Ο… Εγκέλαδος ίσως είναι αυτός που θα κρίνει τον νικητή της κάλπης

Oι ειδικοί, τόσο στην Τουρκία όσο και στο εξωτερικό, προειδοποιούν ότι επίκειται μεγάλος σεισμός στην Κωνσταντινούπολη. Αυτή είναι η μεγάλη ανησυχία των κατοίκων 16 εκατομμυρίων κατοίκων της τουρκικής μεγαλούπολης. Και δεν θα μπορούσε παρά να αποτελεί κεντρικό προεκλογικό θέμα. Και δεν είναι λίγοι οι σεισμολόγοι που καλούν τους ψηφοφόρους να ενημερωθούν καλά για τα αντισεισμικά μέτρα που προτείνουν οι υποψήφιοι πριν πάνε στις κάλπες του Μαρτίου.

Την τελευταία φορά που υπέστη σοβαρές ζημιές η Κωνσταντινούπολη από σεισμούς ήταν τον Αύγουστο του 1999. Ο σεισμός μεγέθους 7,4 είχε επίκεντρο τη Νικομήδεια (Ιζμίτ) και ήταν ο καταστροφικότερος στην ιστορία της Τουρκίας – οι νεκροί ξεπερασαν τους 17.000 και υπολογίζεται ότι περισσότερα από 250.000 άτομα έμειναν άστεγα. Ο σεισμός επηρέασε και την Κωνσταντινούπολη, ιδιαίτερα την περιοχή του Αβτσιλάρ στα δυτικά της πόλης, όπου σκοτώθηκαν περίπου 1.000 άνθρωποι.

Ο σεισμός εκείνος όπως και οι άλλοι που ακολούθησαν σε άλλες περιοχές – και κυρίως ο περσινός στην επαρχία Χατάι με τα 50.000 θύματα – προκαλούν μεγάλη ανασφάλεια στους πολίτες της πυκνοκατοικημένης Κωνσταντινούπολης, όπου οι κανόνες αντισεισμικής δόμησης δεν γίνονται συνήθως σεβαστοί. Ο Νατσί Γκορούρ, καθηγητής στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης, τόνισε πρόσφατα στην εφημερίδα «Χουριέτ» την επείγουσα ανάγκη να πειστούν οι πολιτικοί να επενδύσουν σε αντισεισμικές υποδομές. «Ο σεισμός είναι ζήτημα υπεράνω πολιτικής. Οι ψηφοφόροι πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι υποψήφιοι που επιλέγουν έχουν συγκεκριμένα σχέδια, προγράμματα και ιδέες για να προστατεύσουν την πόλη και να την κάνουν αντισεισμική» τόνισε.

Οι υποψήφιοι, ακούγοντας τις ανησυχίες των πολιτών, έχουν δώσει βάρος στις προεκλογικές υποσχέσεις που αφορούν την αντισεισμική θωράκιση της πόλης. Αναφορές κάνει ακόμα και ο πρόεδρος Ερντογάν, που θέλει όσο κανένας άλλος να επιστρέψει το κόμμα του νικηφόρο στην πόλη όπου κάποτε ήταν δήμαρχος ο ίδιος. Οι ιδέες είναι πολλές και κάποιες από αυτές μάλλον δεν είναι εύκολο να εφαρμοστούν. Αυτό σχολιάζει ο Τσενκ Γιαλτιράκ, καθηγητής Γεωλογίας στο Πολυτεχνείο της Κωνσταντινούπολης, τονίζοντας την ανάγκη για επιστημονικά τεκμηριωμένα μέτρα και την ανησυχία του για τις πρωτοβουλίες αστικού μετασχηματισμού που ακούγονται στην προεκλογική εκστρατεία. «Ενώ ακούγονται πολλές υποσχέσεις για αστικό μετασχηματισμό, είναι ζωτικής σημασίας να δοθεί προτεραιότητα σε περιοχές με βάση επιστημονικά κριτήρια και συγκεκριμένα σενάρια σεισμών» εξηγεί. «Οι δήμαρχοι θα πρέπει να έχουν συμβούλους έμπειρους στην επιστήμη των σεισμών, ώστε να τους καθοδηγήσουν αποτελεσματικά και να μη βασίζουν τα σχέδιά τους στις προτάσεις ειδικών στο πολιτικό μάρκετινγκ». Και προσθέτει: «Είναι πολύτιμοι οι υποψήφιοι που μιλούν για την Κωνσταντινούπολη με επιστημονική αυστηρότητα. Ενας σεισμός στην πόλη αυτή θα επηρεάσει τους πάντες, ανεξάρτητα από πολιτικές απόψεις ή οικονομική κατάσταση. Αντιμετωπίζουμε συλλογικά ένα κοινό πρόβλημα».

Πόσο εφικτές είναι άραγε οι παρεμβάσεις σε φτωχογειτονιές όπου έχουν παραβιαστεί όλοι οι κανόνες δόμησης; Και μάλιστα γρήγορα, όπως υπόσχεται ο Ερντογάν, που έχει την εκλογική του βάση στις γειτονιές αυτές; Οχι πολύ, απαντούν οι ειδικοί. Ο γεωφυσικός μηχανικός Αχμέτ Ερτζάν αναφέρεται σε συγκεκριμένες περιοχές. «Ο αναμενόμενος σεισμός θα γίνει περισσότερο αισθητός στην ευρωπαϊκή πλευρά, ιδιαίτερα από το Σαράι Μπουρνού μέχρι την Τσατάλκα, όπου η δομή του εδάφους είναι πιο επισφαλής. Η ακτή του Μαρμαρά, γνωστή για την ασταθή κατασκευή της, απαιτεί επίσης ιδιαίτερη προσοχή». Ο καθηγητής Μηχανικής Μικντάτ Καντίογλου, ειδικός στη διαχείριση καταστροφών, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. «Χωρίς όραμα για αντισεισμική Κωνσταντινούπολη, η πόλη κινδυνεύει να ταφεί κάτω από τόνους σκυροδέματος».