Μονομαχία στο… Ελσίνκι

Στον δεύτερο γύρο της 11ης Φεβρουαρίου θα λύσουν τους λογαριασμούς τους οι δύο πρώτοι των προεδρικών εκλογών που διεξήχθησαν χθες στη Φινλανδία: ο 55χρονος κεντροδεξιός Αλεξάντερ Στουμπ, ο οποίος επιβεβαίωσε τις δημοσκοπήσεις λαμβάνοντας 27,1%, και ο 65χρονος Πέκα Χααβίστο, ο υποψήφιος των Πρασίνων που βρέθηκε στη δεύτερη θέση με 25,7% και φιλοδοξεί να γίνει όχι μόνο ο πρώτος πρόεδρος από τις τάξεις του συγκεκριμένου κόμματος αλλά και ο πρώτος γκέι φινλανδός πολιτικός που θα βρεθεί σε αυτό το πόστο.

Ρυθμιστές του τελικού αποτελέσματος θα είναι αναμφίβολα οι άλλοι 7 υποψήφιοι και οι ψηφοφόροι τους. Πρωτίστως δε ο ακροδεξιός Γιούσι Χάλα-άχο, ο οποίος διεκδίκησε με αξιώσεις την είσοδό του στον δεύτερο γύρο αλλά τελικώς συγκέντρωσε 19%, λίγο χαμηλότερο από το ποσοστό που είχε λάβει το κόμμα του, οι Φινλανδοί, στις βουλευτικές εκλογές του 2023 (20,2%). Καθοριστικό ρόλο θα παίξει, επίσης, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας και πρώην μέλος της Κομισιόν, Ολι Ρεν, που ήρθε τέταρτος με 15,5%, εκπροσωπώντας τους Φιλελεύθερους. Από την πλευρά τους, τόσο η ευρωπαία επίτροπος και υποψήφια των Σοσιαλιστών, Γιούτα Ουρπιλάινεν, όσο και η Λι Αντερσον της Αριστεράς περιορίστηκαν σε «χαμηλές πτήσεις», με τα ποσοστά τους να διαμορφώνονται λίγο πάνω από 5%.

Το σίγουρο είναι ότι οι χθεσινές εκλογές ελάχιστη σχέση είχαν με τις αμέσως προηγούμενες, του 2018, καθώς στα έξι χρόνια που μεσολάβησαν έχουν αλλάξει πολλά. Αυτό που αναμφίβολα κυριάρχησε ήταν το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία μετά τη ρωσική εισβολή, το οποίο οδήγησε τη σκανδιναβική χώρα (μαζί με τη Σουηδία) να εγκαταλείψει την πολιτική ουδετερότητας που επισήμως ακολουθούσε επί δεκαετίες και να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.

Οσο για τον απερχόμενο πρόεδρο, Σάουλι Νιινίστο, ύστερα από δύο συνεχόμενες θητείες δεν είχε πλέον το δικαίωμα να είναι εκ νέου υποψήφιος, στερώντας τους συμπολίτες του από μια σίγουρη και δοκιμασμένη επιλογή. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι ο 75χρονος σήμερα Νιινίστο είχε καταφέρει στην τελευταία αναμέτρηση να εκλεγεί θριαμβευτικά από τον πρώτο γύρο, συγκεντρώνοντας ποσοστό της τάξης του 63%, με τον βασικότερο αντίπαλό του, Χααβίστο (τον οποίο είχε νικήσει και το 2012), να συγκεντρώνει μόλις 12,4%.

Μάλιστα, οι Φινλανδοί δεν δείχνουν να χρεώνουν στον Νιινίστο «κωλοτούμπα», μετά την αναγκαστική στροφή 180 μοιρών που έκανε στη διάρκεια της τελευταίας εξαετίας όσον αφορά τη στάση του απέναντι στη Ρωσία. Αξίζει να σημειωθεί ότι επί χρόνια το προσωνύμιό του ήταν «ψιθυριστής του Πούτιν», εξαιτίας της πολιτικής που ακολουθούσε, επιδιώκοντας καλές σχέσεις με τον ομόλογό του. Ωστόσο μετά την 24η Φεβρουαρίου 2022 τα πράγματα άλλαξαν – και μαζί τους ο Νιινίστο, ο οποίος, μαζί με την τέως πρωθυπουργό Σάνα Μαρίν, ηγήθηκε της πορείας της Φινλανδίας προς το ΝΑΤΟ.

Οι σχέσεις με τη Ρωσία

Σε κάθε περίπτωση, οι σχέσεις της Φινλανδίας με τη Ρωσία – μια χώρα με την οποία μοιράζεται χερσαία σύνορα μήκους 1.340 χιλιομέτρων – και η θέση της χώρας στη νέα εποχή έντασης στην περιοχή ήταν από τα ζητήματα που κυριάρχησαν στη χθεσινή αναμέτρηση. Πολύ περισσότερο καθώς στους μήνες που μεσολάβησαν υπήρξε ένταση εξαιτίας της αυξημένης ροής προσφύγων και μεταναστών, την οποία το Ελσίνκι απέδωσε στη Μόσχα και στην πρόθεσή της να ασκήσει πιέσεις, προχωρώντας μάλιστα και στο περιοδικό κλείσιμο όλων των συνοριακών διαβάσεων.

Καθώς, πάντως, οι θέσεις και των εννέα υποψηφίων (έξι ανδρών και τριών γυναικών) ήταν μάλλον παρόμοιες, υποστηρίζοντας τη σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία και την περαιτέρω σύσφιξη των δεσμών με τη Δύση, οι αναλυτές υποστήριξαν πως η εικόνα που διαμορφώθηκε είχε σε μεγάλο βαθμό να κάνει με τις προσωπικότητες των υποψηφίων.

Πολιτική προϋπηρεσία

Ειδικά για τους δύο «μονομάχους», η αλήθεια είναι πως έχουν αξιόλογη πολιτική… προϋπηρεσία. Ο Στουμπ, όπως είναι γνωστό, διετέλεσε πρωθυπουργός τη διετία 2014-15, ενώ ο Χααβίστο έχει περάσει από αρκετά υπουργικά πόστα, ανάμεσά τους και του υπουργού Εξωτερικών. «Αμφότεροι διαθέτουν σημαντική και ευρεία εμπειρία, τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική πολιτική, κάτι στο οποίο οι ψηφοφόροι δείχνουν να αποδίδουν μεγάλη σημασία» δήλωσε στην «Guardian» η αντιπρόεδρος του Τμήματος Κοινωνικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, Χάνα Βας.

Αξίζει να σημειωθεί πως, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες με προεδρευομένη δημοκρατία, οι αρμοδιότητες του επικεφαλής του κράτους στη Φινλανδία δεν είναι διακοσμητικές, κάτι που αποδείχθηκε και τα προηγούμενα κρίσιμα χρόνια. Ανάμεσα στα άλλα, είναι επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων, ενώ έχει αποφασιστικό λόγο στη διαμόρφωση της εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής.