει. Είναι όλο συμπαγές και νοηματοδοτημένο. Και αφορά έναν Μπαχ γεμάτο ενέργεια, χωρίς φιοριτούρες και συναισθηματισμούς, χωρίς ατέρμονες φιλοσοφίες και αναζητήσεις στους ουρανούς, χωρίς χρωματισμούς και συννεφάκια. Εναν Μπαχ ορμητικό και σφιχτό αλλά όχι υπερβολικά, καθαρό στη δομή και την αίσθηση του ήχου, ευθύ, αλλά όχι κρύο, στεγνό αλλά όχι άνυδρο, ούτε μηχανικό ή απρόσωπο – κάθε άλλο. Είναι ένας Μπαχ που υπνωτίζει αλλά όχι με τη λογική της απομάκρυνσης, της αφαίρεσης ή του άυλου, μα με τη συμπύκνωση της ενέργειάς του, με την κεντρομόλο ισχύ του και την εσωτερική του ένταση, που μεταδίδεται άμεσος και νευρώδης μα ποτέ νευρικός. Ενας Μπαχ, τελικά, με παλμό όντος που βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση, σε κίνηση, σε αλληλεπίδραση με τον κόσμο. Και με τον μαέστρο και την ορχήστρα να γίνονται ένα μαζί της σε μία εντυπωσιακά γερή στήριξη.

Η Bae είναι μία μουσικός που χωρίς αμφιβολία ήρθε για να μείνει. Και για να αφήσει στίγμα. Και που δεν φοβάται να το πράξει από την πρώτη ώρα χωρίς να υπολογίζει το αν θα γίνει αρεστή σε όλους, αν αυτό που έχει να πει είναι συμβατό με την κυρίαρχη λογική ή αν θα κριθεί ως φορέας απόψεων «αιρετικών», που ασφαλώς δεν είναι, ή άλλων. Γιατί δεν κοιτάει γύρω της. Κοιτάει στην παρτιτούρα και μέσα της. Η ανάγνωσή της προδίδει πολύ πυκνή τριβή με τα έργα που ερμηνεύει: είναι τόσο κατασταλαγμένη που δεν μπορεί παρά να έχει δουλέψει ατελείωτα για να είναι σε θέση να διαμορφώσει και να υπηρετήσει τόσο καθαρά μία τόσο συγκροτημένη, τόσο πειστική ανάγνωση, που δεν μπορείς να την μπερδέψεις με καμία άλλη. Και αυτό, ειδικά σε αυτά τα κοντσέρτα, είναι επίτευγμα. Οχι μόνο για την ηλικία της. Ανεξάρτητα από ηλικία.