Ακου Βερντέν!

Η άνοδος προς λεωφόρο Αλεξάνδρας και Αμπελόκηπους, στο πλαίσιο της περιήγησης σε κινηματογράφους που δεν υπάρχουν σήμερα, θα γίνει μέσω της οδού Ασκληπιού. Πρώτα όμως οι απαραίτητες συμπληρώσεις. Ο καθηγητής Νάσος Βαγενάς, φίλος της στήλης, μου επισήμανε την παράλειψη του «Mondial», γωνία Εμ. Μπενάκη και Πανεπιστημίου, το οποίο εγώ τουλάχιστον το πρόλαβα σε εσχάτη παρακμή, κάτι σαν «Ροζικλαίρ». Μια άλλη παράλειψη που μου επισημάνθηκε είναι το «Ριβολί», στη γωνία Αριστείδου και Σοφοκλέους, απέναντι από το παλαιό Χρηματιστήριο. Πριν ανέβω προς Παναθήναια και λεωφόρο Αλεξάνδρας, θα πρέπει επίσης να αναφερθώ στο θρυλικό «Ιρις», σχεδόν γωνία Ακαδημίας και Ιπποκράτους, στο κτίριο που στέγαζε (και στεγάζει, νομίζω) την Πανεπιστημιακή Λέσχη. Η σχέση του «Ιρις» με το Πανεπιστήμιο ήταν άλλωστε προφανής, αν σκεφτεί κανείς ότι, στην ίδια αίθουσα που το απόγευμα λειτουργούσε ως κινηματογράφος, παρακολουθούσαμε, ως πρωτοετείς της Νομικής το 1967-68, μαθήματα Συνταγματικού Δικαίου.

Στην Ασκληπιού λοιπόν, λίγο πιο πάνω από τον Αγιο Νικόλαο, υπήρχε θερινό σινεμά ονόματι «Νεάπολις». Φτάνοντας στα λεγόμενα Παναθήναια, υπήρχαν τα επίσης θερινά «Λουξ», «Βερντέν» και «Παναθήναια» (εξού και ο σημερινός θερινός κινηματογράφος «Νέα Παναθήναια»). Μικρή παράκαμψη προς το Πεδίον του Αρεως, για να αναφερθώ στο θερινό «Νινόν» και στο χειμερινό «Ζίνα» (σήμερα θέατρο, αν δεν κάνω λάθος), περίπου απέναντι από το ζαχαροπλαστείο «Σόνια».

Στην ευρύτερη περιοχή Παναθήναια/Τέρμα Ιπποκράτους υπήρχε επίσης το «Αλφαβίλ» (πρώην «Φλώρα»), προς το τέρμα της οδού Μαυρομιχάλη, η «Γρανάδα» (θερινός και χειμερινός, σήμερα θέατρο), καθώς και η «Ααβόρα» στην οδό Ιπποκράτους, με τον εντυπωσιακό τίτλο που της εξασφάλιζε να μπαίνει πάντα πρώτη στη σχετική λίστα των εφημερίδων. Μάλιστα, φαίνεται ότι το όνομά της δεν ήταν «κατασκευασμένο», αφού υπάρχει φυτό της Αφρικής που λέγεται ααβόρα.

Ανεβαίνοντας τη λεωφόρο Αλεξάνδρας προς τους Αμπελόκηπους, συναντούσες την «Αρζεντίνα», δίπλα στο γήπεδο του Παναθηναϊκού, και τη θερινή «Νιρβάνα», στη θέση της σημερινής χειμερινής. Από την άλλη πλευρά πάλι, λίγο πιο πάνω από το νοσοκομείο Αγιος Σάββας, υπήρχε η «Λίνα», αρχικά «ψαγμένο» σινεμά, που όμως κατέληξε χοντροτσοντάδικο. Στρίβοντας στη λεωφόρο Κηφισιάς (όχι Κηφισίας, παρακαλώ), συναντούσες την «Ανεση» (χειμερινή και θερινή, σήμερα θέατρο), το θερινό «Ελληνίς» και το χειμερινό «Αστρον». Αξίζει ίσως να σημειωθεί ότι το «Αστρον» ήταν γνωστό και για μια ιδιαιτερότητά του: λόγω της θέσης της οθόνης, το ακριβό εισιτήριο ήταν για τον εξώστη ενώ το φτηνό για την πλατεία. Λίγο πιο πάνω εξάλλου, προς το Γηροκομείο, στο απέναντι πεζοδρόμιο, υπήρχε το «Πλάζα».

Το επόμενο Σάββατο, θα κατηφορίσουμε προς Ιλίσια, Παγκράτι, Κολωνάκι, Πλάκα.

Επιδόρπιο

Η Μάχη του Βερντέν ήταν σχετικά πρόσφατη κατά τη δεκαετία του 1920, όταν πρωτολειτούργησε ο ομώνυμος θερινός κινηματογράφος στο Τέρμα Ιπποκράτους. Η κρίσιμη για την πορεία του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου αυτή μάχη διήρκεσε από τον Φεβρουάριο έως τον Δεκέμβριο του 1916, χωρίς τελικά οι Γερμανοί να μπορέσουν να κάμψουν την αντίσταση των Γάλλων. Οι απώλειες ήταν ιλιγγιώδεις: 300.000 για τους Γάλλους και 335.000 για τους Γερμανούς. Πού να ήξερα, όταν παιδάκι χάζευα εκεί κάποια ανάλαφρη ταινία, τι σφαγείο κρυβόταν πίσω από το εκ πρώτης όψεως χαριτωμένο (κάτι σαν βεράντα, ακουγόταν) όνομα;